Với 2.197,24ha rừng (rừng phòng hộ và rừng sản xuất) được giao khoán bảo vệ, những năm qua, người dân xã Ma Quai (huyện Sìn Hồ) tích cực chăm sóc, quản lý, bảo vệ rừng.
Anh Lò Văn Ướng - Chủ tịch UBND xã Ma Quai cho biết: Từ khi được giao khoán, khoanh nuôi tái sinh, bảo vệ rừng, nhất là được chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) ý thức của người dân trong xã được nâng lên, tình trạng đốt nương, chặt củi bừa bãi không còn. Trách nhiệm của người dân về bảo vệ và phát triển rừng được quy định rõ như: khi canh tác nương người dân phải theo quy hoạch, đốt nương phải theo quy định và có kiểm soát không để xảy ra cháy lan ra khu vực xung quanh; chăn thả gia súc đúng nơi quy định; không khai thác, mua bán, vận chuyển gỗ và lâm sản ngoài gỗ; không săn bắt động vật rừng; tham gia thực hiện trồng, khoanh nuôi tái sinh rừng. Do đó, nhiều năm nay trên địa bàn xã không xảy ra cháy rừng cũng như các vụ vi phạm pháp luật về bảo vệ rừng.
Đến bản Đin Đanh chúng tôi thực sự ấn tượng khi tận mắt trông thấy những cánh rừng phòng hộ và rừng sản xuất với một màu xanh ngút ngàn. Anh Lù Văn Xương - Trưởng bản Đin Đanh khẳng định: “Được nhận giao khoán bảo vệ rừng và hưởng tiền chi trả DVMTR, bà con trong bản ai cũng hăng hái tham gia. Hiện nay, với 233,2ha rừng, mỗi năm bản được hưởng lợi từ DVMTR với số tiền từ 100 triệu đến gần 200 triệu đồng, đó là động lực để bà con thêm gắn bó và yêu rừng hơn. Nhằm bảo vệ rừng tốt, bản cử 15 thành viên là người có năng lực, am hiểu về rừng để tham gia tổ chuyên trách bảo vệ rừng, giữ cho rừng thêm xanh, góp một phần quan trọng tạo nguồn tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường sinh thái”.

Người dân xã Ma Quai (huyện Sìn Hồ) phát dọn thực bì bảo vệ rừng.

Giai đoạn 2016 - 2019, toàn tỉnh đã thực hiện giao khoán bảo vệ và khoanh nuôi rừng tái sinh tự nhiên được 1.738.320 lượt héc ta (ha), trong đó: khoán bảo vệ rừng 1.713.755 lượt ha (rừng đặc dụng là 113.007 lượt ha; rừng phòng hộ là 973.070,8 lượt ha; rừng sản xuất là 575.550,2 lượt ha); khoán khoanh nuôi tái sinh tự nhiên 24.565,2 lượt ha. Diện tích rừng toàn tỉnh được quản lý bảo vệ tốt; diện tích khoán khoanh nuôi tái sinh tự nhiên có tỷ lệ thành rừng tương đối cao, góp phần làm tăng tỷ lệ che phủ rừng. Khi tham gia nhận khoán bảo vệ rừng người dân được hưởng tiền DVMTR theo đơn giá của từng huyện. Nhận khoán khoanh nuôi tái sinh rừng tự nhiên, người dân được hưởng mức hỗ trợ 500.000 đồng/ha/năm theo Quyết định số 38/2016/QĐ-TTg ngày 14/9/2016 của Thủ tướng Chính phủ. Sau khi diện tích khoanh nuôi tái sinh tự nhiên được nghiệm thu đánh giá thành rừng thì tiếp tục được đưa vào để hưởng DVMTR.
Ban Chỉ đạo Chương trình mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững tỉnh Lai Châu giai đoạn 2016 - 2020 đã kiện toàn lại Ban Chỉ đạo Chương trình mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững từ tỉnh đến xã. Thành lập 913 tổ chuyên trách bảo vệ rừng ở thôn, bản với 51.200 thành viên và 4 tổ bảo vệ rừng của chủ rừng với 52 thành viên. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền với các hình thức như: họp thôn, bản; tin bài, phóng sự, cảnh báo nguy cơ cháy rừng bằng xe lưu động và phát thanh trên các cụm loa tuyên truyền của xã, thôn, bản. Từ năm 2015 đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức 14.978 cuộc họp trong cộng đồng dân cư, thôn, bản với 349.995 lượt người dân tham gia và tuyên truyền trong 206 trường học với 52.452 lượt học sinh tham gia; tiến hành ký cam kết bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng tới 103.790 lượt hộ gia đình.
Từ năm 2012 - 2018, tỉnh đã giao Ban Quản lý rừng phòng hộ các huyện thực hiện hợp đồng khoán bảo vệ rừng với các tổ chức, hộ gia đình và cộng đồng thôn, bản đối với toàn bộ diện tích rừng. Tuy nhiên từ năm 2019 trở đi, Ban Quản lý rừng phòng hộ các huyện chỉ thực hiện hợp đồng khoán bảo vệ rừng với các hộ gia đình, cộng đồng thôn, bản đối với những diện tích rừng trong lâm phận và diện tích rừng trồng do Nhà nước đầu tư ngoài lâm phận (diện tích rừng trồng được giao quản lý). UBND xã sẽ thực hiện hợp đồng bảo vệ rừng với các tổ chức, hộ gia đình và cộng đồng thôn, bản đối với diện tích do UBND xã quản lý. Năm 2019, toàn tỉnh đã rà soát, xác định diện tích rừng tại các lưu vực để chi trả cho các chủ rừng và đối tượng nhận khoán trên địa bàn tỉnh là 429.304,64ha; tổng chi cho các chủ rừng trên 542 tỷ đồng. Việc triển khai thực hiện chính sách chi trả DVMTR góp phần quan trọng trong cải thiện sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân tham gia nhận khoán bảo vệ rừng.
Đồng chí Nguyễn Văn Biển - Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh cho biết: Khoán bảo vệ rừng và khoanh nuôi tái sinh rừng tự nhiên trên địa bàn tỉnh những năm qua đã thu được những kết quả nhất định. Từng bước tạo đà phát triển lâm nghiệp bền vững cả về kinh tế - xã hội, môi trường và cũng như chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả. Chất lượng rừng được nâng lên, tỷ lệ che phủ rừng trên địa bàn tỉnh tăng theo từng năm, trong giai đoạn 2016 - 2019 tăng 3,36% (năm 2016 tỷ lệ che phủ: 46,8%; năm 2017: 48,16%, năm 2018: 49,29%; năm 2019: 50,16%). Chính sách chi trả DVMTR đã đem lại thu nhập và cải thiện đời sống cho người dân, từ đó giảm tác động xấu đến tài nguyên rừng, góp phần tăng thêm diện tích rừng hàng năm. Tuy nhiên, để thực hiện hiệu quả công tác khoán bảo vệ và khoanh nuôi rừng tốt hơn nữa, thời gian tới, cần xây dựng kế hoạch, đề ra nhiều giải pháp khắc phục những tồn tại hạn chế như: thả rông gia súc, làm nương xen kẽ trên diện tích đã giao khoán khoanh nuôi tái sinh; nêu cao tinh thần trách nhiệm, cung cấp thông tin tố giác khi có người vi phạm về Luật Lâm nghiệp…