Những thay đổi từ nhận thức

Những ngày cuối tháng 11/2025, hội trường UBND xã Bum Tở trở nên rộn ràng hơn ngày thường. Từ sáng tinh mơ, phụ nữ các bản đã vượt qua những dốc núi dựng đứng để kịp dự Hội nghị tuyên truyền, giao lưu và sân khấu hóa do Hội Liên hiệp Phụ nữ xã tổ chức. Đây là hoạt động mở đầu cho chuỗi triển khai Dự án 8 tại các bản đặc biệt khó khăn. 

Tại hội nghị, các đại biểu đã cùng trò chuyện về bình đẳng giới, về quyền được học tập, được đưa ra tiếng nói của phụ nữ trong gia đình và cộng đồng. Qua những tiểu phẩm sân khấu hóa, khi thì mô tả phụ nữ mạnh dạn tham gia lãnh đạo, khi lại kể câu chuyện trẻ em gái khát khao đến trường, khiến người xem vừa bật cười, vừa lặng đi suy ngẫm. Cách truyền thông gần gũi, dễ "thấm” ấy khiến thông điệp trở nên nhẹ nhàng nhưng sâu sắc.

Các hội nghị luôn thu hút nhiều hội viên phụ nữ tham gia.

Sau những buổi tuyên truyền sôi nổi, Dự án 8 tiếp tục lan tỏa bằng hệ thống 13 pano đặt tại tất cả các bản đặc biệt khó khăn. Với thông điệp rõ ràng: “Phụ nữ và nam giới đều bình đẳng tham gia quyết định mọi công việc trong gia đình và xã hội”, những pano này như “người thầy thầm lặng” đồng hành cùng bà con mỗi ngày - một hình thức truyền thông rất hợp với miền núi, nơi thông tin cần ngắn gọn, trực quan và bền bỉ.

Nhưng thay đổi không chỉ nằm ở lời nói hay thông điệp treo bên đường. Nó hiện hữu trong các buổi đối thoại chính sách lần đầu tiên diễn ra sôi nổi, thẳng thắn. Khoảng 300 người dân - phần lớn là phụ nữ đã mạnh dạn nêu ý kiến, chất vấn chính quyền những điều họ còn băn khoăn. Điều từng được xem là xa lạ ấy giờ trở thành minh chứng rõ rệt cho sự chuyển biến về nhận thức mà Dự án 8 mang lại.

Chị Lý Mò Pứ - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Bum Tở chia sẻ: Trước đây, việc tuyên truyền về bình đẳng giới thường gặp nhiều trở ngại vì bà con còn e dè, ngại nghe, nhưng đến nay đã thay đổi rõ rệt. Những tiểu phẩm sân khấu hóa, những câu chuyện gần gũi đã chạm được vào cuộc sống của từng gia đình, giúp chị em hiểu rằng mình có quyền được học tập, được nói lên tiếng nói của mình. Chúng tôi tin rằng những thay đổi này sẽ còn lan rộng và sâu hơn nữa, bởi khi phụ nữ hiểu quyền của mình và được trao cơ hội, họ sẽ trở thành động lực mạnh mẽ cho sự phát triển của cả thôn bản.

Phụ nữ xã Bum Tở tích cực tham gia các hoạt động văn nghệ.

Những hỗ trợ thiết thực: Đưa bình đẳng giới thành giá trị sống

Từ nhận thức được nâng lên, các hoạt động hỗ trợ thiết thực cho phụ nữ và trẻ em tiếp tục củng cố niềm tin của người dân. 4 gói hỗ trợ: khám thai định kỳ, sinh đẻ an toàn, dinh dưỡng sau sinh và chăm sóc sức khỏe trẻ dưới 24 tháng đã giúp hàng trăm bà mẹ vơi bớt lo toan khi tiếp cận dịch vụ y tế. Nhiều phụ nữ lần đầu tiên sinh con tại cơ sở y tế, không còn đốt lửa sưởi “vượt cạn” trong căn nhà vách đất như trước. Nhờ vậy, các ca tai biến sản khoa giảm rõ rệt, trẻ sơ sinh được chăm sóc tốt hơn trong những tháng đầu đời.

Chị Vàng Xú Pớ ở bản Nậm Cấu cho biết: “Từ ngày được hỗ trợ 4 gói chăm sóc cho phụ nữ và trẻ em, tôi thấy yên tâm hơn rất nhiều. Trước đây mang thai tôi chỉ tự theo dõi ở nhà đến lúc sinh. Giờ được khám thai định kỳ, được hướng dẫn sinh an toàn, lại có thêm dinh dưỡng sau sinh và chăm sóc sức khỏe cho con đến 24 tháng, tôi mừng lắm. Lần này tôi sinh ở trạm y tế, có cán bộ đỡ đẻ nên không còn lo sợ như trước. Con tôi sinh ra được theo dõi, cân đo, tiêm chủng đầy đủ, khỏe mạnh hơn hẳn mấy người con trước”.

Phụ nữ xã Bum Tở phát triển kinh tế, cải thiện cuộc sống gia đình.

Song song với đó, 21 tổ truyền thông cộng đồng trở thành lực lượng nòng cốt đưa chính sách đi vào từng ngõ thôn, bản. Để hoạt động có hiệu quả, các tổ được tập huấn kỹ năng điều hành nhóm, chọn nội dung phù hợp, thậm chí ứng dụng AI để tìm kiếm hình ảnh, video minh họa. Các buổi truyền thông trở thành những cuộc trò chuyện thân mật, dễ hiểu và gần gũi với văn hóa bản địa.

Chị Phùng Và Hừ - Tổ trưởng tổ truyền thông cộng đồng bản Phìn Khò chia sẻ: “Ngày xưa nhắc chuyện bình đẳng giới, bạo lực gia đình nhiều nhà ngại nghe. Bây giờ mình đưa hình ảnh, clip, câu chuyện thật… người dân hiểu nhanh lắm. Có điện thoại thông minh, có AI hỗ trợ, việc tuyên truyền dễ hơn nhiều”.

Không chỉ tuyên truyền trong buổi họp nhóm, các thành viên còn tranh thủ mọi lúc họp thôn bản, hoặc cũng có thể qua những buổi gặp gỡ thường ngày để giải thích cho hội viên phụ nữ. Chính sự bền bỉ ấy tạo nên sự thay đổi âm thầm nhưng chắc chắn trong thói quen, nếp nghĩ.

Sự đồng hành của hệ thống chính trị

Để Dự án 8 triển khai hiệu quả, sự vào cuộc của hệ thống chính trị địa phương đóng vai trò then chốt. Ủy ban MTTQ xã Bum Tở chủ trì xây dựng kế hoạch, giám sát tiến độ; Phòng Kinh tế, Phòng Văn hóa - Xã hội phối hợp thẩm định, hướng dẫn; Hội Liên hiệp Phụ nữ là đơn vị trực tiếp triển khai. Nhờ đó, mọi hoạt động đều đúng đối tượng, đúng địa bàn và phát huy hiệu quả rõ ràng.

Phụ nữ yếu thế luôn được các cấp, ngành quan tâm.

Anh Tống Đình Trung – Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Bum Tở khẳng định: “Điều chúng tôi mong muốn nhất là phụ nữ và trẻ em Bum Tở phải được quan tâm đúng mức. Dự án 8 không chỉ là chương trình mà là cam kết lâu dài của địa phương trong thúc đẩy bình đẳng giới. Trong những năm qua, với tổng kinh phí gần 200 triệu đồng đã được sử dụng đúng mục đích, góp phần giải quyết hiệu quả các vấn đề cấp thiết đặt ra đối với phụ nữ và trẻ em.

Đi dọc các bản đặc biệt khó khăn, có thể dễ dàng nhìn thấy những đổi thay đang diễn ra từng ngày: Phụ nữ đi họp dân đông hơn, mạnh dạn phát biểu nhiều hơn. Trẻ em gái đến trường đều đặn, tỉ lệ bỏ học giảm rõ rệt. Nhiều phụ nữ tham gia sản xuất, xây dựng mô hình kinh tế nhỏ. Quan niệm “con trai mới cần học”, “phụ nữ không cần họp” đang dần được đẩy lùi.

Chị em phụ nữ cùng nhau học hỏi, áp dụng công nghệ phục vụ cho cuộc sống.

Những chuyển biến tích cực đã cho thấy dấu ấn bền bỉ của Dự án 8 trong đời sống người dân Bum Tở. Bằng sự thấu hiểu văn hóa bản địa, sự gần gũi của các tổ truyền thông, trách nhiệm của chính quyền và đặc biệt là sự tự tin ngày càng lớn của phụ nữ địa phương, dự án đã tạo nên một hành trình thay đổi thực sự.

Không chỉ dừng lại ở những buổi truyền thông hay các gói hỗ trợ, Dự án 8 đã góp phần chuyển hóa nhận thức, hình thành hành vi, vun đắp nếp sống mới và từng bước làm đổi thay cả diện mạo cộng đồng. Đây chính là thành quả bền vững nhất, sự chuyển mình từ trong chính con người Bum Tở.