Mường Khoa tuy không phải là xã vùng sâu, vùng xa song so với mặt bằng chung của huyện, vẫn còn một số bản có giao thông cách trở, đi lại khó khăn, là rào cản phát triển kinh tế. Một bộ phận người dân có đất sản xuất ít nên chưa đủ điều kiện để xây dựng những ngôi nhà kiên cố.

Thực hiện chủ trương xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, cận nghèo, người có công với cách mạng, xã đã thành lập Ban Chỉ đạo, xây dựng quy chế, phân công nhiệm vụ cho từng thành viên. Qua công tác rà soát, toàn xã có 28 hộ thuộc diện đối tượng hỗ trợ trong đó, 13 hộ nghèo, 12 hộ cận nghèo và 3 hộ người có công. Sau khi rà soát, Ban Chỉ đạo xác định lộ trình kế hoạch cho các hộ, mời các hộ đến lắng nghe tâm tư nguyện vọng. Xã đôn đốc thường xuyên, phân công các thành viên sát sao, nắm bắt tình hình tiến độ, qua đó phát hiện những khó khăn, vướng mắc, tháo gỡ ngay.

Ngay sau khi có chỉ đạo của tỉnh, huyện, xã đã cử cán bộ phối hợp với bí thư chi bộ, các trưởng bản, tiến hành rà soát các hộ đang sống trong nhà tạm, nhà dột nát để bình xét đăng ký xoá nhà tạm trong năm 2025. Đồng thời cân đối các nguồn hỗ trợ của Trung ương, tỉnh, huyện và nêu cao tinh thần “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, tuyên truyền, vận động các gia đình đối ứng thêm tiền để xây nhà đảm bảo “3 cứng”. Để thực tốt phong trào, xã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, kêu gọi đoàn viên, hội viên tham gia giúp đỡ ngày công, hỗ trợ vận chuyển vật liệu xây dựng... Từ việc tuyên truyền, vận động, đã được sự hưởng ứng của cả hệ thống chính trị, đến nay trên địa bàn xã đã triển khai sửa chữa, xây mới được 16 ngôi nhà.

Các hộ dân giúp đỡ hộ nghèo, cận nghèo làm nhà mới.

Nhờ sự vào cuộc quyết liệt, lấy quyền lợi của người dân nghèo, người có công đặt lên trên hết, xã đã tận dụng các nguồn hỗ trợ, thực hiện xã hội hóa, huy động được 4 doanh nghiệp hỗ trợ 4 gia đình theo địa chỉ cụ thể với tổng số tiền là 240 triệu đồng. Ngoài ra, từ nguồn “Quỹ Vì người nghèo” của xã (trên 60 triệu đồng), xã đã lựa chọn các địa chỉ để hỗ trợ trên tinh thần khẩn trương, nhanh chóng. Quá trình thực hiện, nguồn vốn của tỉnh phân bổ chưa kịp thời, xã đã làm việc với doanh nghiệp cho phép người dân được tạm ứng vật liệu để khởi công thực hiện sớm. Sau khi được phân bổ kinh phí người dân hoàn trả.

Theo quy định về đất đai, việc xây dựng nhà phải thực hiện trên khu vực đất không có nguy cơ sạt lở, đất không tranh chấp và đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên theo phong tục tập quán, đến nay, hầu hết các gia đình đều chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đảng ủy xã đã chỉ đạo UBND xã trực tiếp nắm tâm tư, nguyện vọng của các hộ và hướng dẫn làm các thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất và đề nghị cấp có thẩm quyền cấp giấy với phương châm: vừa thi công, vừa hoàn thiện thủ tục. Xã quyết tâm sẽ hoàn thành trước 31/7, tránh mùa mưa.

Gia đình ông Tòng Văn Kín (bản Mường Khoa, xã Mường Khoa) thuộc diện người có công tham gia nghĩa vụ quốc tế giúp nước bạn Lào. Ông năm nay đã 76 tuổi, nhà đông con nên chưa có điều kiện xây nhà mới. Nay được Nhà nước hỗ trợ 60 triệu đồng, ông cùng các con bàn bạc cân đối thêm nguồn tiết kiệm của gia đình và vay thêm Ngân hàng Chính sách xã hội, dự kiến xây dựng ngôi nhà khoảng 200 triệu đồng. Hiện nay, nhà đã xây xong phần thô và chuẩn bị “bọc áo mới”, láng nền và làm sân, chẳng mấy chốc ngôi nhà sẽ hoàn thành và đưa vào sử dụng.

Ngôi nhà ông Tòng Văn Kín đã xây dựng xong phần thô và đang tiếp tục hoàn thiện.

Tâm sự với chúng tôi, ông Kín tỏ rõ sự vui mừng và không ngừng cảm ơn sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đã chăm lo đời sống cho người dân nghèo cũng như ghi nhớ công lao của những người có công như gia đình ông. Vợ chồng ông hiện ở với người con trai thứ và vợ chồng con trai út, nếu không có nguồn hỗ trợ của Nhà nước, có lẽ chưa biết khi nào gia đình ông mới có động lực để tháo dỡ ngôi nhà cũ, xây dựng được ngôi nhà mới.

Chỉ còn không ít thời gian nữa, những ngôi nhà “3 cứng” sẽ hiện ra trước mắt với những người nghèo, người có công chưa có điều kiện làm nhà mới trên địa bàn xã Mường Khoa. Vậy là những căn nhà tạm bợ đã trở thành ký ức của mỗi người dân.