Độc đáo Lễ hội Đền thời Vua Lê Thái Tổ ở xã Lê Lợi.

Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, UBND tỉnh đã chỉ đạo, tạo điều kiện để chính quyền các xã, phường tổ chức nhiều lễ hội đặc sắc, trong đó có Lễ hội Đền thời Vua Lê Thái Tổ ở xã Lê Lợi; Lễ hội Gầu Tào của đồng bào Mông, Lễ hội Tú Tỉ của dân tộc Giáy ở phường Tân Phong; Lễ hội Đua thuyền Pa So ở xã Phong Thổ; sắp tới là Lễ hội Bun Vốc Nặm của dân tộc Lào ở xã Bản Bo và nhiều hoạt động văn hóa, thể thao khác.

Ông Đinh Quang Hiếu - Chủ tịch UBND xã Lê Lợi chia sẻ: “Lễ hội Đền Vua Lê Thái Tổ năm nay được xã tổ chức lần đầu sau sáp nhập nhằm tạo cho bà con không khí đầu xuân vui tươi, phấn khởi. Qua lễ hội cũng để giáo dục truyền thống, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, giúp thế hệ trẻ trân trọng công lao của vị anh hùng Lê Lợi, từ đó ra sức học tập, góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển. Lễ hội Đền thờ Vua Lê Thái Tổ năm nay tổ chức quy mô hơn, bài bản hơn, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của tỉnh trong công tác bảo tồn, tôn vinh và phát huy giá trị di sản văn hóa”.

Một điểm nhấn đặc biệt của lễ hội năm nay là các không gian văn hoá đặc sắc, hấp dẫn, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham quan. 10 gian trưng bày với các chủ đề đa dạng như: “Sắc xuân vùng cao”, “Uống nước nhớ nguồn”, “Bản Mảng vươn mình” hay “Pú Đao vươn xa”, các không gian này đã trở thành điểm đến lý tưởng để tìm hiểu về đời sống, nét đẹp truyền thống của các dân tộc thiểu số.

Nhiều hoạt động văn hóa, ẩm thực tại Lễ hội Tú Tỉ của dân tộc Giáy ở phường Tân Phong.

Chị Lò Thị Sấm - giáo viên Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Nậm Pì (xã Lê Lợi) tâm sự: Tại không gian văn hóa của nhà trường đã trưng bày, giới thiệu công cụ, nông cụ sản xuất, sinh hoạt của đồng bào Mảng tại địa phương. Các hoạt động phần hội sôi động, thu hút đông đảo người dân, du khách tham gia và cổ vũ. Nổi bật là giải đua thuyền đuôi én, hoạt động thể thao truyền thống đặc sắc của địa phương, mang biểu tượng của sức mạnh đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường của cộng đồng các dân tộc.

Từ ngày 20-21/3 (tức ngày 2-3/2 âm lịch) vừa qua, UBND phường Tân Phong tổ chức Lễ hội Tú Tỉ năm 2026. Đây là lễ hội truyền thống của đồng bào dân tộc Giáy địa bàn phường. Phường Tân Phong có dân số trên 33.900 người, gồm 17 dân tộc cùng sinh sống; trong đó dân tộc Giáy chiếm trên 5.800 người. Lễ hội không chỉ là dịp để đồng bào người Giáy bày tỏ lòng biết ơn đối với tổ tiên, thần linh đã ban cho sức khoẻ, mùa màng tốt tươi, mà còn là dịp cầu mong một năm mới an khang, thịnh vượng, mưa thuận gió hòa. Lễ hội năm nay được tổ chức với quy mô cấp phường với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, trò chơi dân gian đặc sắc.

Sôi nổi Lễ hội Đua thuyền Pa So ở xã Phong Thổ.

Dịp đầu năm, tại địa bàn cư trú của đồng bào dân tộc Mông thường tổ chức Lễ hội Gầu Tào. Đây là lễ hội lớn nhất và có quy mô cộng đồng nhất, gắn với đời sống tâm linh của đồng bào dân tộc Mông. Cùng với đó, Lễ hội “Lùng Tùng” của dân tộc Thái ở xã Than Uyên và Hội Xòe Chiêng của cộng đồng dân tộc Thái sinh sống tại các địa phương trong toàn tỉnh cũng góp phần giúp sắc xuân Tây Bắc thêm sôi nổi, rực rỡ đa dạng sắc màu văn hóa.

Theo đồng chí Lưu Hồng Phương - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, lễ hội đầu năm không chỉ thể hiện nét đẹp trong văn hóa truyền thống như: cầu mùa màng bội thu, mưa thuận gió hòa, sức khỏe và no ấm cho cộng đồng mà còn là dịp tạ ơn trời đất, thể hiện tinh thần cố kết cộng đồng, đồng thời mang ý nghĩa giáo dục, bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp đối với thế hệ trẻ. Đây cũng là dịp để các địa phương quảng bá hình ảnh, thu hút du khách, thúc đẩy phát triển kinh tế du lịch của địa phương và của tỉnh trong thời kỳ hội nhập. Các lễ hội được tổ chức đảm bảo trang trọng, an toàn, tiết kiệm, tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong những ngày đầu năm. Việc duy trì các lễ hội là một trong những điểm nhấn quan trọng thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.