Uy tín, kinh nghiệm sống, tuổi tác đã khiến cho tiếng nói của những “cây cao bóng cả” nơi biên giới của tỉnh bao đời như ngọn lửa soi lối cho bà con các dân tộc thiểu số tin, làm theo và cuộc sống cộng đồng ngày càng gắn bó, phát triển. Trong thời đại hiện nay, trên những nẻo đường biên, người có uy tín đại diện cho các dân tộc: Si La, Cống, Khơ Mú, Lào…, thậm chí dù có người tuổi đã cao như ông Trần Văn Phào (SN 1951, dân tộc Giáy) - Trưởng Ban công tác Mặt trận bản Huổi Sen (xã Mường So, huyện Phong Thổ) thường xuyên sâu sát, vận động bà con chung tay phòng, chống tội phạm hay những người có uy tín trẻ tuổi như: Trưởng bản Mường Mô (xã Mường Mô, huyện Nậm Nhùn) - Giàng A Vàng (SN 1990, dân tộc Mông) tuyên truyền, vận động thực hiện tốt quy ước trong dòng họ, giữ gìn an ninh trật tự (ANTT)... Điểm chung lớn nhất ở những người có uy tín là lòng yêu nước, sự hiểu biết và tích cực tham gia “Dân vận khéo”, làm nên thành công của các cuộc vận động địa phương. Đặc biệt là góp sức không nhỏ trong giữ gìn từng tấc đất biên giới.

Phát huy vai trò, 5 năm qua, hơn 1.500 già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ, người có uy tín của tỉnh ta tích cực tham gia tuyên truyền, cung cấp thông tin thời sự chính trị, kinh tế - xã hội trong nước cũng như trong tỉnh, chính sách dân tộc của Đảng cho bà con. Những buổi nói chuyện thiết thực với các câu chuyện cụ thể bằng tiếng dân tộc mình giúp Nhân dân hiểu về âm mưu thâm độc của thế lực thù địch, khơi dậy niềm tự hào và truyền thống tốt đẹp của đại gia đình các dân tộc. Mỗi người dân nêu cao tinh thần cảnh giác, không tin, không nghe theo luận điệu tuyên truyền của kẻ xấu. Động lực ở những buổi tuyên truyền ấy đã thúc giục người dân tích cực giảm nghèo, xây dựng đời sống văn hóa tại địa bàn dân cư. Hàng trăm lượt người uy tín còn cùng chính quyền cơ sở tổ chức 20 đợt vận động quần chúng tại các địa bàn có dấu hiệu di cư tự do từ bỏ ý định, yên tâm sản xuất ổn định cuộc sống, tác động đến hàng trăm hộ từng di cư đến các tỉnh Tây Nguyên quay về nơi ở cũ.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh, Công an tỉnh, Đoàn đại biểu người uy tín thăm, tìm hiểu về sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của Công an Lai Châu tại Nhà truyền thống Công an tỉnh.

Tiếng nói của người có uy tín tăng thêm “sức nặng” khi phối hợp cùng các tổ chức chính trị - xã hội vận động Nhân dân xây dựng, nhân rộng mô hình tổ chức quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc ở các thôn, bản: “Xây dựng khu dân cư, cơ quan, trường học an toàn về an ninh trật tự, không có tội phạm, không có ma túy”, “Dòng họ bình yên”, Mô hình tập hợp quần chúng bảo vệ an ninh trật tự, phòng chống xâm lấn biên giới của Nhân dân xã Ma Ly Pho (huyện Phong Thổ)… Toàn tỉnh hiện có 77/200 dòng họ đăng ký “Tự quản, tự phòng về an ninh trật tự”, “Dòng họ không có người mắc tệ nạn xã hội, tệ nạn ma túy”… Qua tuyên truyền, vận động đã hạn chế tình trạng vượt biên trái phép, di cư tự do và sử dụng, tàng trữ, mua bán, vận chuyển các chất ma túy. Các dòng họ, thôn, bản xây dựng hương ước, quy ước tự giác xóa bỏ tập tục lạc hậu, bài trừ tệ nạn xã hội, sinh hoạt vệ sinh. 223 hộ, 1.165 nhân khẩu tự nguyện trở lại phong tục truyền thống là thành tích của người có uy tín trên địa bàn tỉnh để Nhân dân giữ gìn truyền thống văn hóa dân tộc. 

Nổi bật trong các phong trào phải kể đến ông Hù Chà Hai (dân tộc Si La - Bí thư Chi bộ, Công an viên bản Sì Thâu Chải (xã Can Hồ, huyện Mường Tè) phổ biến chương trình kế hoạch của cấp trên, giúp người dân trong bản tái định cư thủy điện Lai Châu về nơi ở mới ổn định cuộc sống. Hay như ông Hoàng Văn Bang (dân tộc Thái, xã Mường Khoa, huyện Tân Uyên) củng cố, kiện toàn Tổ hòa giải, Tổ an ninh Nhân dân, Tổ thanh niên xung kích làm nhiệm vụ đảm bảo ANTT cơ sở; …

Địa bàn vùng cao nhiều dân tộc thiểu số sinh sống và tập quán làm nương nên vấn đề tranh chấp đất sản xuất diễn ra khá phức tạp. Hình ảnh các già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ, người uy tín có người tuổi cao, sức yếu nhưng không quản ngại khó khăn đến từng gia đình vận động con cháu góp sức hòa giải thành công 148 vụ tranh chấp đất đai giữa các cá nhân. Người có uy tín còn phối hợp với tổ chức chính trị, xã hội cơ sở vận động hơn 300 người nghiện các chất ma túy tự cai nghiện tại gia đình và cộng đồng, giúp họ xóa bỏ mặc cảm, tái hòa nhập cộng đồng. Một số già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ, người uy tín làm kinh tế giỏi tham gia trực tiếp các buổi họp dân phổ biến kinh nghiệm phát triển kinh tế gia đình; cung cấp giống vật nuôi, cây trồng, cho vay vốn không lấy lãi giúp hộ nghèo phát triển sản xuất, thoát nghèo, đời sống ổn định, con em có điều kiện đi học… Tin tưởng vào Đảng, nhà nước, Nhân dân cung cấp hàng nghìn nguồn tin có giá trị liên quan đến đảm bảo ANTT, trong đó 70% tin có giá trị giúp các cơ quan chức năng phát hiện, điều tra, xử lý nhiều sự việc liên quan đến tội phạm, đặc biệt là các vụ án về ma túy, mua, bán người.

Bản làng bình yên, vai trò của người uy tín ở cơ sở ngày càng được nâng lên. Ở tỉnh ta, cấp ủy, chính quyền quan tâm thực hiện các chế độ chính sách đối với người có uy tín các dân tộc thiểu số trong tỉnh. Trong buổi gặp mặt 50 đại biểu người uy tín trước đợt tham quan, học tập kinh nghiệm tổ chức tháng 6 vừa qua, đồng chí Vũ Văn Hoàn - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh cho biết: “Thời gian qua, công tác tuyên truyền, vận động của người uy tín góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm của Nhân dân trong việc tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Đây là lần thứ 3 tỉnh ta tổ chức cho người có uy tín đi tham quan, gặp gỡ, báo cáo thành tích với lãnh đạo Đảng, nhà nước, Bộ Công an và học tập kinh nghiệm tại các tỉnh đồng bằng. Chuyến đi là món quà của Đảng bộ, chính quyền tỉnh nhằm động viên, khích lệ tinh thần người có uy tín tiêu biểu trên các lĩnh vực của tỉnh”.

Ông Lý Văn Khu - người có uy tín xã Mường Tè (huyện Mường Tè) đại diện cho các đại biểu trong Đoàn tham quan chia sẻ: “Chúng tôi rất tự hào khi được Tỉnh ủy, UBND tỉnh và các ban, ngành các cấp trong tỉnh quan tâm tạo điều kiện đi giao lưu, học tập kinh nghiệm. Sau chuyến đi, chúng tôi hiểu thêm sự phát triển của đất nước, học hỏi cách làm hay, mô hình tốt, gặp gỡ gương điển hình tiên tiến nông nghiệp - nông thôn của các tỉnh phát triển. Đây cũng là dịp người có uy tín chúng tôi tích lũy kinh nghiệm, trở về xã, bản ứng dụng trong thực tiễn địa phương. Không ngừng phát huy vai trò “cầu nối” giữa Đảng với Nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dạy: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu/Khó vạn lần dân liệu cũng xong”. Quần chúng Nhân dân chính là nhân tố quyết định thắng lợi cuộc đấu tranh bảo vệ ANTT. Lòng dân thuận - biên giới yên là kết quả người có uy tín đã, đang làm được và sẽ tiếp tục đồng hành cùng các cơ quan liên quan thực hiện trong thời gian tới.