Cùng với cán bộ Uỷ ban MTTQ huyện Phong Thổ đi kiểm tra tiến độ xoá nhà tạm, nhà dột nát ở các xã chúng tôi ấn tượng với hàng trăm ngôi nhà mới khang trang đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, thay thế những căn nhà tạm bợ, xuống cấp. Trong căn nhà còn thơm mùi vôi mới, chúng tôi cảm nhận được niềm vui, thoả lòng mong ước của các hộ nghèo khi được sống trong căn nhà khang trang, vững chãi, ai cũng dành lời cảm ơn đến Đảng, nhà nước, sự quan tâm giúp đỡ của cấp uỷ chính quyền địa phương, các nhà hảo tâm, bà con lối xóm.

Không giấu nổi niềm vui, bà Hoàng Thị Son - bản Huổi Loỏng (xã Khổng Lào) chia sẻ: “Gia đình tôi thuộc diện hộ cận nghèo, nhiều năm nay 9 nhân khẩu sống trong căn nhà gỗ xuống cấp, chật chội, nỗi lo nhà sập khi mùa mưa đến luôn canh cánh trong lòng nhưng vì không có tiền nên đành ở vậy. Sau khi được cán bộ xã tuyên truyền, vận động xoá nhà tạm, tháng 6/2024 vợ chồng tôi quyết tâm làm nhà, ngoài số tiền được hỗ trợ 50 triệu đồng từ Quỹ vì người nghèo của MTTQ thành phố Lai Châu theo chương trình phối hợp giữa Huyện ủy Phong Thổ và Thành ủy Lai Châu, bà con hỗ trợ ngày công, gia đình vay anh em họ hàng thêm 120 triệu đồng. Sau gần 6 tháng thi công ngôi nhà cấp 4 rộng hơn 100m2 đã hoàn thành, cả nhà vui mừng giờ đây đến mùa mưa không còn lo lắng đêm hôm soi đèn chạy ngược chạy xuôi kiểm tra nữa”.

Cách nhà chị Son gần 1km, gia đình ông Mào Văn Lim cũng đang tập trung nhân lực hoàn thiện khâu cuối cùng của căn nhà. Qua câu chuyện của của ông Lim, chúng tôi được biết, trước đây gia đình sống trong căn nhà gỗ 50m2, do nhiều năm không có tiền sửa chữa nên ngôi nhà xuống cấp. Vì vậy, khi được nhà nước hỗ trợ 40 triệu đồng theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 đã tạo động lực gia đình quyết tâm xây nhà mới. Ngoài số tiền tiết kiệm, gia đình còn vay ngân hàng 100 triệu đồng. Đến nay, căn nhà cấp 4 đã cơ bản hoàn thành, “an cư lạc nghiệp”, vợ chồng ông đang bàn với nhau mở rộng diện tích trồng quế, đưa các loại cây ăn quả vào trồng, vận động các con đi làm ăn ở các khu công nghiệp để tăng thu nhập, vươn lên thoát nghèo.

Thực hiện, chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, cận nghèo ngay từ đầu năm xã Khổng Lào đã cử cán bộ phối hợp với bí thư chi bộ, các trưởng bản tiến hành rà soát các hộ đang sống trong nhà tạm, dột nát để bình xét đăng ký xoá nhà tạm trong năm. Đồng thời cân đối các nguồn hỗ trợ của trung ương, tỉnh và nêu cao tinh thần “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, tuyên truyền, vận động các đình gia đối ứng thêm tiền để xây nhà đảm bảo “3 cứng”. Riêng năm 2024, xã Khổng Lào có 33 hộ được hỗ trợ làm nhà mới. Tuy nhiên qua rà soát, xã còn 44 hộ đang sống trong nhà tạm, nhà dột nát, trong đó 26 hộ đã có nguồn hỗ trợ còn 18 hộ chưa có nguồn, hiện xã đẩy mạnh công tác vận động, kêu gọi các tổ chức, cá nhân trong và ngoài tỉnh ủng hộ tiền mặt, vật liệu xây dựng giúp hộ nghèo làm nhà.

Phong Thổ là huyện nghèo vùng cao biên giới, những năm qua công tác hỗ trợ làm nhà ở đối với người có công, hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn huyện được triển khai đồng bộ theo các đề án, chương trình mục tiêu quốc gia, hỗ trợ của trung ương, tỉnh, các ban ngành, đoàn thể trong và ngoài tỉnh. Từ năm 2021 đến nay, huyện hỗ trợ được 1.605 hộ/nhà, với tổng kinh phí 71.015 triệu đồng, qua đó tạo điều kiện để người có công, hộ nghèo, hộ cận nghèo có nơi ở ổn định, vươn lên thoát nghèo.

Hưởng ứng Phong trào thi đua “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trong năm 2025” do Thủ tướng Chính phủ phát động, huyện Phong Thổ thành lập Ban Chỉ đạo (BCĐ) xoá nhà tạm, nhà dột nát huyện, phân công nhiệm vụ cho các thành viên triển khai xoá nhà tạm, nhà dột nát tại 17/17 xã, thị trấn. Đồng thời tổ chức Lễ phát động tháng cao điểm vì người nghèo và phong trào thi đua “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát” trên địa bàn huyện năm 2024, kêu gọi các cơ quan, đơn vị, các công ty, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và toàn thể nhân dân trong và ngoài huyện tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết “tương thân tương ái”, “lá lành đùm lá rách", chung tay góp sức, hỗ trợ về vật chất và tinh thần, giúp người nghèo có thêm những căn nhà mới.

Theo báo cáo của UBND huyện Phong Thổ, hiện nay trên địa bàn huyện còn 1.427 hộ (1.334 hộ xây mới; 93 hộ sửa chữa) đang ở nhà tạm, nhà dột nát, nhà thiếu tiêu chí cần được hỗ trợ kinh phí làm nhà ở theo các chương trình, đề án hoàn thành năm 2025. Trong đó, 977 căn nhà đã rõ nguồn kinh phí “dự kiến” và có kế hoạch để tổ chức thực hiện còn có 450 căn/hộ (xây mới 439, sửa chữa 11) huyện chưa có kinh phí để thực hiện. Ngoài thiếu kinh phí hỗ trợ các hộ nghèo, cận nghèo làm nhà, theo ông Giàng A Vư - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam huyện Phong Thổ, trong quá trình triển khai gặp những bất cập, một số hộ nằm trong diện xoá nhà tạm, nhà dột nát ở thị trấn Phong Thổ chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên chưa được cấp phép xây nhà; đối với các xã vùng cao, biên giới nhiều hộ cũng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và diện tích đất để làm nhà lại nằm trên đất nông nghiệp, đất rừng phòng hộ nên gặp nhiều khó khăn trong việc xoá nhà tạm, nhà dột nát.

Để hoàn thành mục tiêu xoá nhà tạm, nhà dột nát trước ngày 30/7, BCĐ cấp huyện, xã chỉ đạo quyết liệt triển khai xoá nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn. Thực hiện tốt phương châm “công khai, minh bạch, rõ ràng”, MTTQ các xã, thị trấn phối hợp với chính quyền địa phương trực tiếp “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng”, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng kết hợp với thẩm định hiện trạng nhà trước khi hỗ trợ; tư vấn, định hướng làm nhà theo đúng công năng sử dụng, tránh lãng phí, tốn kém. Tuyên truyền, vận động nhân dân, cộng đồng tham gia hỗ trợ các hộ gia đình xoá nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn bằng những việc làm cụ thể: ủng hộ tiền, vật liệu, ngày công. Quan tâm, động viên gia đình đẩy nhanh tiến độ xây dựng hoàn thành nhà theo đúng kế hoạch.

Những ngôi nhà khang trang được xây dựng và trao tặng đã tiếp thêm niềm tin, động lực để các hộ nghèo, cận nghèo vươn lên phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống góp phần mang lại diện mạo nông thôn mới tạo động lực để huyện Phong Thổ bứt phá, quyết tâm thoát khỏi huyện nghèo.