Xã Tân Uyên có 44 thôn với 10 dân tộc cùng sinh sống, nhiều khu dân cư còn thiếu hạ tầng. Do vậy, xây dựng nông thôn mới được xã chọn là nhiệm vụ trung tâm, vừa hoàn thiện hạ tầng, vừa nâng cao đời sống nhân dân, hướng đến xã đạt chuẩn NTM và tiến tới NTM kiểu mẫu. Đảng ủy, UBND xã đã kiện toàn Ban Chỉ đạo, Ban Quản lý, thành lập 44 Ban Phát triển thôn và ban hành kế hoạch Chương trình mục tiêu quốc gia từ sớm, phân công rõ nhiệm vụ cho từng bộ phận.

Công tác tuyên truyền được xã triển khai thường xuyên theo hướng giúp người dân hiểu vai trò chủ thể trong xây dựng NTM. Tại các cuộc họp thôn bản, tổ chức đoàn thể, cán bộ xã và trưởng thôn phân tích lợi ích của việc chỉnh trang nhà cửa, giữ vệ sinh môi trường, hiến đất mở rộng đường, phát triển mô hình kinh tế hộ. Sự đồng thuận của nhân dân giúp nhiều hạng mục triển khai nhanh, phong trào xây dựng NTM lan tỏa sâu rộng.

Ưu tiên nguồn lực phát triển sản xuất là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong xây dựng NTM ở xã Tân Uyên.

Giai đoạn 2024 – 2025, xã ưu tiên nguồn lực hoàn thiện hạ tầng phục vụ sản xuất và đời sống. Tổng vốn sự nghiệp và đầu tư ngân sách trung ương phân bổ cho chương trình được sử dụng hiệu quả, tỷ lệ giải ngân cao. Nhiều công trình quan trọng được nâng cấp như: đường sản xuất Nà Hoi - Tạng Đán; đường nội bản Phiêng Phát 1, Bút Dưới, Nà Phát, Phiêng Áng; hệ thống nước sinh hoạt bản Phiêng Lúc; nhà văn hóa bản Phiêng Phát… Hệ thống hạ tầng này được đầu tư đã tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất, sinh hoạt cộng đồng và hoàn thiện tiêu chí giao thông, thủy lợi, văn hóa, điện, thông tin - truyền thông.

Ông Chu Văn Thanh – Chủ tịch UBND xã Tân Uyên cho biết: Xã tập trung tuyên truyền để người dân hiểu, đồng thuận hiến đất, góp công xây dựng hạ tầng; huy động đa dạng nguồn lực, nhất là nguồn lực trong dân, nhằm hoàn thành các chỉ tiêu NTM bền vững.

Nhiều mô hình phát triển nông nghiệp hàng hóa tập trung mang lại thu nhập cao, ổn định cho người dân xã Tân Uyên.

Song song với hạ tầng, xã chú trọng phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa. Tân Uyên hiện có 11 sản phẩm OCOP đạt chuẩn 3 sao như: dưa lưới Hoàng Liên Sơn, ổi, hạt mắc ca Tân Uyên, thịt trâu gác bếp, thịt lợn gác bếp… Các sản phẩm ghi nhận doanh thu tăng 15 - 20% sau khi tham gia OCOP, thị trường tiêu thụ ổn định hơn, góp phần nâng cao thu nhập và mở rộng sản xuất. Xã còn hình thành các mô hình kinh tế hộ, tổ hợp tác trồng chè, rau an toàn, chăn nuôi gia súc theo hướng hàng hóa, tạo nền tảng vững cho tiêu chí thu nhập và tổ chức sản xuất.

Để đạt được tiêu chí môi trường, xã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động chỉnh trang khu dân cư: trồng hoa, cây xanh dọc các tuyến đường; lắp đặt bóng điện năng lượng mặt trời; vận động người dân vệ sinh đường làng ngõ xóm, phân loại rác thải tại nguồn, chỉnh trang sân vườn. 

Phát triển vùng chè gắn với du lịch đã và đang mang lại nguồn thu ổn định cho nhiều hộ dân, góp phần đẩy nhanh mục tiêu đưa Tân Uyên trở thành xã NTM.

Anh Lò Văn Hương - Trưởng thôn Nà Noi chia sẻ: “Người dân trong thôn luôn tự giác và có trách nhiệm trong quá trình thực hiện, bởi ai cũng thấy lợi ích trực tiếp trong việc chỉnh trang môi trường sống. Điều quan trọng nhất là bà con hiểu được lợi ích trực tiếp của việc chỉnh trang môi trường sống, từ đó, chủ động tham gia và duy trì”.

Còn anh Lò Văn Chướng (thôn Nà Van) thì cho biết: “Công tác tuyên truyền được duy trì thường xuyên giúp người dân hiểu rõ vai trò chủ thể. Nhờ vậy, bà con chủ động vệ sinh bản làng, trồng hoa ven đường, tham gia hoạt động cộng đồng và thực hiện nếp sống văn minh...”.

Theo kết quả rà soát, đến năm 2025 xã đạt 15/19 tiêu chí nông thôn mới gồm: Quy hoạch, giao thông, thủy lợi, điện, thông tin - truyền thông, nhà ở dân cư, thu nhập, hộ nghèo, giáo dục, y tế, văn hóa và quốc phòng - an ninh. 4 tiêu chí chưa đạt gồm: trường học, hạ tầng thương mại nông thôn, lao động, môi trường - an toàn thực phẩm. Đây là các tiêu chí cần nguồn lực lớn hoặc thay đổi đồng bộ từ cơ sở. Xã đang tiếp tục tháo gỡ khó khăn bằng cách gắn trách nhiệm từng thôn bản, huy động thêm nguồn lực Nhà nước, nhân dân cùng làm.

Nhiều hộ dân ở các thôn vùng xa của xã Tân Uyên được sử dụng nước sạch từ các công trình đầu tư của Nhà nước, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống.

Tuy nhiên, xây dựng NTM ở Tân Uyên hiện vẫn đối diện nhiều thách thức khi cơ sở vật chất trường học mới có 8/15 đơn vị đạt chuẩn; một số thôn vùng sâu còn khó khăn trong phát triển kinh tế; một bộ phận người dân còn tư tưởng trông chờ vào các chính sách hỗ trợ; khả năng huy động nguồn lực xã hội hóa hạn chế. Xã xác định cần giải quyết theo lộ trình, đồng thời, mong muốn tỉnh tiếp tục hỗ trợ đầu tư hạ tầng thiết yếu và phát triển sản xuất.

Hành trình xây dựng NTM của Tân Uyên cho thấy cách làm đúng khi coi người dân là trung tâm, hạ tầng là nền tảng, sản xuất là động lực và môi trường là tiêu chí bền vững. Khi toàn bộ tiêu chí được thực hiện hiệu quả, xã Tân Uyên không chỉ hoàn thành chương trình NTM mà còn tạo tiền đề cho một vùng nông thôn văn minh, phát triển bền vững.