Trao đổi với chúng tôi về những khó khăn, thầy giáo Đỗ Doãn Lâm – Hiệu trưởng Trường THCS xã Nậm Sỏ cho biết: Những khó khăn của nhà trường không chỉ đến từ địa hình phức tạp, thời tiết khắc nghiệt mà đa số học sinh là người dân tộc thiểu số, còn hạn chế về kỹ năng và tiếng Việt; đời sống gia đình nghèo khó khiến việc duy trì tỷ lệ chuyên cần luôn là bài toán nan giải. Cùng với đó, một số phong tục lạc hậu như: tảo hôn, bỏ học sớm vẫn còn đã ảnh hưởng đến nhận thức của phụ huynh.

Trong khi đó, cơ sở vật chất bán trú chưa đồng bộ, các khu phòng ở của học sinh nằm rải rác, gây khó khăn cho công tác quản lý.

Trưởng bản Hua Cả (thứ nhất bên phải) tuyên truyền, vận động người dân cho con em đi học đầy đủ.

Trước thực tế ấy, nhà trường đã tìm hướng đi phù hợp, bắt đầu từ việc nâng cao nhận thức cộng đồng. Do đó, công tác tuyên truyền được triển khai sâu rộng. Nhà trường phối hợp với UBND xã và các đoàn thể giải thích cho phụ huynh tầm quan trọng của việc học đối với tương lai của con em; tuyên truyền qua các buổi họp bản, hội nghị cha mẹ học sinh hay qua các tiểu phẩm do chính học sinh biểu diễn... Nhà trường cũng phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng để vận động học sinh trở lại lớp, hạn chế tình trạng nghỉ học tùy tiện.

Một trong những cách làm sáng tạo, hiệu quả đó là nhà trường và các bản ký cam kết phối hợp. Theo đó, 2 bên sẽ báo cáo hằng ngày về tình hình chuyên cần, những trường hợp học sinh nghỉ học không lý do được xử lý ngay trong ngày. Đặc biệt, tiêu chí “phối hợp giáo dục” và “tỷ lệ chuyên cần” được đưa vào đánh giá thi đua ở các bản, góp phần nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở.

Dù còn nhiều khó khăn nhưng thầy và trò Trường THCS Nậm Sỏ luôn nỗ lực trong việc dạy và học.

Ông Lù A Chua - Trưởng bản Hua Sỏ chia sẻ: “Trước đây, bà con trong bản còn chủ quan, nhiều gia đình để con nghỉ học theo mùa vụ, có khi các cháu nghỉ mấy ngày liền. Từ khi nhà trường xuống bản tuyên truyền, phối hợp với chúng tôi ký cam kết, bà con hiểu hơn và chú ý nhắc con đi học đều. Mỗi ngày, thông qua nhà trường, chúng tôi đều nắm tình hình chuyên cần, cháu nào nghỉ không lý do chúng tôi sẽ trực tiếp đến nhà nắm tình hình để có biện pháp hỗ trợ kịp thời. Việc học của con em giờ không phải việc riêng của gia đình nữa mà là trách nhiệm chung của cả bản”.

Trong điều kiện giao thông trên địa bàn xã đi lại khó khăn, nhất là mùa mưa, nhà trường vận động tối đa học sinh đủ điều kiện ở bán trú và tạo điều kiện cho các em ở lại trường. Đồng thời, huy động nguồn lực xã hội hóa để cải thiện bữa ăn và nâng cao đời sống sinh hoạt của học sinh bán trú. Về mặt quản lý, hệ thống camera được lắp đặt tại các dãy phòng ở, giáo viên được phân công trực theo từng khu nhằm đảm bảo an toàn và nề nếp cho các em.

Các hoạt động ngoại khóa được nhà trường quan tâm tổ chức nhằm nâng cao kỹ năng sống cho học sinh.

Xác định đội ngũ giáo viên là yếu tố then chốt trong việc nâng cao chất lượng dạy học và quản lý học sinh, nhà trường đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Các buổi sinh hoạt chuyên môn được tổ chức theo hướng nghiên cứu bài học, giúp giáo viên cùng nhau trao đổi, thống nhất phương pháp và cách xử lý tình huống sư phạm. Nhà trường cũng tăng cường bồi dưỡng về ứng dụng công nghệ thông tin, đổi mới phương pháp dạy học để giáo viên nắm bắt kịp thời yêu cầu mới. Những thầy, cô giáo có kinh nghiệm được phân công hỗ trợ, trao đổi với giáo viên trẻ; hoạt động dự giờ cũng được tổ chức nhằm góp ý cho giáo viên. Bên cạnh đó, tổ công nghệ thông tin và câu lạc bộ AI được thành lập giúp hỗ trợ giáo viên tiếp cận các công cụ dạy học hiện đại, phục vụ hiệu quả cho quá trình giảng dạy.

Nhờ vậy, chất lượng giáo dục của nhà trường đã có những bước chuyển biến rõ rệt. Tỷ lệ chuyên cần từ 83,7% (năm học 2024 - 2025) đã tăng lên trên 90% vào giữa học kỳ I năm học 2025 - 2026. Học sinh mạnh dạn, tự tin hơn; kết quả học tập và rèn luyện được cải thiện. Môi trường bán trú - mái nhà chung của các em ngày càng trở nên thân thiện, an toàn. Năm học 2024 - 2025, tỷ lệ học sinh xếp loại hạnh kiểm của nhà trường đạt 100% (vượt chỉ tiêu giao 0,2%), trong đó, tỷ lệ học sinh xếp loại hạnh kiểm khá, tốt đạt 97,19% (vượt 0,89% chỉ tiêu giao); tỷ lệ học sinh xếp loại học lực từ trung bình trở lên đạt 97,07% (vượt 0,7% chỉ tiêu giao), tỷ lệ học sinh xếp loại học lực khá, giỏi đạt 43,11% (vượt 1,11% chỉ tiêu giao).

Thầy giáo Đỗ Doãn Lâm chia sẻ thêm: Trường THCS Nậm Sỏ vẫn cần thêm những nguồn lực để tiếp tục phát triển. Nhà trường mong muốn chính quyền địa phương hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng, cải tạo phòng học và khu bán trú; mở rộng sân chơi cho các em học sinh... Ngành Giáo dục xem xét phân bổ thêm giáo viên cho nhà trường, trong đó, ưu tiên hỗ trợ giáo viên có năng lực tiếng dân tộc và có kinh nghiệm dạy vùng khó; hỗ trợ bồi dưỡng nghiệp vụ và cung cấp thêm trang thiết bị dạy học. Đặc biệt rất cần sự hỗ trợ của các doanh nghiệp, mạnh thường quân thông qua học bổng, dụng cụ học tập hay hỗ trợ bữa ăn bán trú sẽ giúp học sinh yên tâm đến trường hơn.

Những mong muốn đó đều hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường học tập an toàn, thân thiện và hiệu quả cho học sinh vùng cao. Hành trình vượt khó của Trường THCS Nậm Sỏ là minh chứng cho sự đồng lòng của thầy cô, phụ huynh và chính quyền địa phương. Tin rằng, với sự chung tay của toàn xã hội, ngôi trường vùng cao này sẽ tiếp tục có thêm nhiều đổi thay tích cực, mang lại cơ hội học tập tốt hơn cho con em các dân tộc xã Nậm Sỏ.