Trở lại Tá Bạ sau nhiều năm, chúng tôi nhận thấy diện mạo bản làng có sự đổi thay. 3/6 bản của xã có điện lưới quốc gia. Nhân dân đổi thay cách làm ăn, tích cực đưa cây, con giống mới vào sản xuất. Hệ thống trường lớp học được xây dựng khang trang, học sinh trong độ tuổi chuyên cần ra lớp. An ninh - quốc phòng vùng biên giới được giữ vững.

Được biết, có nhiều nguyên nhân dẫn đến hành trình xây dựng nông thôn mới (NTM) của Tá Bạ chậm hơn các địa phương khác trong huyện. Chủ yếu là điều kiện địa hình và trình độ dân trí. Chúng tôi từng đến những bản xa nhất như: Nhóm Pó, Vạ Bù, Là Xi, vượt qua những con đường nhỏ hẹp đầy sỏi đá, ổ voi và nhẩm tính nếu đầu tư nâng cấp, cải tạo sẽ cần rất nhiều kinh phí. Ở đây, bà con sinh sống chủ yếu dựa vào tự nhiên, không cầu toàn, thậm chí có hộ ỷ lại vào sự hỗ trợ của nhà nước nên bữa đói, bữa no là chuyện thường thấy.

Khắc phục tình trạng đó, xã tăng cường cán bộ xuống cơ sở nắm bắt tình hình, tham mưu cấp ủy, chính quyền giải quyết kịp thời những khó khăn, vướng mắc, tâm tư của bà con. Đồng thời, chỉ đạo các đoàn thể chủ động triển khai mô hình phát triển kinh tế; làm tốt công tác vận động, tuyên truyền; thực hiện "cầm tay chỉ việc" giúp đoàn viên, hội viên, Nhân dân khai thác tiềm năng, lợi thế về đất đai để nâng cao năng suất, sản lượng cây trồng, vật nuôi.

Với phương châm "Nhà nước và Nhân dân cùng làm", bà con bản Tá Bạ có đường giao thông nội bản bêtông hóa đi lại thuận tiện.

Giọt nước thấm dần cũng tới rễ cây, qua công tác truyền thông, Nhân dân hiểu rõ hơn ý nghĩa và lợi ích của xây dựng NTM là mình làm mình hưởng và tự nguyện góp 2.846 ngày công cùng chính quyền xã xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ sinh hoạt, sản xuất. Nhờ đó, 65km đường liên xã, 1,7km đường trục bản, 3/8 công trình thủy lợi được cứng hóa, tạo thuận lợi đi lại, giao thương cũng như tưới tiêu ruộng đồng của bà con.

Đảm bảo an ninh lương thực, xã vận động người dân khai hoang đất sản xuất, đưa giống cây trồng chất lượng cao thay thế giống cũ trên diện tích 101ha lúa nước, 130ha ngô, lúa nương. Chủ động phòng trừ dịch bệnh, đưa cơ giới hóa vào sản xuất, năng suất ngô, lúa đạt từ 28-40 tạ/ha, không chỉ phục vụ nhu cầu cuộc sống còn dư thừa cho chăn nuôi. Các bản cũng quy hoạch bãi chăn thả, xây dựng chuồng trại, phát triển đàn vật nuôi. Đến nay, toàn xã có 589 con gia súc và gần 4.000 con gia cầm. Bà con tích cực tham gia trồng, bảo vệ rừng để không chỉ giữ nguồn nước, bảo vệ môi trường sống trong lành mà hơn hết là tạo sinh kế từ tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng (riêng năm 2019, toàn xã được nhận gần 9 tỷ đồng).

Điện lưới quốc gia được kéo về 3/6 bản không chỉ nâng cao đời sống tinh thần mà Nhân dân còn nắm bắt rõ, đầy đủ hơn chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, tìm hiểu, học tập thêm cách làm kinh tế của các địa phương và áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Nâng cao chất lượng giáo dục, các nhà trường và chính quyền địa phương phối hợp chặt chẽ trong công tác vận động học sinh ra lớp; xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực; chăm lo công tác bán trú. "Mưa dầm thấm lâu", phụ huynh yên tâm, tin tưởng gửi gắm con em cho các thầy, cô giáo; tỷ lệ chuyên cần của các đơn vị nhà trường đều đạt trên 95%. Cơ sở vật chất, trang thiết bị Trạm Y tế xã được quan tâm đầu tư xây dựng; đội ngũ y tế nâng cao y đức, hết lòng vì Nhân dân phục vụ, thu hút người dân đến chăm sóc sức khỏe ban đầu. 

Các lực lượng công an, biên phòng tích cực vào cuộc cùng cả hệ thống chính trị xã Tá Bạ triển khai thực hiện hiệu quả phong trào "Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc". An ninh, quốc phòng được giữ vững, Nhân dân nâng cao trách nhiệm bảo vệ sự bình yên trong cuộc sống; cùng tham gia đấu tranh, phòng chống tội phạm...

Anh Lỳ Khừ Xá - Bí thư Chi bộ bản Tá Bạ chia sẻ: Xây dựng NTM, cuộc sống dân bản đã khác xưa. Ruộng, nương được cải tạo, thâm canh tăng vụ; nhà ở xây dựng vững chãi hơn, nhiều hộ mua được xe máy phục vụ đi lại, máy móc phục vụ sản xuất. Bà con đồng lòng góp công, hiến đất làm đường giao thông nông thôn, phòng lớp học, công trình thủy lợi; chủ động xóa bỏ hủ tục, tệ nạn xã hội. Trên cương vị đứng đầu bản, tôi vận động gia đình gương mẫu chấp hành chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước; nói đi đôi với làm; tiên phong phát triển kinh tế, xây dựng gia đình văn hóa để bà con học tập, noi theo, nỗ lực vươn lên thực hiện hiệu quả các tiêu chí NTM.

Mặc dù đạt những kết quả nhất định trên các lĩnh vực nhưng đến nay, xã Tá Bạ chỉ đạt 7 tiêu chí NTM. Gồm: quy hoạch, thông tin truyền thông, lao động có việc làm, giáo dục, an ninh, cơ sở hạ tầng thương mại, hệ thống chính trị. Hiện, tỷ lệ hộ nghèo của xã rất cao, chiếm 72,5%, thu nhập bình quân chỉ đạt 8,5 triệu đồng/người/năm. Và, còn nhiều tiêu chí rất khó đạt như: giao thông, văn hóa, hộ nghèo, thu nhập, môi trường.

Anh Lỳ Xú Che – Phó Chủ tịch UBND xã khẳng định: Với 12 tiêu chí còn lại chắc chắn cần sự quan tâm, đầu tư nguồn lực của huyện, tỉnh; quyết tâm cao hơn nữa của cả hệ thống chính trị cũng như nỗ lực vươn lên của Nhân dân. Chúng tôi sẽ tiếp tục tăng cường, đa dạng hình thức tuyên truyền, vận động; triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. Đồng thời, lồng ghép các nguồn vốn được đầu tư để giúp Nhân dân có thêm sinh kế, động lực vươn lên. 5 năm tới, xã phấn đấu đạt thêm từ 8 - 10 tiêu chí.