Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và PTNT, từ đầu năm 2020 đến nay một số loại dịch bệnh nguy hiểm đã xảy ra trên đàn gia súc, gia cầm, như: Bệnh  Dịch tả lợn Châu Phi (DTLCP), bệnh Cúm gia cầm (CGC), bệnh Lở mồm long móng (LMLM), bệnh Tai xanh và bệnh Viêm da nổi cục (VDNC). Trên địa bàn tỉnh, năm 2020 dịch bệnh xảy ra làm cho 1.244 con gia súc nhiễm bệnh, trong đó có 998 con chết, tiêu huỷ; riêng bệnh DTLCP đã tái phát, lây lan tại 24 xã/06 huyện, thành phố, phải tiêu hủy 982 con lợn/47.814,5kg; đặc biệt đã có 04 người tử vong do bệnh Dại.

Nguy cơ xảy ra dịch bệnh trong thời gian tới là rất cao do: Hiện nay, phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ còn phổ biến, các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, vệ sinh, sát trùng phòng bệnh còn rất hạn chế; công tác tiêm phòng vắc xin cho đàn vật nuôi tại một số địa phương chưa được triển khai đầy đủ, tỷ lệ tiêm phòng thấp, không đảm bảo yêu cầu phòng bệnh, đặc biệt đối với một số bệnh không nằm trong các chương trình hỗ trợ (Dại chó mèo, Tụ huyết trùng và LMLM ở lợn,…); công tác chủ động giám sát, phát hiện dịch bệnh còn hạn chế, nhiều nơi chưa nắm bắt kịp thời, chậm báo cáo tình hình dịch bệnh; một số loại bệnh nguy hiểm như LMLM, DTLCP, Dại,… mầm bệnh đã tồn tại, lưu hành ở hầu khắp các địa phương trong tỉnh; công tác chỉ đạo phòng, chống dịch tại một số địa phương còn chưa được quan tâm đúng mức, thiếu sự kiểm tra, đôn đốc, giám sát thực hiện tại tuyến cơ sở; các hoạt động buôn bán, vận chuyển, giết mổ động vật tăng mạnh để phục vụ nhu cầu trong thời gian trước, trong và sau Tết Tân Sửu; thời tiết đang bước vào những đợt rét đậm, rét hại, làm giảm sức đề kháng của đàn vật nuôi…

Cán bộ và người dân xã Sùng Phài (thành phố Lai Châu) tiêu hủy lợn mắc bệnh dịch tả lợn Châu Phi tháng 6/2020. Ảnh: Phương Lan

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và PTNT tại các Văn bản: Chỉ thị số 8634/CT-BNN-TY ngày 09/12/2020 về tập trung triển khai quyết liệt các giải pháp phòng chống bệnh Viêm da nổi cục trên trâu, bò; Công văn số 8675/BNN-CN ngày 10/12/2020 về việc tăng cường phòng chống đói rét cho vật nuôi; Chỉ thị số 8711/CT-BNN-TY ngày 11/12/2020 về việc tập trung triển khai quyết liệt đồng bộ các giải pháp phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm vụ Đông xuân. Để chủ động tổ chức kiểm soát tốt, không để các loại dịch bệnh nguy hiểm xảy ra diện rộng nhằm bảo vệ sản xuất, bảo đảm nguồn cung thực phẩm trong thời gian trước, trong và sau Tết Nguyên đán Tân Sửu, UBND tỉnh yêu cầu UBND các huyện, thành phố, các sở, ngành có liên quan tiếp tục tổ chức có hiệu quả các văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh về phòng chống dịch bệnh trên gia súc, gia cầm, trong đó tập trung triển khai một số nội dung sau:

Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức cho người dân trong công tác phòng chống dịch bệnh, phòng chống đói rét cho đàn vật nuôi; vận động người chăn nuôi áp dụng các biện pháp an toàn sinh học, vệ sinh thú y nhằm giảm thiểu nguy cơ tồn tại và xâm nhập mầm bệnh từ môi trường; cập nhật diễn biến thời tiết khí hậu ở địa phương để chủ động trong việc phòng chống đói, rét cho vật nuôi; khuyến cáo người tiêu dùng chọn lựa sản phẩm thực phẩm an toàn, đảm bảo có nguồn gốc, đã qua kiểm dịch của cơ quan thú y.

Quản lý chặt chẽ tình hình chăn nuôi tại địa phương; tăng cường công tác chủ động giám sát dịch bệnh gia súc, gia cầm, nhất là tại các khu vực đã từng có dịch bệnh xuất hiện, khu vực có nguy cơ cao để phát hiện sớm, cảnh báo và xử lý dứt điểm khi dịch bệnh mới được phát hiện; chấn chỉnh công tác thú y tại tuyến huyện, tuyến xã; đặc biệt chú trọng khắc phục những tồn tại, bất cập trong công tác phòng, chống dịch bệnh, báo cáo tình hình dịch bệnh theo quy định.

Rà soát, tiêm phòng mới, tiêm nhắc lại, tiêm bổ sung vắc xin phòng bệnh cho đàn vật nuôi bảo đảm tỷ lệ tiêm phòng tối thiểu theo quy định đối với từng loại bệnh. Khuyến khích người dân chủ động tiêm phòng cho đàn vật nuôi đối với các loại vắc xin không được nhà nước hỗ trợ.

Phát động, tổ chức Tháng vệ sinh, tiêu độc khử trùng môi trường từ ngày 05/01 - 05/02/2021 để tiêu diệt các loại mầm bệnh ở môi trường, nhất là ở những nơi có mật độ chăn nuôi cao, các điểm tập kết, buôn bán, giết mổ động vật, những nơi thường xảy ra dịch bệnh.

Tăng cường công tác kiểm tra vệ sinh thú y, kiểm soát giết mổ; đẩy mạnh hoạt động của các tổ, đội liên ngành trong việc kiểm tra, giám sát việc vận chuyển, buôn bán gia súc, gia cầm và sản phẩm của chúng trên địa bàn; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Xây dựng, phê duyệt các kế hoạch phòng, chống bệnh trên địa bàn giai đoạn đến năm 2025 như: Cúm gia cầm, LMLM, DTLCP... Đặc biệt quan tâm chỉ đạo xây dựng và sớm phê duyệt và bố trí kinh phí để tổ chức triển khai Kế hoạch phòng, chống dịch bệnh động vật, thủy sản của địa phương năm 2021; chủ động sử dụng ngân sách dự phòng của địa phương để phục vụ công tác phòng chống đói rét, dịch bệnh cho vật nuôi; sẵn sàng nguồn nhân lực, vật tư, hóa chất để chủ động ứng phó nhằm kiểm soát dịch bệnh không để dịch bùng phát, lây lan, kéo dài; công bố dịch và tổ chức chống dịch theo đúng quy định của Luật Thú y.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các cơ quan truyền thông tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền về nguy cơ, tác hại của dịch bệnh và các biện pháp phòng, chống dịch bệnh, phòng chống đói rét cho động vật nuôi, thủy sản.

Phối hợp với UBND các huyện, thành phố trong tổ chức thực hiện có hiệu quả các Kế hoạch phòng chống dịch bệnh động vật theo giai đoạn và kế hoạch năm 2021 đã được UBND tỉnh phê duyệt.

Hướng dẫn, đôn đốc và thành lập đoàn kiểm tra công tác tổ chức, triển khai thực hiện tại các huyện, thành phố, đặc biệt là cong tác phòng chống đói rét, dịch bệnh và Tháng vệ sinh tiêu độc, khử trùng môi trường.

Tăng cường công tác kiểm dịch động vật, kiểm tra vệ sinh thú y; phối hợp với các đơn vị liên quan trong công tác kiểm tra, giám sát, phát hiện và xử lý vi phạm trong vận chuyển, buôn bán gia súc, gia cầm và sản phẩm của chúng trên địa bàn; hướng dẫn các địa phương có dự án cung ứng con giống trong các chương trình, dự án cần thực hiện nghiêm công tác kiểm dịch, kiểm soát theo quy định, đảm bảo không để lây lan dịch bệnh từ đàn vật nuôi làm giống.

Tổ chức thực hiện lấy mẫu giám sát, chẩn đoán xác định bệnh nhằm phát hiện sớm các dịch bệnh nguy hiểm, nhất là chủng vi rút gây bệnh cúm gia cầm, bệnh Viêm da nổi cục và những bệnh chưa có mặt tại Việt Nam.

Tổng hợp báo cáo tình hình triển khai thực hiện của UBND các huyện, thành phố và các đơn vị liên quan về UBND tỉnh trước ngày 30/01/2021, trong đó lưu ý làm rõ kết quả về ban hành các văn bản chỉ đạo triển khai, việc xây dựng và tổ chức thực hiện các Kế hoạch phòng chống dịch bệnh động vật, việc tổ chức các đoàn kiểm tra tại cơ sở....

Giám đốc Sở Y tế triển khai các hoạt động giám sát, phát hiện ca bệnh lây từ động vật sang người, phối hợp với Sở Nông nghiệp và PTNT, UBND các huyện, thành phố trong công tác phòng chống dịch bệnh lây truyền từ động vật sang người.

Thủ trưởng các sở, ngành, đơn vị: Công Thương, Giao thông vận tải, Công an, Biên phòng, Hải quan chỉ đạo các lực lượng chức năng phối hợp chặt chẽ với cơ quan chuyên môn của Sở Nông nghiệp và PTNT, Sở Y tế, UBND các huyện, thành phố tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, chống buôn lậu, gian lận thương mại, đặc biệt đối với việc nhập lậu động vật và các sản phẩm của chúng vào địa bàn tỉnh. Tuyệt đối không cho phép buôn bán, vận chuyển gia súc, gia cầm và các sản phẩm của chúng bất hợp pháp, không rõ nguồn gốc qua biên giới, kể cả quà tặng, quà biếu.

Giám đốc Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và PTNT, UBND các huyện, thành phố tham mưu UBND tỉnh cân đối, bố trí kinh phí phục vụ các kế hoạch giai đoạn phòng chống dịch bệnh động vật trên địa bàn tỉnh và kế hoạch năm.

Thủ tưởng các Sở, đơn vị: Thông tin và Truyền thông, Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh, Báo Lai Châu phối hợp Sở Nông nghiệp và PTNT, Sở Y tế, UBND các huyện, thành phố tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền sâu rộng bằng nhiều hình thức, nội dung phù hợp với từng đối tượng về nguy cơ, tác hại của dịch bệnh và các biện pháp phòng chống đói rét, dịch bệnh cho đàn vật nuôi; khuyến cáo người dân sử dụng các sản phẩm có nguồn gốc, đảm bảo an toàn thực phẩm.

UBND tỉnh đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và các tổ chức đoàn thể phối hợp với Sở Nông nghiệp và PTNT, UBND các huyện, thành phố đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và nhân dân thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh, đói, rét trên đàn vật nuôi.