Nông dân bản Hô Ta (xã Mường Kim) thu hái chè búp tươi

Chúng tôi trở lại các bản: Tu San, Nậm Pắt của xã Mường Kim - nơi có đồng bào Mông sinh sống. Đến đâu, cũng được nghe câu chuyện về hoạt động của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân, nhất là chủ trương thành lập xã Mường Kim trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích, quy mô dân số 4 xã: Mường Kim, Tà Mung, Pha Mu, Tà Hừa. Đồng bào Mông nơi đây tin tưởng, kỳ vọng sự kiện này mở ra không gian phát triển mới, cán bộ gần dân, sát dân, giải quyết kịp thời các vướng mắc, khai thác tối đa tiềm năng, thế mạnh để thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển.
Chia sẻ với chúng tôi, anh Mùa A Chú ở bản Tu San phấn khởi nói: Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tôi và dân bản kỳ vọng đội ngũ lãnh đạo xã có định hướng đúng, trúng, tạo đột phá trong phát triển kinh tế, xã hội. Mặc dù mới đi vào hoạt động nhưng cán bộ, công chức xã thường xuyên xuống cơ sở tuyên truyền, vận động nhân dân tiếp tục chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển chăn nuôi hàng hóa. Gia đình tôi đang chăm sóc 1ha chè, ngô, lúa; đầu tư chuồng trại nuôi đàn lợn 70 con; duy trì cửa hàng tạp hóa. Bình quân thu nhập của gia đình tôi đạt trên 100 triệu đồng/năm (trừ chi phí).
Xã Mường Kim có 16 bản, riêng đồng bào Mông gồm 540 hộ, 3.561 nhân khẩu, sinh sống tập trung ở các bản: Huổi Pắc, Pá Khoang, Hô Ta, Tu San… Phát huy tiềm năng, thế mạnh về đất đai, khí hậu, nguồn lao động, xã tuyên truyền, vận động nhân dân thay đổi tập quán canh tác lạc hậu sang áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất; đưa giống cây trồng có năng suất, giá trị kinh tế cao như: chè, chanh leo, đào chín sớm, lê, mắc-ca, quế vào gieo trồng. Trên địa bàn hình thành vùng trồng chè tại các bản: Tu San, Hô Tan, Đán Tọ; chanh leo ở các bản: Huổi Pắc, Hô Ta… Tận dụng diện tích đất nương đồi, chân ruộng một vụ, bà con đưa cây ngô, đậu tương, lạc vào gieo trồng. Cùng với đó, phát triển chăn nuôi hàng hóa với mô hình: nuôi trâu sinh sản, gà đồi, dê.
Cùng với thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp, đồng bào Mông ở xã Mường Kim đẩy mạnh phát triển du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm thông qua đầu tư homestay, giữ gìn nghề truyền thống (thêu trang phục truyền thống, dệt vải, rèn). Đặc biệt, xã xây dựng và duy trì chợ phiên Nậm Pắt. Đến đây, du khách được hòa mình trong không gian văn hóa đậm bản sắc của đồng bào Mông; mua làm quà hoặc thưởng thức ẩm thực truyền thống: bánh giầy, mèn mén, bánh ngô cùng nhiều nông sản đặc trưng khác của địa phương. Trung bình mỗi năm, chợ phiên Nậm Pắt thu hút hàng nghìn lượt du khách đến tham quan, tìm hiểu, mua sắm, tạo thêm thu nhập cho đồng bào.
Diện mạo các bản người Mông ở Mường Kim hôm nay “khoác áo mới” với giao thông đến trung tâm xã được nâng cấp, mở rộng; các bản có nhà văn hóa, trường học được đầu tư kiên cố. Thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh trong nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu giai đoạn 2024-2030, 100% số hộ dân tộc Mông trên địa bàn xã ký cam kết thực hiện với “5 việc phải làm và 5 việc không làm”. Giờ đây, bà con không trồng cây thuốc phiện, không sử dụng công cụ hỗ trợ, súng săn tự chế; không di cư tự do, không chặt cây và đốt phá rừng làm nương; không nghe kẻ xấu tuyên truyền bỏ bàn thờ tổ tiên, theo đạo trái pháp luật…
Trao đổi với chúng tôi, ông Lò Quyết Thắng - Phó Chủ tịch UBND xã Mường Kim nhấn mạnh: Sau khi sáp nhập, xã có 4 dân tộc cùng sinh sống gồm: Thái, Mông, Khơ Mú, Kinh. Đối với định hướng phát triển, cấp uỷ, chính quyền xã bàn bạc, phân vùng phát triển theo từng thành phần dân tộc. Đối với đồng bào Mông, xã vận động bà con phát triển cây chè, cây ăn quả ôn đới. Tập trung quảng bá, thu hút đầu tư, huy động nguồn lực phát triển hệ thống homestay, điểm du lịch và du lịch cộng đồng theo hướng bền vững, gắn với bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc Mông để nâng cao thu nhập, tạo thêm việc làm.