Sau khi thành lập, huyện Nậm Nhùn xuất phát với hành trang là những xã, bản nghèo khó. Cả huyện có 11 xã, thị trấn trong đó có 8 xã có điện lưới và đường ôtô đến được trung tâm. Cách trở về giao thông cộng với những khó khăn nội tại như: trình độ dân trí thấp, phương pháp canh tác lạc hậu theo tư duy cũ, năng lực cán bộ địa phương hạn chế, bộ máy hoạt động hiệu quả thấp, cùng với sự chia cắt mạnh mẽ về địa hình đồi núi, sông suối… khiến cho bà con trong huyện tuy rất vui vì có huyện mới nhưng cái bụng chưa thực sự yên tâm. Sự băn khoăn lo lắng của bà con cũng có cơ sở bởi khi ấy, thu nhập bình quân đầu người của huyện chỉ đạt 8,5 triệu đồng/người/năm, trong khi nền kinh tế của huyện hầu như dựa vào sản xuất nông nghiệp. Tổng sản lượng lương thực có hạt của huyện trong năm 2013 chỉ đạt 8.900 tấn (dân số của huyện là hơn 24 ngàn người). Thời điểm cuối năm 2013, toàn huyện chỉ có 47,2% số hộ được sử dụng điện lưới quốc gia, tỷ lệ hộ được sử dụng nước hợp vệ sinh 78%. Cuối năm 2013, toàn huyện có hơn 4 ngàn hộ dân thì có tới hơn 2 ngàn hộ thuộc diện hộ nghèo (chiếm 48,3% tổng số hộ)…

Đồng chí Phạm Đức Minh - Chủ tịch UBND huyện Nậm Nhùn cùng người dân bản Phiêng Luông (xã Nậm Hàng) đánh giá chất lượng giống lúa mới được đưa vào trồng đại trà.

Mới thành lập, bộ máy hành chính nói riêng và hệ thống chính trị nói chung còn đang trong thời điểm củng cố kiện toàn, huyện phải đối mặt với những nhiệm vụ hết sức nặng nề đó là phải đảm bảo hoàn thành di dân, tái định cư và đảm bảo đời sống ổn định, phát triển cho 738 hộ phải di dân tái định cư phục vụ xây dựng công trình Thủy điện Sơn La và 829 hộ di dân tái định cư của Thủy điện Lai Châu. Khi công trình trọng điểm quốc gia được xây dựng trên địa bàn đã tập trung một lượng rất lớn nhân lực, vật lực khiến cho nhiệm vụ đảm bảo an ninh, trật tự trên địa bàn trở nên hết sức khó khăn. Khu vực biên giới tuy yên bình nhưng những nguy cơ gây mất ổn định luôn tiềm ẩn, các thế lực thù địch sẵn sàng chống phá khi có cơ hội.

Do là huyện mới thành lập nên hạ tầng còn yếu kém, các công trình công cộng, công vụ gần như không có gì, nơi làm việc của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của huyện đều là những trụ sở tạm hoặc mượn. Nguồn cán bộ mới nhận nhiệm vụ tại huyện tuy trẻ, có khát khao cống hiến nhưng kinh nghiệm bản lĩnh đối mặt với khó khăn còn chưa thật sự nhiều…

Tuy nhiên, với quyết tâm xây dựng huyện Nậm Nhùn phát triển vững mạnh, dưới sự lãnh đạo của Huyện ủy, sự chỉ đạo trực tiếp của UBND cùng sự nỗ lực vượt khó của cán bộ, chiến sỹ và đồng bào các dân tộc trên địa bàn, chỉ sau 5 năm, huyện Nậm Nhùn đã có những bước tiến quan trọng, đáng tự hào, đáng ghi nhận. 

Vượt qua những khó khăn về địa hình, bằng sự vào cuộc của Nhà nước và Nhân dân, đến nay các xã trên địa bàn đã có đường ôtô đến trung tâm xã, trong đó có 70% số bản có đường xe máy đi lại thuận tiện 4 mùa. Giao thông thuận tiện là điều kiện tiên quyết thúc đẩy kinh tế phát triển. Điện lưới cũng được kéo đến các xã, thị trấn giúp hơn 70% dân số toàn huyện được tiếp cận với nguồn năng lượng hiện đại, văn minh và hữu dụng. Có đường, có điện, bà con có điều kiện phát triển các mô hình kinh tế mới mang lại hiệu quả cao, góp phần nâng cao thu nhập. Những mô hình trước đây chưa bao giờ xuất hiện như trồng rau an toàn, rau hữu cơ, nuôi ếch thương phẩm, trồng chuối, nuôi trồng và đánh bắt thủy sản lòng hồ thủy điện… nay đã trở thành việc làm hàng ngày ở huyện Nậm Nhùn. 

Xác định nông nghiệp vẫn là ngành kinh tế chủ lực giúp huyện đảm bảo an ninh lương thực và ổn định đời sống Nhân dân, huyện tích cực chỉ đạo khai hoang ruộng nước, phục hóa nương hoang, đưa những giống cây mới vào sản xuất, nâng cao hệ số sử dụng đất, trong đó áp dụng nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật về canh tác, về cây trồng. Những giống lúa chịu hạn, chịu lạnh, lúa lai, lúa thuần dần thay cho các giống địa phương năng suất thấp. Các giống ngô ngắn ngày, ngô lai, đậu tương, lạc… không chỉ xuất hiện trong một vụ, một mùa trong năm mà dần trở thành cây trồng  hiệu quả, góp phần tăng sản lượng lương thực có hạt của huyện thêm gần 2 ngàn tấn/năm (năm 2016 là 10.900 tấn) từ đó nâng mức bình quân lương thực đầu người lên 410kg. Chăn nuôi cũng có nhiều bước tiến đáng mừng khi huyện có chính sách khuyến khích phát triển chăn nuôi đại gia súc, chăn nuôi tập trung. Nhờ có chính sách khuyến khích lại được sự quan tâm, chú trọng đảm bảo phòng trừ dịch bệnh, thú y cộng với lợi thế các đồng cỏ lớn nên đàn gia súc của huyện tăng đều qua các năm từ 5 - 6%. 

Tuy là huyện mới thành lập, nhu cầu mặt bằng, vật liệu xây dựng cao nhưng huyện Nậm Nhùn vẫn quyết tâm giữ rừng thật tốt. Theo thống kê của cơ quan chức năng, cuối năm 2016 tỷ lệ che phủ rừng của Nậm Nhùn đạt 52% (tăng 10%) so với thời điểm mới thành lập. Từ rừng đã mang đến những khoản tiền không nhỏ cho người dân trong huyện. Ngoài khai thác lâm sản phụ, năm 2016, tổng số tiền dịch vụ môi trường rừng huyện nhận được (để chi trả cho người dân và những người làm công tác bảo vệ, phát triển rừng) là hơn 32 tỷ đồng. Ngoài ra, người dân còn được nhận hơn 10 tỷ đồng tiền khoanh nuôi, tái sinh, bảo vệ rừng từ nguồn vốn 30a/CP của Chính phủ. Với những lợi ích đó, nhiều năm nay rừng của huyện Nậm Nhùn ngày càng xanh tốt. 

Song song với lĩnh vực kinh tế, lĩnh vực giáo dục cũng có những bước tiến dài. Đến nay, huyện đã có thêm 6 trường học và hơn 4.000 học sinh (nâng tổng số trường học toàn huyện lên 37 trường và 1 trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Nhờ làm tốt các mặt trong xây dựng cơ bản, dạy và học, đến nay huyện đã có 7 trường đạt chuẩn quốc gia. Công tác chăm sóc sức khỏe cho Nhân dân cũng được chú trọng. Qua các chính sách thu hút cũng như đào tạo của huyện, hiện nay huyện có 4,7 bác sỹ trên 1 vạn dân, các chương trình mục tiêu quốc gia về y tế được đảm bảo, dịch bệnh được kiểm soát, không có dịch bệnh lớn trên địa bàn. 

Sau 5 năm chia tách, đến nay các hộ dân ở các bản tái định cư của huyện có cuộc sống ổn định, các giống cây, con giống mới, mô hình kinh tế mới đang giúp những bản làng tái định cư đã xanh màu cây ăn quả, ấm no đã bao trùm lên vùng đất mới. Bên cạnh đó, nhờ triển khai quyết liệt cùng với sự vào cuộc mạnh mẽ, sự ủng hộ của người dân đến nay từ con số 0 huyện đã có 3 xã đạt chuẩn nông thôn mới, các xã còn lại đều đạt bình quân 12,8 tiêu chí nông thôn mới. Dự kiến trong thời gian tới sẽ có thêm nhiều xã đạt chuẩn. Những đổi thay lớn trong kinh tế, xã hội của huyện đã đem lại những kết quả đáng mừng trong đời sống mỗi hộ dân. Hiện huyện chỉ còn 33,8% hộ nghèo (theo chuẩn đa chiều). Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn luôn đảm bảo, chủ quyền biên giới quốc gia được giữ vững. 

5 năm nhìn lại, đến nay huyện Nậm Nhùn vươn mình mạnh mẽ để đạt được những kết quả đáng ghi nhận trên các mặt kinh tế, chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh. Thật khó để kể hết những nỗ lực, quyết tâm của mỗi cán bộ, chiến sỹ và đặc biệt là của người dân và cũng khó có thể kể được hết những thành quả mà huyện đã gặt hái. Thời gian tới, huyện Nậm Nhùn tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết nhất trí, năng động, sáng tạo, khai thác tốt lợi thế địa phương, quyết tâm xây dựng huyện ngày càng phát triển theo hướng bền vững, thân thiện với môi trường để trở thành một điểm sáng nơi biên cương của Tổ quốc.