Trước đây, 77 hộ dân ở bản Phiêng Giằng chủ yếu sống dựa vào sản xuất 1 vụ ngô, lúa địa phương. Bà con cũng chưa chú trọng đầu tư phân bón vào sản xuất nông nghiệp nên năng suất cây trồng thấp, tỷ hộ đói, nghèo cao. Để bà con nơi đây đổi thay về tư duy sản xuất, năm 2010, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện đã triển khai mô hình trồng thí điểm 5ha dong riềng ở bản Phiêng Giằng.

Hơn 20 hộ dân tham gia mô hình được hỗ trợ giống, phân bón, kĩ thuật trồng và chăm sóc dong riềng. Kết thúc mô hình, chính quyền địa phương đã đánh giá dong riềng phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng trên vùng đất này, sinh trưởng, phát triển tốt, tỷ lệ cây sống đạt hơn 90%, năng suất đạt từ 40 - 50tạ/ha. Đây chính là tiền đề mở ra một hướng đi mới trong phát triển kinh tế cho bà con trong bản. Tính đến thời điểm này, bà con đã chuyển đổi đất nương (kém hiệu quả) sang trồng 10ha dong riềng.

Nông dân xã Nà Tăm (huyện Tam Đường) chăm sóc dong riềng

Với 1ha dong riềng, bà con thu 50 tấn củ, (giá bán 13 nghìn đồng/kg), trừ chi phí, thu lãi hơn 70 triệu, (cao gấp từ 2 - 3 lần so với trồng ngô, lạc). Nhờ đó, một số hộ dân đã thoát khỏi đói nghèo. Đến nay, tỷ lệ hộ nghèo của bản giảm xuống còn 40% (năm 2012 giảm 14,2% so với năm 2011).

Anh Lò Văn Sòn ở bản Phiêng Giằng tâm sự: “Trước đây, tôi chỉ biết trồng 1 vụ ngô, lúa sau khi thu hoạch xong thường bỏ hoang đất nên kinh tế gia đình luôn bấp bênh. Những năm gần đây, tôi đã chuyển đổi hơn 2.000m² đất nương ngô sang trồng dong riềng. Tôi thấy, dong riềng dễ trồng, dễ chăm sóc, đem lại nguồn thu cho gia đình. Nhờ nguồn thu ổn định từ bán sản phẩm dong riềng, tôi đã xây nhà ở mới trị giá hơn 150 triệu đồng. Năm nay, tôi tiếp tục mở rộng diện tích trồng hơn 1ha dong riềng và coi đây là loại cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế gia đình”.

… chọn giống dong riềng

Theo bà con ở bản Cóoc Cuông thì dong riềng phù hợp với tất cả các diện tích đất đồi, nương, ruộng. Đây là cây phát triển mạnh, ít sâu bệnh, hiệu quả kinh tế cao. Bà con đang mở rộng diện tích dong riềng theo hướng hàng hóa. Đến nay, 7,5ha dong riềng của bản đang trong thời kỳ từ 3 - 5 lá. Thời điểm này, bà con đang bận rộn với việc làm cỏ, vun xới, bón thúc (đạm, lân) đợt 1. Để dong riềng phát triển tốt, cho năng suất cao, cán bộ Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện thường xuyên xuống bản theo dõi tình hình sâu bệnh; hướng dẫn bà con cách chăm sóc; tạo đường băng xanh để chống xói mòn nhằm đảm bảo diện tích đất canh tác dong riềng lâu dài.

Cây dong riềng trên đất Nà Tăm đã đem lại hiệu quả kinh tế cao cho bà con. Đến nay, toàn xã đã có hơn 70ha dong riềng, chủ yếu tập trung ở các bản như: Nà Vàn, Phiêng Giằng, Cóoc Cuông, Nà Kiêng… Nhà ít 1.000 m² nhà trồng nhiều hơn 2ha, khi thu hoạch thấy dong riềng cho năng suất cao, bán được giá, bà con đã tích cực nhân rộng diện tích trồng. Diện tích dong riềng của xã năm sau luôn cao hơn năm trước.

Ông Lò Văn May - Phó Chủ tịch UBND xã Nà Tăm (huyện Tam Đường) cho biết: “Mùa thu hoạch, các tư thương trong huyện đến tận bản đặt mua sản phẩm dong riềng. Vì vậy, bà con đã chủ động được đầu ra, các tư thương không thể ép người dân bán với giá thấp. Khi không được giá, bà con không bán mà sơ chế thành bột và làm miến xuất bán. Từ hiệu quả kinh tế, cây dong riềng đã góp phần thúc đẩy kinh tế, xã hội, giúp bà con giảm nghèo nhanh và bền vững”.