Xây dựng nông thôn mới là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân nông thôn. Nhận thức rõ ý nghĩa đó, trong những năm qua, xã Dào San đã quan tâm chỉ đạo, tổ chức triển khai đồng bộ các giải pháp thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025 phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương vùng cao, biên giới.

Một góc xã Dào San hôm nay.

Đảng ủy, HĐND, UBND xã xác định xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ lâu dài, cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân. Trên cơ sở bộ tiêu chí quốc gia, xã chủ động rà soát, đánh giá thực trạng từng tiêu chí, từng tiểu tiêu chí; xây dựng kế hoạch, lộ trình cụ thể theo phương châm “dễ làm trước, khó làm sau”, phát huy tối đa nội lực, tranh thủ hiệu quả các nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước. Trong năm 2025, UBND xã tiếp tục chỉ đạo các phòng chuyên môn, tổ chức đoàn thể tăng cường hướng dẫn cơ sở, trực tiếp hỗ trợ các bản triển khai thực hiện những tiêu chí có điều kiện hoàn thành, phù hợp với nguồn lực hiện có, tránh tư tưởng trông chờ, ỷ lại.

Kết quả, trong năm 2025, xã đã hoàn thành thêm tiêu chí Nhà ở dân cư, góp phần nâng tổng số tiêu chí đạt được lên 10 tiêu chí – một bước tiến quan trọng trong bối cảnh xã còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo còn cao, điều kiện tự nhiên không thuận lợi.

Chị Tẩn Thị Dở - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Dào San (thứ 2 từ trái sang) tuyên truyền người dân bản Sin Chải xây dựng nông thôn mới.

Một trong những điểm nhấn trong xây dựng nông thôn mới ở Dào San là đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng. Giai đoạn 2021-2025, xã đã huy động và lồng ghép hiệu quả các nguồn vốn từ Chương trình mục tiêu quốc gia, ngân sách Nhà nước và sự đóng góp của nhân dân để đầu tư nhiều công trình thiết yếu phục vụ dân sinh. Cụ thể, xã đã đầu tư xây dựng 5 công trình đường giao thông nông thôn, góp phần từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông liên bản, nội bản, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại, giao thương hàng hóa và phát triển sản xuất. Cùng với đó, 2 công trình nhà văn hóa được xây dựng, đưa vào sử dụng đã đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng, hội họp, tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của người dân. Ngoài ra, 1 công trình thủy lợi được đầu tư, sửa chữa, nâng cấp, giúp đảm bảo nguồn nước tưới cho sản xuất nông nghiệp, nhất là trong điều kiện thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp.

Con đường vào bản Hơ Mèo đã được đổ bê tông, giúp người dân đi lại thuận lợi.

Đến nay, hạ tầng thiết yếu của xã tiếp tục được cải thiện rõ rệt: tỷ lệ bản có đường xe máy hoặc ôtô đi lại thuận lợi đạt trên 96%; 99% hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia; 100% trường học và trạm y tế được xây dựng kiên cố; tỷ lệ dân số nông thôn sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh đạt 90%.

Song song với đầu tư hạ tầng, xã Dào San chú trọng phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân - yếu tố then chốt trong xây dựng nông thôn mới. Trong năm 2025, xã tiếp tục duy trì và phát triển ổn định diện tích gieo trồng cây lương thực có hạt với trên 1.300ha, tổng sản lượng đạt trên 5.500 tấn. Nhiều diện tích cây trồng hàng hóa được mở rộng như: dong riềng, sắn, khoai sọ, đậu tương, cây ăn quả… góp phần đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp, nâng cao giá trị trên đơn vị diện tích.

Nhiều năm qua, mô hình trồng Lê đã mang lại thu nhập ổn định cho người dân xã Dào San.

Chăn nuôi trên địa bàn xã Dào San đang từng bước phát triển theo hướng an toàn, bền vững, trở thành sinh kế quan trọng của nhiều hộ dân. Hiện, toàn xã duy trì tổng đàn gia súc gần 9.720 con, gia cầm khoảng 30.000 con; công tác phòng, chống dịch bệnh được triển khai đồng bộ, hiệu quả, tạo nền tảng vững chắc cho người dân yên tâm đầu tư mở rộng sản xuất.

Người dân xã Dào San phát triển chăn nuôi nâng cao thu nhập.

Tại bản Mù Sang, chăn nuôi đang giúp nhiều hộ gia đình vươn lên thoát nghèo. Gia đình chị Hàng Thị Sủ là một minh chứng rõ nét cho hiệu quả của hướng đi này.

Trước đây, cuộc sống của gia đình chị Sủ chủ yếu dựa vào trồng trọt nhỏ lẻ, thu nhập bấp bênh, thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm sản xuất. Nhận thấy tiềm năng từ chăn nuôi, được Hội Liên hiệp Phụ nữ xã tuyên truyền, hỗ trợ vay vốn và tập huấn kỹ thuật, chị mạnh dạn đầu tư phát triển mô hình nuôi lợn thịt theo hướng chuồng trại kiên cố, đảm bảo vệ sinh, phòng dịch. Từ cuối năm 2024 đến nay, gia đình chị đã xuất bán 18 con lợn thịt, thu về gần 100 triệu đồng. Hiện trong chuồng của gia đình còn gần 20 con lợn, trong đó, 10 con đang đến kỳ xuất bán, hứa hẹn mang lại nguồn thu ổn định trong thời gian tới. Nhờ nguồn thu từ chăn nuôi, gia đình chị không chỉ từng bước cải thiện đời sống, có điều kiện tái đầu tư sản xuất mà còn chủ động hơn trong chi tiêu, nuôi con ăn học.

Chia sẻ về quá trình làm kinh tế, chị Hàng Thị Sủ cho biết: “Trước đây gia đình tôi rất khó khăn, làm nương rẫy quanh năm nhưng thu nhập không đáng là bao. Được cán bộ xã và Hội Liên hiệp Phụ nữ hướng dẫn cách làm chuồng trại, tiêm phòng đầy đủ, đàn lợn phát triển ổn định hơn”.

Từ những mô hình chăn nuôi hiệu quả như của gia đình chị Sủ, có thể thấy khi người dân được hỗ trợ đúng hướng, tiếp cận vốn, kỹ thuật và thay đổi tư duy sản xuất, chăn nuôi hoàn toàn có thể trở thành hướng đi bền vững, góp phần quan trọng trong công tác giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới ở xã Dào San.

Chăn nuôi Trâu là hướng đi thoát nghèo trên hành trình xây dựng nông thôn mới ở xã.

Hoạt động thương mại, dịch vụ và du lịch có nhiều chuyển biến tích cực. Năm 2025, xã đón trên 11.600 lượt khách du lịch, doanh thu từ du lịch ước đạt 8,6 tỷ đồng, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân địa phương. Thu nhập bình quân đầu người của xã đạt 30,5 triệu đồng/năm.

Với những nỗ lực không ngừng, đến hết năm 2025, xã Dào San đã đạt 10/19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Các tiêu chí đạt gồm: quy hoạch, thủy lợi và phòng chống thiên tai, điện, trường học, cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn, thông tin và truyền thông, nhà ở dân cư, lao động, hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật, quốc phòng và an ninh.

Các trường học ở Dào San được xây dựng khang trang, đồng bộ.

Dù đạt được những kết quả đáng ghi nhận, song hành trình xây dựng nông thôn mới ở Dào San vẫn còn nhiều thách thức. Là xã vùng sâu, vùng xa, biên giới, địa hình phức tạp, thời tiết khắc nghiệt; nguồn lực đầu tư còn hạn chế; một bộ phận người dân còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại… là những yếu tố ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ thực hiện các tiêu chí. Tuy nhiên, với nền tảng đã tạo dựng, cùng sự quyết tâm của cấp ủy, chính quyền và sự đồng thuận của nhân dân, xã Dào San đang tiếp tục xây dựng lộ trình, giải pháp cụ thể để phấn đấu hoàn thành thêm các tiêu chí nông thôn mới trong giai đoạn tiếp theo. Trọng tâm là phát triển sản xuất, giảm nghèo bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân; tiếp tục đầu tư hạ tầng thiết yếu; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân chung sức, đồng lòng xây dựng quê hương ngày càng khởi sắc.