Tìm hiểu chúng tôi được biết,  cũng như các địa phương trong cả nước, tại tỉnh Lai Châu, các chương trình cho vay được thực hiện thông qua phương thức ủy thác một số công việc trong trong quy trình tín dụng chính sách xã hội đối với đồng bào dân tộc thiểu số cho 4 tổ chức: Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh và Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Theo chức năng nhiệm vụ, các tổ chức Hội từ tỉnh đến cơ sở tăng cường làm tốt công tác tuyên truyền đến hội viên, đoàn viên về chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo, đặc biệt là tuyên truyền Chỉ thị số 40-CT/TW, ngày 22/11/2014 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tín dụng chính sách xã hội, các chính sách tín dụng ưu đãi đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác.

Các tổ chức Hội, Đoàn thể thực hiện việc công khai hoạt động tín dụng chính sách với vai trò vừa là người giám sát, vừa là người uỷ thác một số công việc trong quá trình nghiệp vụ tín dụng chính sách để chuyển tải vốn tín dụng đúng đối tượng thụ hưởng.  Sau 10 năm phối hợp, dư nợ ủy thác qua 4 tổ chức Hội, đoàn thể đạt 1.803.912 triệu đồng, 48.881 thành viên vay vốn,  tăng 1.536.784 triệu đồng so với năm 2007. Trong đó, Hội Phụ nữ 477.436 triệu đồng, Hội Nông dân 554.782 triệu đồng, Hội Cựu chiến binh 361.102 triệu đồng, Tỉnh đoàn 405.723 triệu đồng…

Để công tác ủy thác phát huy hiệu quả, trong quá trình triển khai, 4 tổ chức hội, đoàn thể các cấp phối hợp với hàng CSXH cùng cấp truyền tải nguồn vốn tới hộ dân đảm bảo đúng quy trình và nguyên tắc nhất định như: Việc lựa chọn đồng bào các dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn được tiến hành bình xét từ cơ sở thôn, bản, công khai, dân chủ  công bằng và lập danh sách theo thứ tự ưu tiên hộ khó khăn được vay trước và phải dựa trên phương hướng sản xuất, có cam kết cụ thể của từng hộ gắn với việc phân công giúp đỡ hướng dẫn cách làm ăn của cán bộ, hội viên, đoàn viên nòng cốt tại mỗi địa bàn.

Đặc biệt là, xác định Tổ (tiết kiệm và vay vốn) TK&VV là mắt xích quan trọng trong quy trình cho vay vốn nên công tác củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của tổ TK&VV luôn được quan tâm. Toàn tỉnh đã xây dựng được mạng lưới các điểm giao dịch tại 108/108 xã, phường, thị trấn với 1.492 tổ TK&VV và vay vốn đến từng thôn, bản, khu dân cư, tổ dân phố… Các cấp Hội chủ động phối hợp tập huấn cho đội ngũ cán bộ các cấp phụ trách hoạt động uỷ thác và Ban quản lý Tổ TK&VV về kiến thức, kỹ năng cơ bản về quản lý tín dụng, kiểm tra giám sát nhằm phát hiện và phòng ngừa rủi ro, hướng dẫn hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác sử dụng vốn vay đúng mục đích, áp dụng kiến thức khoa học, kỹ thuật vào sản xuất để đạt hiệu quả đồng vốn, bảo toàn nguồn vốn.

Hàng tháng Hội, đoàn thể cấp cơ sở phối hợp với Phòng giao dịch ngân hàng CSXH các huyện để đánh giá, phân loại tổ TK&VV, kịp thời kiện toàn các tổ TK&VV yếu kém. Lựa chọn tổ trưởng tổ vay vốn có tinh thần trách nhiệm cao, đồng thời giúp đỡ các tổ trưởng thực hiện đúng đầy đủ trách nhiệm đã ký kết ủy nhiệm với ngân hàng CSXH cùng cấp như: tham gia đầy đủ các phiên giao dịch với ngân hàng chính sách xã hội; tuyên truyền vận động các thành viên chấp hành quy ước hoạt động của tổ TK&VV, thực hành tiết kiệm, chia sẻ kinh nghiệm trong việc sử dụng vốn vay đúng mục đích, có hiệu quả góp phần nâng cao đời sống, thực hiện trả nợ, trả lãi đúng kỳ hạn đã cam kết với ngân hàng. Nhất là, làm tốt công tác bình xét cho vay đảm bảo công khai, dân chủ đúng đối tượng không để tình trạng vay ké, vay hộ, ngăn chặn kịp thời hiện tượng lợi dụng vốn tín dụng chính sách dẫn đến nợ xấu, nợ không có khả năng thu hồi.

Nhiều cấp Hội, đoàn thể các cấp trong tỉnh đã có những cách làm hay, sáng tạo để nguồn vốn thực sự phát huy tác dụng như tổ chức các buổi tư vấn để nhân dân tại các địa bàn hiểu được chính sách ưu đãi của Nhà nước phát huy đúng mục đích, ý nghĩa; tổ chức các buổi hội thảo tư vấn sử dụng vốn vay, hội thảo về phát triển kinh tế, chuyển giao khoa học, kỹ thuật để giúp các hộ vay xác định được mục đích của việc sử dụng đồng vốn vay cho phù hợp với nhu cầu và khả năng của từng gia đình. Bên cạnh đó còn huy động các nguồn lực khác từ các tổ chức phi chính phủ tổ chức tập huấn, hướng dẫn cho các hộ vay vốn biết cách lập kế hoạch hoàn trả cũng như kế hoạch sản xuất kinh doanh của gia đình. Đẩy mạnh tuyên truyền về ý thức hoàn trả nợ đúng kỳ, chấp hành trả lãi hàng tháng, tích cực tham gia gửi tiền tiết kiệm, giảm nảy sinh ý thức, tư tưởng ỷ lại vào chính sách cho không của nhà nước. Đồng thời nguồn vốn cũng đã đáp ứng đúng nguyện vọng, tâm tư và khát vọng xóa đói giảm nghèo của đồng bào các dân tộc thiểu số, đa số các hộ được vay vốn đã phát huy nguồn vốn đầu tư vào trồng trọt chăn nuôi đem lại hiệu quả.

Là một trong 4 tổ chức Hội triển công tác ủy thác, những năm qua, Hội LHPN tỉnh đã nỗ lực thực hiện hiệu quả công tác này.  Đồng chí Đao Thị Thiệp – Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh cho biết:  Những năm qua, Hội đã phối hợp chặt chẽ với Chi nhánh NHCSXH tỉnh để triển khai tốt chương trình tín dụng chính sách xã hội đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Từ năm 2007 đến nay cùng với ký ủy thác với tổng dư nợ 477.436 triệu đồng, các cấp Hội còn tổ chức tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về tín dụng ưu đãi đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác, lồng ghép các chương trình về học nghề, tạo việc làm, xóa đói giảm nghèo....để giúp 100% các hộ gia đình và hội viên được tư vấn, định hướng trước và sau khi vay vốn. Các cấp hội cũng phân công cán bộ thường xuyên theo dõi, giám sát chặt chẽ số hộ vay; chủ động phối hợp với cán bộ tín dụng NHCSXH cùng các tổ Tiết kiệm và vay vốn thường xuyên hướng dẫn, kiểm tra việc sử dụng vốn vay bảo đảm đúng mục đích. Nhờ đó, nhiều hội viên đã mạnh dạn chuyển đổi mô hình trồng trọt, chăn nuôi theo hướng phát huy tiềm năng, thế mạnh của địa phương, tăng thu nhập, cải thiện điều kiện sống và tự tin áp dụng các kiến thức KHKT mới vào lao động sản xuất, làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Hàng năm, các tổ chức Hội đoàn thể tỉnh phối hợp với Chi nhánh ngân hàng CSXH tổ chức  kiểm tra, giám sát đến 100% huyện,thành phố. Đồng thời chỉ đạo Hội , đoàn thể cấp huyện, xã thực hiện nghiêm túc công tác kiểm tra, giám sát đảm bảo tỷ lệ theo nội dung Hợp đồng ủy thác, ủy nhiệm đã ký với ngân hàng CXXH cùng cấp. Qua kiểm tra cho thấy, các quy định của Nhà nước, của Chi nhánh ngân hàng CSXH về chính sách ưu đãi cho vay hộ nghèo về cơ bản được thực hiện nghiêm túc, đảm bảo đúng quy trình, đúng đối tượng thụ hưởng; các hộ gia đình sử dụng vốn vay đúng mục đích và phát huy được hiệu quả đồng vốn vay; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ (gốc và lãi) khi đến hạn theo thỏa thuận đã ký với ngân hàng CSXH. Các tổ trưởng cũng như cấp cơ sở hội thực hiện tốt việc kiểm tra các hộ vay vốn sau 30 ngày giải ngân, hiệu quả các phiên giao dịch với ngân hàng CSXH được cải thiện và nâng cao chất lượng.

Chương trình tín dụng chính sách xã hội cho đồng bào các dân tộc thiểu số đã khẳng định được định hướng đúng đắn và sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với nhân dân vùng đặc biệt khó khăn. Nhất là khẳng định vai trò của tổ chức Hội, đoàn thể, ngân hàng NCXH các cấp trong việc dẫn truyền đưa chính sách của Đảng, Nhà nước tới Nhân dân, góp phần quan trọng vào thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 44,87% xuống còn 29,68%. Thu nhập bình quân đầu người của đồng bào dân tộc thiểu số khu vực nông thôn của tỉnh tăng từ 3,74 triệu đồng/năm lên gần 26 triệu đồng/năm; giải quyết việc làm bình quân cho 4.595 người/năm; hỗ trợ xây dựng nhà ở cho hơn 19 nghìn hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Khối đại đoàn kết các dân tộc, truyền thống yêu nước, lòng tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước được củng cố, đẩy nhanh tiến độ giảm nghèo bền vững.