Trước khi sáp nhập, Nậm Tăm là xã trung tâm của khu vực vùng thấp Sìn Hồ, có nhiều lợi thế về vị trí địa lý, giao thông đường bộ, đường thủy kết nối thuận lợi với các vùng lân cận. Song những điều kiện thuận lợi ấy chưa đủ để Nậm Tăm tạo bứt phá về kinh tế khi chính sách hỗ trợ và định hướng phát triển nghề nghiệp chưa thực sự tập trung. Sản xuất nông nghiệp chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, thiếu liên kết tiêu thụ nên tình trạng “được mùa mất giá” diễn ra thường xuyên; nhiều hộ phát triển nghề theo hướng tự phát, rủi ro cao, thu nhập bấp bênh. 

Mô hình nuôi ong mật ở bản Pậu (xã Nậm Tăm) giúp người dân có thu nhập hơn 100 triệu đồng/năm.

Ông Nguyễn Xuân Đà - Chủ tịch UBND xã Nậm Tăm cho biết: Sau sáp nhập, chúng tôi xác định nhiệm vụ trọng tâm là tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng phát huy thế mạnh địa phương và nâng cao thu nhập cho người dân. Chính quyền xã tập trung hỗ trợ người dân phát triển kinh tế hộ gia đình, lấy chăn nuôi đại gia súc và phát triển cây công nghiệp, cây ngắn ngày làm trụ cột... Cùng với nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia và tín dụng chính sách, xã đang từng bước hình thành các mô hình sản xuất ổn định, tạo sinh kế bền vững để các hộ nghèo, cận nghèo có điều kiện vươn lên...

Hiện, xã Nậm Tăm có 26 bản và hơn 12.700 nhân khẩu, toàn xã bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ, trong đó, trọng tâm là phát triển kinh tế hộ gia đình theo hướng đa dạng và bền vững. Cấp ủy, chính quyền xã đã ban hành nhiều kế hoạch cụ thể, tập trung vào chăn nuôi đại gia súc và mở rộng diện tích cây trồng hàng hóa, tận dụng tối đa các nguồn lực từ Chương trình MTQG 1719 (theo Quyết định 1719/QĐ-TTg năm 2021) phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025, các dự án sinh kế, nguồn hỗ trợ giống, nông cụ, và tín dụng ưu đãi của Ngân hàng Chính sách xã hội (CSXH). Năm 2025, xã đã giải ngân trên 90 tỷ đồng vốn vay chính sách cho 1.900 hộ; 100% nhà tạm, dột nát của hộ nghèo đã được xóa. Tổng đàn gia súc toàn xã trên 16.900 con; diện tích quế, sơn tra, cây ăn quả tiếp tục mở rộng; thương mại, dịch vụ tại trung tâm xã bắt đầu phát triển mạnh... Những thay đổi ấy cho thấy kinh tế xã Nậm Tăm đang chuyển động theo hướng tích cực, tạo nền tảng để người dân chủ động trong sản xuất và thoát nghèo bền vững.

Cán bộ xã Nậm Tăm kiểm tra mô hình nuôi bò sinh sản ở bản Nà Tăm 1.

Đến nay, nhiều mô hình kinh tế gia hộ đình ở Nậm Tăm đã bắt đầu hình thành rõ nét hơn, tạo thu nhập ổn định, bền vững cho người dân góp phần vào tăng trưởng kinh tế chung của xã. Ở các bản: Nậm Cha, Lùng Thàng hay Nậm Tăm cũ, chăn nuôi đại gia súc được mở rộng với chuồng nuôi kiên cố, các hộ chủ động trồng cỏ voi làm thức ăn chăn nuôi, áp dụng kỹ thuật chăm sóc mới nhờ các lớp tập huấn từ Chương trình MTQG 1719. Không ít hộ nghèo mạnh dạn vay vốn Ngân hàng CSXH để đầu tư nuôi trâu, bò sinh sản, mỗi năm cho thu nhập hàng chục triệu đồng. Bên cạnh đó, các mô hình trồng quế, dứa hay cây ăn quả ngắn ngày đang dần thay thế cây sắn, ngô, mở ra hướng sản xuất hàng hóa có giá trị cao hơn... Một số hộ trẻ còn phát triển nghề mới như: nuôi ong, nhím, dúi hoặc mở dịch vụ thu mua, chế biến nông sản tại chỗ và kinh doanh vận tải... 

Những mô hình kinh tế hộ gia đình phát triển đã tạo ra thay đổi trong đời sống người dân Nậm Tăm. Số hộ có thu nhập ổn định từ chăn nuôi, trồng cây hàng hóa tăng nhanh qua từng năm. Nhiều bản trước đây chỉ dựa vào nương rẫy nay đã có hộ mạnh dạn đầu tư mở rộng sản xuất, chủ động kết nối tiêu thụ với doanh nghiệp và hợp tác xã. Thu nhập tăng kéo theo cải thiện về nhà ở, y tế, giáo dục: 100% hộ nghèo đã xóa được nhà tạm, trẻ em được đến trường đầy đủ, các tổ cộng đồng hỗ trợ chuyển đổi số giúp người dân tiếp cận dịch vụ công thuận lợi hơn. Diện mạo Nậm Tăm vì thế thay đổi từng ngày, không chỉ ở những chuồng trại mới xây, những vườn cây mới trồng, mà còn ở tinh thần tự tin, chủ động của người dân trong hành trình thoát nghèo. 

Anh Lò Văn Sinh (người dân bản Nậm Cha) chia sẻ: Từ khi được chính quyền hướng dẫn xây dựng mô hình kinh tế hộ gia đình, tôi mạnh dạn vay 50 triệu đồng từ Ngân hàng CSXH để nuôi nhím và dúi. Ban đầu cũng lo lắng vì chưa quen kỹ thuật, nhưng được cán bộ xã hỗ trợ nên đàn nhím, dúi phát triển tốt. Giá sản phẩm ổn định, đầu ra ổn định nên gia đình tôi có thu nhập đều mỗi tháng. Nếu thuận lợi, chỉ khoảng 2 năm là tôi trả xong vốn vay và bắt đầu có tích lũy từ mô hình này. Bà con trong bản thấy hiệu quả cũng đang bắt đầu làm theo.

Việc phát triển kinh tế hộ gia đình đang mở ra cho xã Nậm Tăm hướng đi bền vững trên hành trình giảm nghèo. Từ các chương trình hỗ trợ của Nhà nước đến nỗ lực tự vươn lên của người dân, mỗi mô hình kinh tế nhỏ đang tạo nên sức mạnh, góp phần thay đổi diện mạo xã Nậm Tăm. Chặng đường phía trước vẫn còn không ít thách thức, nhưng với cách làm chủ động, có trọng tâm, xã Nậm Tăm đang hướng tới một tương lai phát triển hơn.