Giống lúa nếp N98 là sản phẩm độc quyền của Công ty Cổ phần Giống cây trồng I, Trung tâm Chuyển giao Công nghệ và Khuyến nông (Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam) nghiên cứu, phát triển. Giống lúa nếp N98 có thời gian sinh trưởng ngắn, cây cứng, thích ứng rộng với nhiều vùng sinh thái nên rất phù hợp gieo cấy trong vụ xuân muộn, mùa sớm và hè thu. Đồng thời, có khả năng chịu rét, chịu được một số loại sâu bệnh hại chính (bạc lá, rầy nâu), đặc biệt giống có khả năng kháng bệnh khô vằn, đạo ôn tốt hơn so với giống lúa nếp khác. Chất lượng gạo thơm, mềm, dẻo, vị đậm, có thể sử dụng chế biến bột làm các loại bánh, bánh chưng, xôi. Đó là những lý do mà Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Tân Uyên đã triển khai thí điểm mô hình giống lúa nếp N98 tại xã Trung Đồng với diện tích 20ha cho 115 hộ tại 2 bản Phiêng Phát và Phiêng Phát 1.

Tham gia mô hình, bà con nông dân được hỗ trợ 70% giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và hướng dẫn kỹ thuật. Để mô hình đạt hiệu quả, ngay từ khi bắt đầu triển khai, cán bộ Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện phối hợp với UBND xã xuống các bản tuyên truyền, vận động bà con tích cực tham gia.

 Trong thời gian thực hiện mô hình, cán bộ Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Tân Uyên thường xuyên xuống đồng kiểm tra sự phát triển của cây lúa.

Trong quá trình triển khai thực hiện, các hộ được áp dụng những tiến bộ khoa học, kỹ thuật mới vào sản xuất, tuân thủ theo đúng nguyên tắc "3 cùng" (cùng trà, cùng giống và cùng phương pháp canh tác), "4 đúng" (đúng thuốc, đúng liều lượng, đúng thời điểm và đúng phương pháp). Nhờ thực hiện tốt quy trình kỹ thuật gieo trồng và chăm sóc, lúa sinh trưởng, phát triển tốt, năng suất trung bình đạt 60 tạ/ha.

Tham gia mô hình, Nhân dân các bản rất phấn khởi, vì đây là lần đầu tiên được cấy giống nếp chất lượng cao. Gia đình anh Lường Văn Lả (bản Phiêng Phát 1), một trong những hộ tham gia mô hình chia sẻ: Khi được cán bộ Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện, cán bộ nông nghiệp xã tư vấn, vận động, gia đình tôi cũng mạnh dạn tham gia cấy 2.300m2. Trong quá trình chăm sóc, nhận thấy phần lớn các giống lúa nếp khác nếu gặp mưa và trời rét kéo dài sẽ dễ nhiễm bệnh, dẫn đến năng suất thấp. Song giống lúa nếp N98 thì khác, có khả năng chịu lạnh, chống sâu bệnh tốt và cho năng suất cao hơn so với các giống lúa nếp trước đây. Vụ tới, gia đình tôi tiếp tục cấy giống lúa nếp này.

Còn với gia đình chị Hoàng Thị Xem ở bản Phiêng Phát, khi tham gia mô hình gia đình chị có thể học hỏi được phương pháp cấy lúa theo đúng kỹ thuật, khác hẳn với phương pháp cấy lúa trước đây gia đình chị vẫn dùng. Chị Xem tâm sự: "Giống lúa nếp N98 đòi hỏi thời gian ngâm ủ giống, khi cấy tỷ lệ các khóm lúa cách nhau phải đúng theo tiêu chuẩn. Nhưng ngược lại gạo có chất lượng cao, cơm thơm, mềm, dẻo, vị đậm đang được người tiêu dùng ưa chuộng và bán được giá hơn so với những giống lúa nếp trước đây gia đình tôi vẫn gieo cấy".

Các hộ tham gia mô hình thu hoạch lúa nếp N98.

Đánh giá mô hình, anh Lò Văn Mơn - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Tân Uyên khẳng định: Qua theo dõi cho thấy, giống lúa nếp N98 khá phù hợp với điều kiện khí hậu, đất đai và năng suất đạt 60 tạ/ha, sau khi trừ chi phí, cho thu nhập hơn 30 triệu đồng/ha.

Thực hiện mô hình thí điểm giống lúa nếp N98 tại xã Trung Đồng đã tạo điều kiện cho bà con vùng sâu, vùng xa tiếp cận với tiến bộ kỹ thuật và giống mới vào sản xuất. Thông qua mô hình, giúp các hộ gia đình thay đổi nếp nghĩ, cách làm trong việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng, tăng hệ số sử dụng đất trên cùng đơn vị diện tích.

Thời gian tới, Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Tân Uyên tiếp tục phối hợp với UBND xã khuyến khích nông dân phát huy tính tự chủ trong lao động sản xuất, tích cực nhân rộng mô hình để nâng cao thu nhập, ổn định đời sống.