Thăm mô hình nuôi dúi của gia đình anh Thái, chúng tôi được biết, tháng 4 năm 2022, trong một lần đi thăm người bạn ở huyện Mường Tè, anh biết đến mô hình nuôi dúi của một nông dân trong huyện. Khi ấy anh rất tò mò với kiểu thiết kế chuồng nuôi cũng như thức ăn cho dúi, bởi xung quanh nhà anh có rất nhiều nguồn thức ăn có thể tận dụng cho việc nuôi dúi. Vậy là anh đã tìm hiểu và học hỏi thêm thông tin trên mạng internet, nắm bắt các đặc tính của Dúi để áp dụng nuôi thử nghiệm tại gia đình.

Anh Thái kiểm tra sự sinh trưởng và phát triển đàn dúi của gia đình.

Anh Thái đầu tư xây dựng chuồng nuôi cẩn thận với nguyên vật liệu làm bằng gạch men, được ghép đứng, mặt nhẵn ghép vào trong, dán bằng silicon chắc chắn, có thêm lắp ngăn trên từng ô chuồng nuôi tránh để dúi bò ra ngoài. Đồng thời che chắn ở mức độ phù hợp để tạo độ râm mát, giống như môi trường hang dúi sống tự nhiên ở dưới lòng đất. Các chuồng nuôi được anh thiết kế cách mặt đất khoảng 10cm để thuận tiện cho việc vệ sinh. Sau đó, để đảm bảo điều kiện tự nhiên tương đồng, anh nhập 70 đôi dúi giống ngay tại cơ sở nuôi dúi của huyện Mường Tè - nơi anh đến thăm quan.

Thời gian đầu, do chưa nắm được kỹ thuật nuôi và chăm sóc, dúi ăn gạo, ngô có bảo quản thuốc chống ẩm, mốc nên đã mắc bệnh đường ruột, bị hao hụt con giống. Không nản chí, anh tìm hiểu cách điều trị và tiếp tục nghiên cứu kỹ thuật chăm sóc, thay đổi nguồn thức ăn, bổ sung thêm dinh dưỡng, kết quả đàn dúi phát triển ổn định. Thức ăn ưa thích của Dúi là cây mía, tre, nứa (khoảng 1 năm tuổi) cùng các loại ngô hạt sẵn có tại địa phương. Đảm bảo an toàn, anh về các bản lân cận mua thóc tự xay xát và nấu cám cho dúi ăn. Mỗi ngày 1 lần vào chiều tối. Ngoài ra, anh còn bổ sung thêm canxi bằng cách cho dúi gặm thêm xương bò nấu khoảng 2 -3 tiếng để lọc bỏ hoàn toàn mỡ, thịt và tủy.

Chuồng nuôi dúi của gia đình anh Thái được thiết kế đơn giản, không tốn diện tích.

Theo anh Thái, nuôi dúi cần lựa chọn đúng thức ăn, tuyệt đối không sử dụng các loại thức ăn bị ôi thiu hay dính nước mưa để tránh bệnh đường ruột, khi đó dúi sẽ phát triển khỏe mạnh. Dúi hầu như không uống nước nên phân khô, ít mùi, thường 3 - 4 ngày anh mới phải dọn chuồng một lần, rất thuận tiện cho việc nuôi nhốt.

Anh Thái cho biết thêm, kỹ thuật nuôi dúi không khó, nhưng để nuôi dúi sinh sản, đạt tỷ lệ sống cao thì người nuôi phải thường xuyên kiểm tra, điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm phù hợp. Mỗi năm dúi mẹ sinh sản 3 lứa, mỗi lứa từ 2 đến 4 con; chăm sóc sau 6 tháng có thể xuất bán dúi thịt. Những con dúi thương phẩm sau 6 - 7 tháng có thể đạt trọng lượng từ 1,2 - 1,5kg, giá thị trường dúi thành phẩm giao động từ 500.000 đến 550.000 đồng/1kg. Tuy nhiên, thị trường dúi giống trong tỉnh hiện nay đang rất khan hiếm, hiệu quả kinh tế lại cao hơn, nên anh đã chuyển hướng sang nuôi dúi sinh sản. Đến nay đàn dúi của gia đình có hơn 300 con, gồm 2 loại giống Mốc Đại và Má Đào. Trong quá trình ghép đôi dúi bố mẹ anh thường xuyên theo dõi, sau khoảng 15 ngày thì tách đôi để dúi mẹ dưỡng thai và sinh con. Khi dúi sinh được 1 tháng thì chuyển sang chuồng nuôi riêng.

Một trong những đặc điểm anh Thái rất lưu ý khi nuôi dúi sinh sản đó là việc đánh dấu cẩn thận từng chuông nuôi tránh đồng huyết. Có như vậy mới cho con giống khỏe mạnh và đạt chất lượng. Dúi đang mang thai thì có chế độ chăm sóc như dúi con, cần bổ sung thêm canxi và chất dinh dưỡng tổng hợp để dúi tăng sức đề kháng, phát triển khỏe mạnh…

Nhiều đoàn khách đến tham quan mô hình nuôi dúi của gia đình anh Thái.

Thời gian qua có rất nhiều đoàn khách đến tham quan, học tập mô hình nuôi dúi của gia đình anh Thái. Nhiều khách muốn anh cung cấp dúi thịt lâu dài với số lượng lớn song do điều kiện cơ sở vật chất nên anh chưa thể nhận lời. Hiện anh đang bán con giống cho các hộ dân trong tỉnh. Mỗi khi cung cấp con giống anh đều đến tận nơi để tư vấn cách làm chuồng, hướng dẫn cẩn thận để các hộ nắm được kiến thức và chăm sóc dúi đúng quy trình. Ngoài ra, anh cũng tích cực hỗ trợ kiến thức cho các hộ trong tỉnh cùng đầu tư nuôi dúi, để khi có nguồn cung dúi thương phẩm ổn định sẽ tiến tới ký hợp đồng với các khách hàng đang chờ anh cung cấp dúi thịt.

Trong quá trình tìm hiểu mô hình nuôi dúi sinh sản của gia đình anh Thái, chúng tôi gặp chị Chu Thị Nga - Bí thư Đảng ủy phường Quyết Thắng đang nắm tình hình thực tế tại cơ sở. Chị Nga cho biết, từ mô hình nuôi dúi của gia đình anh Thái, chúng tôi thấy, kỹ thuật nuôi dúi không khó, chi phí đầu tư thấp, thức ăn dễ kiếm, giá trị kinh tế cao, được thị trường ưa chuộng và ít rủi ro. Chuồng nuôi được thiết kế đơn giản, không tốn diện tích. Hiệu quả từ mô hình nuôi dúi của gia đình anh Thái, chúng tôi cũng giới thiệu cho bà con nông dân trong phường thăm qua học hỏi và cùng phát triển. Nếu có nhiều cơ sở cùng chăn nuôi, cho nguồn dúi thương phẩm dồi dào thì việc tìm đầu ra ổn định cho con dúi sẽ được giải quyết.

Thịt dúi chắc, thơm ngon, có giá trị dinh dưỡng cao, hơn nữa, đây là loài vật ăn sạch nên rất được thị trường ưa chuộng với giá bán cao và tiêu thụ thuận lợi. Do vậy, mô hình nuôi dúi của anh Thái có thể nhân rộng, giúp người dân phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập; góp phần thúc đẩy phong trào phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo ở địa phương.