Chúng tôi về Sìn Hồ - huyện vùng cao biên giới của tỉnh, những năm qua, được sự quan tâm đầu tư của Nhà nước, tỉnh, các hoạt động thương mại, dịch vụ ở huyện đã có sự phát triển đáng kể. Doanh thu dịch vụ - thương mại đạt 317,4 tỷ đồng (tăng 4,8% so với cùng kỳ năm 2017). Trên địa bàn huyện xuất hiện nhiều tấm gương tiêu biểu làm kinh tế giỏi, điển hình như ông Mai Viết Duy – khu 3, thị trấn Sìn Hồ. Lên Lai Châu lập nghiệp với 2 bàn tay trắng, ông Duy đã tích cực phát triển chăn nuôi lợn, song do đặc thù khí hậu vùng cao lạnh giá, chăn nuôi không đem lại hiệu quả kinh tế cao, có năm còn thua lỗ, ông đã mạnh dạn chuyển đổi sang nghề cơ khí, chuyên hàn xì, làm mới cổng, cửa, mái tôn, sửa chữa các loại dụng cụ sản xuất nông nghiệp phục vụ cho Nhân dân. Ông Duy tâm sự, năm 2004 tôi được Hội Cựu Chiến binh thị trấn Sìn Hồ đứng ra tín chấp với Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện vay giúp gần 40 triệu đồng đầu tư sản xuất kinh doanh. Lấy chữ tín làm trọng trong kinh doanh, không chỉ đảm bảo về thời gian, tôi thường nhập các mặt hàng đảm bảo chất lượng, ưu tiên hàng sản xuất trong nước như: tấm lợp, tôn Hoa Sen, Việt Pháp, Phương Nam; sắt thép Việt Úc, Hòa Phát, Miền Nam… nên khách hàng đến với xưởng cơ khí của tôi ngày càng đông. Mỗi năm trừ chi phí gia đình tôi thu lãi được trên dưới 100 triệu đồng. Không chỉ vậy, xưởng cơ khí của tôi còn tạo việc làm cho 4 - 5 lao động địa phương với mức lương từ 5 - 6 triệu đồng/tháng. Cùng đứng chân trên địa bàn Sìn Hồ còn có các Công ty TNHH Một thành viên Thế Bắc, Công ty TNHH Huy Hoàng, HTX Thương mại và dịch vụ Lâm Hiếu; HTX Nông nghiệp Phú Cường… đã và đang từng bước mở rộng kinh doanh, sản xuất, khẳng định được vai trò, vị thế trong việc đưa hàng Việt về với bà con vùng cao; đóng góp tích cực cho sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội ở  địa phương.

Ông Mai Viết Duy (ở giữa) hướng dẫn công nhân sử dụng máy gia công cơ khí.

Thời gian qua, nhằm thúc đẩy phát triển thương mại, kinh tế - xã hội ở các xã vùng cao, biên giới, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp phát triển sản xuất, tiêu thụ sản phẩm hàng hóa theo hướng bền vững. Theo đó, ngoài đẩy mạnh hệ thống phân phối đến địa bàn vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, biên giới; mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm phục vụ sản xuất và đời sống của Nhân dân, tỉnh cũng khuyến khích doanh nghiệp mở rộng mạng lưới kinh doanh. Đồng thời, tạo điều kiện để khu vực kinh tế này phát triển, tỉnh xây dựng và triển khai có hiệu quả một số chính sách ưu đãi về miễn, giảm thuế, lãi suất tín dụng đối với thương nhân hoạt động thương mại tại địa bàn vùng khó khăn, miền núi; hỗ trợ đầu tư xây dựng chợ nông thôn; chính sách trợ giá, trợ cước đối với một số mặt hàng thiết yếu cho đồng bào dân tộc vùng khó… Nhờ đó, đã giúp cho thương mại ở khu vực vùng sâu, vùng xa, biên giới của tỉnh có được những bước tiến đáng kể. Góp phần khuyến khích, thu hút được các doanh nghiệp, các hộ gia đình, những thương nhân và cư dân trong khu vực tham gia vào hoạt động thương mại tại địa phương.Cùng với quy hoạch cung ứng hàng hoá, tỉnh chú trọng phát triển mạng lưới bán buôn, bán lẻ các mặt hàng chủ lực, khuyến khích đầu tư phát triển cửa hàng, đại lý phân phối hàng tiêu dùng, phân bón, vật liệu xây dựng, sách vở, lương thực... đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của các xã miền núi.

Hạ tầng, cơ sở dịch vụ thương mại ở khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa cũng được quan tâm đầu tư nâng cấp, mở rộng và phát triển, tạo điều kiện thuận lợi cho giao lưu kinh tế - thương mại, văn hóa - xã hội. Từ năm 2014 đến nay, hệ thống mạng lưới phân phối hàng hóa phân bổ rộng khắp trên địa bàn tỉnh đã cơ bản đáp ứng nhu cầu trao đổi sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của Nhân dân với giá cả hợp lý, chủng loại và mẫu mã đa dạng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ từ năm 2014 đến nay đạt hơn 17.036 tỷ đồng. Mở rộng giao lưu, trao đổi, quảng bá hàng hóa nông, lâm sản tại các vùng sản xuất tập trung, chợ dân sinh, chú trọng nâng cấp, cải tạo, quy hoạch hợp lý chợ biên giới, chợ nằm trong vùng kinh tế cửa khẩu, chợ tại các trung tâm cụm xã. Giai đoạn 2014 -2017, toàn tỉnh xây dựng mới 4 chợ gồm: chợ Bản Bo (huyện Tam Đường), chợ trung tâm xã Mường Tè (huyện Mường Tè), chợ thị trấn Nậm Nhùn (huyện Nậm Nhùn) và chợ thị trấn Phong Thổ (huyện Phong Thổ) với tổng kinh phí 21,79 tỷ đồng; cải tạo nâng cấp 2 chợ gồm: chợ Trung tâm thành phố Lai Châu, chợ phường Tân Phong 1 (thành phố Lai Châu) với tổng kinh phí 746 triệu đồng. Đến nay, toàn tỉnh có 28 chợ trên địa bàn các huyện, thành phố, cùng nhiều chợ được xây dựng ở các xã đã góp phần thúc đẩy giao thương hàng hóa giữa các khu vực trên địa bàn, đáp ứng nhu cầu hàng hoá phục vụ sản xuất và tiêu dùng của Nhân dân. Các hoạt động xúc tiến thương mại được triển khai tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh quảng bá, giới thiệu các sản phẩm đặc trưng của tỉnh nhằm tìm kiếm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Góp sức vào công cuộc xóa đói giảm nghèo ở địa phương. Nếu như năm 2014 tỷ lệ hộ nghèo giảm 3,74% thì đến năm 2015 giảm 4,73% và đến năm 2017 giảm 4,98%.

Tuy nhiên, sự phát triển thương mại, dịch vụ và hệ thống phân phối hàng hóa trên địa bàn khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa trong tỉnh vẫn còn có khoảng cách khá xa so với các địa phương khác. Ở khu vực vùng sâu, vùng xa, các hoạt động thương mại, dịch vụ còn nhiều khó khăn, ngân sách địa phương eo hẹp nên chưa có điều kiện đầu tư nhiều cho lĩnh vực thương mại. Nguồn ngân sách đầu tư hỗ trợ từ ngân sách Trung ương cũng còn hạn chế; khả năng xã hội hóa, thu hút nguồn lực đầu tư phát triển vào các địa bàn này còn khó khăn...

Để phát triển hoạt động thương mại, tại khu vực nông thôn, miền núi, biên giới, thời gian tới tỉnh tiếp tục quan tâm triển khai hiệu quả các chính sách để khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia hoạt động thương mại, ưu đãi đầu tư vào thị trường miền núi, nông thôn, biên giới, trong đó có chính sách khuyến khích phát triển thương nhân đầu tư tại vùng khó; quan tâm phát triển thương mại nội địa, phát triển thương mại mậu biên… Qua đó, góp phần nâng cao đời sống của người dân, làm thay đổi dần thói quen, phong tục, tập quán tiêu dùng của đồng bào dân tộc miền núi, thúc đẩy kinh tế các địa phương trong tỉnh ngày một đi lên.