Ghé thăm một số bản của xã Mường Kim, chúng tôi cảm nhận sự đổi thay rõ nét của các bản làng nơi đây. Những con đường nội bản được bê tông giúp đi lại thuận tiện. Những khu vườn phủ kín rau xanh, ruộng lúa xanh tốt. Và, cả những ngôi nhà cao tầng mới xây còn thơm nồng mùi vôi ve của người dân trong xã. Đây chính là minh chứng “sống” cho thấy thu nhập, đời sống của người dân Mường Kim đã có sự cải thiện rõ rệt.

Các Thôn, Bản của xã Mường Kim ngày càng thay đổi khang trang, giàu đẹp.

Chia sẻ với chúng tôi, ông Vũ Văn Nội - Chủ tịch UBND xã Mường Kim cho biết: Có được thành quả này, ngoài đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; đầu tư thâm canh, tăng vụ; đưa các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao vào sản xuất, cấp ủy, chính quyền xã luôn xác định công tác dân tộc, chính sách hỗ trợ đồng bào là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Vì vậy, không chỉ tận dụng hiệu quả các chương trình, dự án, xã còn tích cực triển khai Chương trình mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021–2030 (đến nay đã triển khai đồng bộ 9/10 dự án), trong đó, tập trung vào các lĩnh vực: đầu tư hạ tầng nông thôn, xây dựng và nâng cấp hệ thống điện, đường, trường; bê tông hóa nhiều tuyến đường giao thông nông thôn; hỗ trợ phát triển sản xuất và nâng cao thu nhập. Đồng thời, tổ chức rà soát kỹ đối tượng thụ hưởng, ưu tiên hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời, lồng ghép nhiều chương trình, dự án để tạo sức lan tỏa. Mỗi chính sách khi đến tay người dân đều được giám sát, đánh giá thường xuyên để đảm bảo hiệu quả thực chất.

Lãnh đạo xã Mường Kim tuyên truyền người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng để nâng cao thu nhập.

Từ định hướng đó, hàng trăm hộ dân được hỗ trợ sản xuất. Các mô hình sinh kế như: trồng chè, phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm đã và đang mở ra hướng đi mới trong công tác giảm nghèo. Những mô hình ấy không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn thay đổi nhận thức trong sản xuất của người dân, tạo nền tảng cho kinh tế nông thôn phát triển bền vững.

Gia đình anh Hoàng Văn Minh ở bản Nà É là một trong những hộ mới thoát nghèo của xã Mường Kim. Ngôi nhà xây kiên cố được gia đình anh khánh thành năm 2024. Có được kết quả đó bên cạnh sự nỗ lực của gia đình còn có sự quan tâm của Đảng, Nhà nước trong hỗ trợ giống, vốn và kỹ thuật sản xuất nông nghiệp. 

Anh Minh tâm sự: “Trước đây, kinh tế gia đình tôi rất khó khăn, chỉ trông vào 1 sào ruộng. Tận dụng điều kiện đất đai, cùng sự hỗ trợ của Nhà nước, ngoài trồng lúa, gia đình tôi còn nuôi trâu, lợn sinh sản và đi làm thuê theo thời vụ. Nhờ vậy, thu nhập của gia đình tôi dần được cải thiện. Năm 2024, gia đình tôi ra khỏi danh sách hộ nghèo của xã”.

Được hỗ trợ trồng chè, đến nay người dân xã Mường Kim có thu nhập ổn định.

Nhờ được hỗ trợ từ các chương trình, dự án cộng với thay đổi tư duy của bà con trong phát triển sản xuất nên đời sống người dân từng bước nâng lên. Nếu trước đây người dân trong xã chủ yếu trồng các loại cây như: lúa, ngô, sắn, trong khi đó diện tích cấy lúa 1 vụ chiếm tỷ lệ cao thì nay diện tích cấy lúa 2 vụ của xã tăng lên đáng kể. Ngoài đầu tư sản xuất lúa hàng hóa tập trung, với các loại giống chất lượng cao, người dân trong xã còn mạnh dạn trồng cây vụ đông các loại như: khoai tây, dưa chuột, bí xanh… 

Nhờ vậy, nền kinh tế nông nghiệp có bước phát triển rõ nét, từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung. Đến nay, tổng sản lượng lương thực có hạt của xã 11.910 tấn; toàn xã có 420ha lúa hàng hóa tập trung, 1.144 ha chè; 434 lồng cá; duy trì và phát triển 1.120,32 ha cây mắc ca, 217,59 ha cây cao su, 698 ha quế. Hình thành các chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung: chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm lúa, gạo nếp tan pỏm quy mô 60 ha/năm; 100% sản phẩm chè búp tươi được bao tiêu sản phẩm bởi Công ty TNHH Xây dựng Tuyền Phương.

Ngoài ra, xã còn vận động nhân dân, doanh nghiệp duy trì, mở rộng các chuỗi liên kết với cây ăn quả, rau màu các loại... Chuyển đổi phương thức chăn nuôi theo hướng tập trung, tốc độ tăng đàn gia súc bình quân đạt 2,4%/năm. Đến nay, tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn xã còn 11,93%, thu nhập bình quân đầu người đạt 51 triệu đồng/năm.

Bà con dân tộc Mông ở xã Mường Kim đưa cây quế vào trồng nâng cao thu nhập.

Ông Đỗ Quang Tuyến - Giám đốc Công ty chè Tu San Tuyền Phương chia sẻ: “Công ty được hỗ trợ đầu tư Nhà máy chè Tu San trên 30 tỷ đồng với công suất 50 tấn/1 ngày với dây chuyền máy móc hiện đại công nghệ Đài Loan để chế biến chè búp tươi đáp ứng nhu cầu thị trường tiêu dùng trong nước cũng như xuất khẩu. Toàn bộ nhà máy có diện tích gần 20.000m2 và đi vào hoạt động từ tháng 4/2024. Nhà máy thu mua chè tươi bà con trong vùng với giá ổn định 5-8 nghìn đồng/kg, tạo việc làm cho hàng chục lao động địa phương”.

Chính sách hỗ trợ vùng đồng bào không chỉ dừng ở sinh kế mà cả trong lĩnh vực hạ tầng giao thông, trường học, y tế, điện, nước sinh. Đến nay, tỷ lệ hộ dân được sử dụng điện là 99%; 100% bản có đường ôtô, xe máy đi lại thuận lợi; 100% bản có nhà văn hóa; 100% phòng học, trạm y tế xây dựng kiên cố; 100% trường học đạt chuẩn quốc gia; 100% dân số nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh... từng bước đáp ứng nhu cầu học tập, khám chữa bệnh, sinh hoạt văn hóa của nhân dân.

Xã Mường Kim đẩy mạnh phát triển văn hóa, thể thao.

Xác định phát huy hiệu quả các chính sách hỗ trợ để phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số là chìa khóa để Lai Châu rút ngắn khoảng cách phát triển, bứt phá vươn lên, hiện thực hóa mục tiêu “xanh, nhanh, bền vững” mà Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Lai Châu nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã đề ra, thời gian tới, xã Mường Kim tiếp tục lồng ghép có hiệu quả các chương trình, dự án khác nhau, tránh chồng chéo, trùng lặp; thực hiện tốt công tác giám sát, đánh giá để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, bảo đảm công khai, minh bạch. Hỗ trợ đồng bào chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện địa phương; khuyến khích xây dựng các mô hình kinh tế tập thể, phát triển tổ hợp tác, hợp tác xã; tăng cường các hoạt động đào tạo nghề, tập huấn kỹ thuật, nhân rộng mô hình sản xuất hiệu quả để nâng cao thu nhập.

Từ những chính sách đúng đắn, xã Mường Kim đang từng bước vươn lên, không chỉ xóa đói giảm nghèo mà còn khẳng định sức sống mới của vùng đất biên cương Lai Châu – nơi “ý Đảng hòa cùng lòng dân”, dựng xây cuộc sống ấm no, bền vững.