Là trung tâm hành chính, chính trị của huyện, thị trấn Phong Thổ có nhiều cơ quan, đơn vị đứng chân. Dân cư sinh sống đông (1.430 hộ, 5.438 nhân khẩu), được chia thành 7 cụm dọc theo Quốc lộ 4D và Quốc lộ 12, tiếp giáp với nhiều xã trong huyện, gần khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng. Nhận thấy những tiềm năng, lợi thế sẵn có, thị trấn Phong Thổ chú trọng phát triển hoạt động thương mại, dịch vụ. Hiện nay, toàn thị trấn có tổng số 228 hộ kinh doanh cá thể gồm: 137 hộ bán buôn, bán lẻ, 91 hộ làm dịch vụ. Các hộ cung ứng hàng hóa phong phú về chủng loại mẫu mã, đảm bảo phục vụ nhu cầu tiêu dùng của Nhân dân. Doanh thu bán hàng năm 2019 của thị trấn đạt 114 tỷ đồng.

Anh Vũ Quốc Toản - tổ dân phố Hòa Bình, thị trấn Phong Thổ bén duyên công việc kinh doanh từ năm 2011. Ngay khi anh rời tỉnh Vĩnh Phúc lên Phong Thổ tìm hướng phát triển kinh tế, anh đã chọn buôn bán hàng hóa. Anh Toản chia sẻ: “Qua mới lên tìm hiểu thị trường, tôi thấy cửa hàng tạp hóa trên địa bàn thị trấn còn ít, quy mô kinh doanh nhỏ. Vợ chồng tôi quyết định đầu tư bán các mặt hàng thiết yếu, hàng khô, đồ gia dụng… Thời điểm chợ thị trấn đi vào hoạt động, chúng tôi đăng ký bán hàng trong 10 ki ốt. Tháng 12/2019 gia đình tôi tiếp tục mở siêu thị Phong Thổ Mart đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân”. Giờ đây, ngoài khách hàng lẻ, gia đình anh Toản còn bán đổ hàng hóa cho gần 50 cửa hàng lớn nhỏ ở thị trấn Phong Thổ, các xã: Dào San, Ma Ly Pho, Huổi Luông (huyện Phong Thổ), Hồng Thu, Ma Quai (huyện Sìn Hồ). Tổng doanh thu bán hàng đạt 1,7 tỷ đồng/tháng. Gia đình anh tạo việc làm thường xuyên cho 5 lao động với mức lương 4 triệu đồng/người/tháng.

Người dân mua hàng tại siêu thị Phong Thổ Mart.

Nhắc đến hoạt động thương mại, dịch vụ của huyện Phong Thổ không thể không kể đến xã Mường So – trung tâm khu vực vùng thấp của huyện. Với hệ thống các cửa hàng kinh doanh tại chợ, trung tâm xã và dọc theo quốc lộ 100 từ thôn Tây Sơn (xã Mường So) đến xã Khổng Lào tạo việc làm ổn định cho trên 300 hộ. Tổng thu nhập từ các hoạt động buôn bán, dịch vụ, du lịch của xã năm 2019 đạt 48 tỷ đổng.

Tìm hiểu chúng tôi được biết, với mục tiêu khai thác hiệu quả tiềm năng lợi thế địa phương về vị trí địa lý, nguồn nhân lực; thúc đẩy thương mại, dịch vụ phát triển, nâng cao đời sống Nhân dân, những năm gần đây huyện Phong Thổ đã sử dụng hiệu quả các nguồn vốn đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông. Các tuyến đường từ trung tâm huyện đến các xã được sửa chữa, nâng cấp, tỷ lệ tuyến đường được cứng hóa đạt 100%; trên 71% đường đến trung tâm các bản được cứng hóa. Điều này giúp việc đi lại, vận chuyển hàng hóa giữa vùng xuôi lên Phong Thổ, Phong Thổ đi các xã và Phong Thổ đến cửa khẩu Ma Lù Thàng được dễ dàng.

Bên cạnh đó, một số chợ trong huyện được sửa chữa, hoạt động xúc tiến thương mại tăng cường thông qua các Hội chợ, chương trình đưa hàng Việt về nông thôn, thu hút đông đảo doanh nghiệp, hộ kinh doanh tham gia. Việc kiểm soát thị trường chặt chẽ, đảm bảo bán hàng hóa đúng giá niêm yết, không để hàng giả, hàng nhái, không rõ nguồn gốc xuất xứ, quá hạn sử dụng lưu thông trên thị trường. Công tác cải cách thủ tục hành chính được đẩy mạnh tạo cơ chế, chính sách, môi trường thuận lợi trong kinh doanh. Nhờ đó, hoạt động thương mại, dịch vụ trên địa bàn huyện ngày càng phát triển. Không chỉ ở các xã nội địa, vùng thấp mà ngay cả các xã vùng cao, biên giới hoạt động thương mại dịch vụ cũng có sự khởi sắc với nhiều nhóm hàng từ lương thực thực phẩm, đồ dùng gia đình, xăng dầu, vật liệu xây dựng…

Trao đổi với chúng tôi, anh Nguyễn Văn Lương – Trưởng Phòng Kinh tế - Hạ tầng huyện Phong Thổ cho biết: “Hoạt động thương mại dịch vụ của huyện phát triển ổn định tại trung tâm các xã song nổi bật phải kể đến 5 chợ: Thị trấn, Mường So, Dào San, Vàng Ma Chải, Sì Lở Lầu. Các mặt hàng đa dạng, phong phú, đủ về số lượng, đảm bảo chất lượng, đáp ứng tốt nhu cầu của Nhân dân nhất là trong dịp tết nguyên đán hàng năm, không để xảy ra hiện tượng đầu cơ găm hàng, tăng giá quá mức hay khan hiếm hàng hóa”. Thông qua phát triển thương mại, dịch vụ huyện Phong Thổ kích thích tăng trưởng kinh tế chung toàn huyện, góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người dân. Hết năm 2019, bình quân thu nhập đầu người của huyện đạt 25,1 triệu đồng (tăng 2,1 triệu đồng so với năm 2018). Tỷ lệ hộ nghèo của huyện giảm từ 30,32% (năm 2018) xuống còn 25,64% (năm 2019), mức giảm tỷ lệ hộ nghèo đạt 4,68%, vượt chỉ tiêu kế hoạch 0,45%.

Hoạt động xuất, nhập khẩu hàng hóa của huyện chuyển biến tích cực. Năm 2019, giá trị xuất khẩu hàng địa phương ước đạt 18,5 triệu USD (đạt 119,4% so với kế hoạch và tăng 4,3 triệu USD so với năm trước). Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là nông sản như: chuối 43.290 tấn, ngô 11.000 tấn, thảo quả 120 tấn và một số hàng hóa khác 700 tấn. Về hàng nhập khẩu, chủ yếu là thiết bị điện, nước, hàng tiêu dùng, giá trị nhập khẩu năm 2019 của huyện là 18,5 triệu USD (tăng 16,3 triệu USD so với kế hoạch).

Thời gian tới, huyện Phong Thổ sẽ tiếp tục phát triển thị trường hàng hóa gắn với cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”. Quản lý các hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa qua biên giới đảm bảo đúng quy định của pháp luật. Nghiên cứu sửa chữa, nâng cấp các chợ: Sì Lở Lầu và Mường So; bố trí quỹ đất xây mới, mở rộng chợ Vàng Ma Chải; bố trí địa điểm buôn bán tại bản Pô Tô (xã Huổi Luông)… Tin rằng, đây sẽ là cơ hội để thương mại, dịch vụ của huyện thêm phát triển vững chắc, thực hiện thắng lợi mục tiêu giá trị xuất khẩu hàng địa phương đạt 19 triệu USD, thu nhập bình quân đầu người 28 triệu đồng/năm vào cuối năm 2020.