Nhiều tiêu chí khó đạt
Có mặt tại bản Suối Thầu (xã Sùng Phài) - một trong hai bản của xã được xếp vào bản đặc biệt khó khăn. Bản có 80 hộ, 100% đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Trên đường dẫn chúng tôi đi thăm bản, đồng chí Sùng A Phừ - Bí thư Chi bộ bản Suối Thầu tâm sự: “Nhờ chương trình xây dựng NTM diện mạo của bản có nhiều đổi thay, bà con tự nguyện hiến đất, góp tiền, ngày công để làm đường nội đồng, lắp điện thắp sáng. Tuy nhiên, cuộc sống của người dân còn nhiều khó khăn, bản có 35 hộ nghèo, 8 hộ ở nhà tạm, dột nát. Nguyên nhân do đất sản xuất nông nghiệp ít, trình độ dân trí còn thấp, địa bàn rộng, một số hộ vẫn còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước không tự vươn lên thoát nghèo”.
Đến gia đình ông Vàng A Sử (bản Suối Thầu) đúng lúc hai bố con vừa đi làm nương về. Ông Sử tâm sự: “Cuộc sống gia đình rất khó khăn, đất sản xuất ít, bản thân tuổi cao nên chi phí sinh hoạt hàng ngày phụ thuộc vào tiền làm thuê của con trai. Ngôi nhà dựng được hơn chục năm đã xuống cấp, hư hỏng. Biết nguy hiểm nhưng không có tiền để dựng lại nhà nên đành chịu. Hy vọng thời gian tới cấp ủy chính quyền quan tâm hỗ trợ tiền xây dựng nhà mới”.
Hiện nay, tuyến đường nội bản Suối Thầu cũng xuống cấp nghiêm trọng, vào mùa mưa nhiều đoạn đường ngập nước gây khó khăn cho bà con đi lại, trao đổi hàng hóa. Tình trạng thiếu nước sinh hoạt diễn ra nhiều năm nay, nhất là ở khu vực bản Làng Giảng, 26 hộ sống ở khu vực này chủ yếu đi xách nước suối hoặc lấy nước không hợp vệ sinh phía đầu nguồn về sử dụng.
Theo chia sẻ của đồng chí Sùng Thị Dẻ - Chủ tịch UBND xã Sùng Phài, sau khi sáp nhập thì Sùng Phài có 992 hộ, 13 bản gồm 7 dân tộc cùng sinh sống. Nhiều bản rất khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao, bà con sống rải rác không tập trung là một trong những thách thức đối với xã khi thực hiện xây dựng NTM. Hiện, xã chỉ đạt 11/19 tiêu chí, nhiều tiêu chí khó đạt như: tỷ lệ hộ nghèo, thu nhập, nhà ở dân cư, môi trường, điện”.
Được biết, sau khi sáp nhập tỷ lệ hộ nghèo của xã 12,5%, thu nhập bình quân đầu người đạt 25,5 triệu đồng/người/năm. Trong khi kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp như: cây lúa, ngô, chè, chăn nuôi. Cùng với đó, tiêu chí môi trường là thách thức không nhỏ ở các bản vùng cao do địa hình dốc nên thiếu quỹ đất để xây dựng chuồng trại. Nhiều bản tuy có thùng thu gom rác thải nhưng việc xử lý chưa theo quy định; tỷ lệ hộ có nhà tiêu, nhà tắm, bể chứa nước hợp vệ sinh và đảm bảo 3 sạch là 602/992 mới đạt 60,7%. Toàn xã chỉ có 9/13 bản có nhà văn hóa phục vụ cộng đồng (5 nhà văn hóa hoạt động tạm), 7 bản chưa có hệ thống loa truyền thanh không dây. Tỷ lệ hộ được sử dụng điện an toàn còn thấp, hệ thống đường điện của 734 hộ vẫn đang dùng cột bằng tre, gỗ, sắt rất nguy hiểm là những rào cản trong thực hiện các tiêu chí NTM.

Nhiều ngôi nhà tạm ở bản Suối Thầu (xã Sùng Phài, thành phố Lai Châu) được đầu tư xây mới.

Quyết tâm đạt chuẩn
Với quyết tâm năm 2021 xã Sùng Phài sẽ đạt chuẩn NTM, hiện xã đẩy mạnh tuyên truyền chủ trương xây dựng NTM tới toàn thể người dân. Rà soát, đề xuất cấp trên bổ sung kinh phí đầu tư các công trình, dự án phát triển cơ sở hạ tầng, kinh tế, an sinh xã hội để từng bước hoàn thành các tiêu chí chưa đạt. Phối hợp các chi, Đảng bộ thành phố giúp đỡ các bản khó khăn về nhà ở, môi trường.
Trao đổi với chúng tôi, Chủ tịch UBND xã Sùng Phài, Sùng Thị Dẻ cho biết thêm: “Xác định xây dựng NTM mang lại diện mạo khang trang, sạch đẹp, nâng cao đời sống Nhân dân. Do đó, cấp ủy, chính quyền xã đề ra nhiều giải pháp nâng cao thu nhập, giảm tỷ lệ hộ nghèo. Theo đó, từ đầu năm, xã xây dựng kế hoạch giảm nghèo cho 14 hộ, giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống 11% vào cuối năm 2020. Tích cực vận động các hộ đẩy mạnh thâm canh tăng vụ, đầu tư đa dạng hóa sinh kế cho các hộ nghèo như: hỗ trợ ngựa, trâu sinh sản, trồng rau hàng hóa…”.
Để nâng cao thu nhập cho bà con ở bản vùng cao, xã vận động các hộ thâm canh tăng vụ trồng lạc, đậu tương trên đất ruộng 1 vụ; đẩy mạnh mô hình chăn nuôi đại gia súc. Xây dựng 1 - 2 sản phẩm chủ lực OCOP tạo hàng hóa, tăng thu nhập cho người dân. Vận động Nhân dân chăm sóc tốt diện tích chè, cây mắc-ca, cây ăn quả, lúa chất lượng cao trên địa bàn; duy trì nghề nấu rượu, dệt thổ cẩm truyền thống. Khuyến khích Nhân dân đi lao động tại các doanh nghiệp ở các tỉnh khác. Phát triển ngành nghề du lịch ở địa phương, phấn đấu đến năm 2020 thu nhập bình quân đầu người đạt 28 triệu đồng/người/năm.
Đối với các tiêu chí môi trường, xã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nâng cao ý thức bảo vệ môi trường như: thường xuyên dọn vệ sinh môi trường định kỳ hàng tháng, chỉnh trang nhà cửa, sân, ngõ, trồng hoa ven đường. Tận dụng các nguồn vốn đầu tư hệ thống nước sinh hoạt; phối hợp với Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố khảo sát hệ thống thu gom rác thải tại 7 bản vùng cao để triển khai thu gom theo quy định. Rà soát hộ chưa có nhà tiêu, nhà tắm, bể chứa nước hợp vệ sinh để xin chủ trương hỗ trợ đầu tư. Tập trung làm các tuyến đường giao thông theo phương châm “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”, Nhà nước hỗ trợ vật liệu, bà con bỏ công sức, hiến đất. Huy động tổ chức chính trị xã hội của xã, vận động doanh nhiệp ủng hộ tiền, vật liệu, ngày công để xóa nhà tạm. Nhờ vậy, nhiều hộ nghèo được xây dựng nhà mới.
Với sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống chính trị và sự quyết tâm đồng lòng của Nhân dân các dân tộc xã Sùng Phài, tin rằng thời gian tới địa phương sẽ hoàn thành 19 tiêu chí NTM.