Vừa bước sang tuổi 22 nhưng Tẩn Mý Dao, dân tộc Dao, ở bản Thà Giàng Chải, xã Tả Ngảo mang sức vóc của phụ nữ trung niên. Bởi, khi đang học lớp 9 thì Dao nghỉ học để lấy chồng. Vậy nên, con trai lớn đã 6 tuổi và con thứ 2 cũng được 3 tuổi. Lập gia đình ở tuổi “ăn chưa no, lo chưa tới” rồi vất vả mưu sinh khiến Dao không ít lần hối hận.  

Mý Dao chia sẻ: Những năm đầu sống cùng gia đình chồng, cuộc sống thiếu thốn, chưa có kinh nghiệm chăm sóc nên con ốm đau luôn, thành ra vợ chồng thường xuyên cãi vã. Giờ ra ở riêng, cuộc sống đỡ vất vả, muốn được quay trở lại lớp học, nhưng lại vướng bận chăm sóc con nhỏ. Bản mình giờ có nhiều bạn lấy chồng sớm, một số thì tảo hôn. Mình cũng khuyên em gái đủ tuổi thì lấy chồng. Với lại lấy chồng sớm quá, khi mang thai và sinh con, chăm sóc vất vả lắm.

Công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, nhất là Luật Hôn nhân và Gia đình tại xã Tả Ngảo đã nhận được sự quan tâm của các cấp, ngành, đơn vị trên địa bàn.

Xã Tả Ngảo có 13 bản (7 bản vùng thấp và 6 bản vùng cao), chủ yếu là dân tộc Mông và Dao. Vấn nạn tảo hôn và kết hôn cận huyết thống từng phổ biến tại địa phương. Người dân cho rằng con cháu thích nhau, không có trâu, bò, lợn, tiền nhiều để làm đám cưới thì mua mấy đồng bạc trắng về làm cái lý theo phong tục rồi cho chúng về ở với nhau cho nên vợ, nên chồng. Những đứa trẻ đang tuổi ăn, tuổi chơi chỉ thấy thích nhau một tý cũng có thể kéo về sống chung rồi sinh con. Đây cũng là nguyên nhân đói nghèo đeo bám các bản làng triền miên năm này qua năm khác.

Theo ông Sùng A Binh - Chủ tịch UBND xã Tả Ngảo, là một trong các địa phương có tỷ lệ tảo hôn cao. Từ năm 2017 đến nay, cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể xã cùng huyện xây dựng kế hoạch tuyên truyền, vận động, đưa nội dung này vào quy ước bản. Đến thời điểm hiện tại tình trạng kết hôn cận huyết thống trên địa bàn xã không còn xảy ra. Tuy nhiên, tỷ lệ tảo hôn hiện nay đang cao và có chiều hướng gia tăng. Trong năm 2022, toàn xã có gần 10 cặp tảo hôn. Trong công tác tuyên truyền xã cũng phân công tất cả các đoàn thể phối hợp với các bản, nhất là chi hội phụ nữ tăng cường triển khai. Đồng thời, xây dựng mô hình chống kết hôn sớm đối với trẻ em.

Thông qua các hoạt động văn hóa, văn nghệ ở cơ sở, giúp hội viên, phụ nữ huyện Sìn Hồ nâng cao đời sống tinh thần.

Phát huy vai trò, trách nhiệm, góp phần giảm thiểu tình trạng tảo hôn trên địa bàn, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Tả Ngảo triển khai nhiều giải pháp để hội viên, phụ nữ “nói không” với tảo hôn. Đối tượng tuyên truyền tập trung vào thanh, thiếu niên, chị em trong độ tuổi chuẩn bị kết hôn. Các nội dung gồm hệ lụy, hậu quả của việc tảo hôn đến hội viên, phụ nữ. Ngoài ra, các cấp hội, câu lạc bộ phụ nữ ở địa phương còn vận động hội viên, phụ nữ tích cực phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng đời sống vật chất, tinh thần.

“Tảo hôn sẽ dẫn đến hệ lụy như: cặp vợ chồng sinh con xong không biết cách chăm sóc, trẻ em bị suy dinh dưỡng; không làm được các thủ tục cho con theo học các lớp trong độ tuổi. Kinh tế gia đình lại khó khăn, điều kiện không đảm bảo để ổn định cuộc sống, dẫn đến mâu thuẫn gia đình” - chị Mùa Thị Dị, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Tả Ngảo chia sẻ.

Theo số liệu thống kê của Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Sìn Hồ, từ năm 2019 đến nay trên địa bàn có gần 550 cặp vợ chồng tảo hôn. Trong đó từ đầu năm đến nay có gần 200 cặp và chủ yếu trong độ tuổi từ 13 - 17. Ngăn chặn nạn tảo hôn trên địa bàn, các cấp hội đã và đang tăng cường công tác tuyên truyền các hành vi nghiêm cấm trong Luật Hôn nhân và Gia đình dưới nhiều hình thức.

Qua công tác tuyên truyền, vận động, định hướng, hội viên, phụ nữ huyện Sìn Hồ đã chủ động tìm kiếm việc làm tại các doanh nghiệp đứng trân trên địa bàn để nâng cao thu nhập.

Bà Chẻo Thị Hà - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Sìn Hồ cho biết: Ngăn chặn vấn nạn tảo hôn, Hội đã mở rộng thành lập các mô hình câu lạc bộ như: gia đình hạnh phúc, phụ nữ với pháp luật, không sinh con thứ 3 ở các chi hội bản. Hoạt động của các câu lạc bộ rất đa dạng, đây không chỉ là địa chỉ tin cậy để hội viên, phụ nữ tiếp nhận nhanh, sớm chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng, nhà nước, hội phụ nữ cấp trên mà còn nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật.

Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện đã xây dựng văn bản hướng dẫn về công tác tuyên truyền, vận động, triển khai văn bản, quy định ngăn chặn tình trạng tảo hôn đến hội viên phụ nữ. Rất cần sự đồng hành, vào cuộc của các cấp, ngành, địa phương và cộng đồng trong việc nâng cao vai trò, trách nhiệm chung tay thực hiện, quyết tâm từng bước giảm thiểu tình trạng tảo hôn trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.