Đầu giờ làm việc buổi sáng những ngày giữa tháng 8, trụ sở Công an thị trấn Phong Thổ (huyện Phong Thổ) có khá đông người dân đến giao dịch. Trong đó, có không ít người đến làm các thủ tục liên quan đến cư trú. Anh Thiều Anh Tuấn (ở tổ dân phố Hòa Bình, thị trấn Phong Thổ) bước ra khỏi phòng tiếp công dân với nét mặt rạng ngời. Anh chia sẻ: “Gia đình dành dụm được chút tiền, muốn mua xe máy cũ nên hôm nay tôi đến Công an thị trấn xin xác nhận thông tin về cư trú để làm thủ tục nộp thuế trước bạ, sang tên xe máy. Tôi chưa đến làm lần nào nên lúc đầu cũng hơi lo lắng. Tuy nhiên, khi được các cán bộ hướng dẫn tận tình, áp dụng giải quyết công việc theo Luật Cư trú 2020 rất nhanh gọn. Tôi chỉ cần có thẻ căn cước công dân, sau đó điền các nội dung trong Giấy xác nhận thông tin về cư trú. Sau 15 phút tôi có kết quả, tôi rất hài lòng”.

Công an xã Vàng Ma Chải (huyện Phong Thổ) tuyên truyền tới Nhân dân bản Nhóm 2 về Luật Cư trú 2020.

Thị trấn Phong Thổ là trung tâm hành chính, chính trị của huyện. Với 1.711 hộ, 5.594 nhân khẩu sinh sống ở 3 tổ dân phố, 3 thôn và 1 bản. Nhận thức của hầu hết Nhân dân có sự đồng đều nên theo nhận định của Công an thị trấn việc thực hiện Luật Cư trú 2020 về cơ bản không có vướng mắc. Có điều đây là địa bàn đông công nhân viên chức, người dân vùng xuôi lên công tác, buôn bán, nhu cầu về nhập và chuyển khẩu nhiều. Do đó, để Luật Cư trú 2020 được thực hiện tốt, trong các cuộc họp, sinh hoạt, lãnh đạo Công an thị trấn Phong Thổ đã nhấn mạnh về những điểm mới trong luật. Yêu cầu cán bộ, chiến sỹ nắm chắc quy trình thực hiện; tranh thủ học hỏi, trao đổi thêm một số đơn vị làm tốt cũng như xin ý kiến cấp trên trong công tác chuyên môn.

Trong quá trình giải quyết công việc, mỗi cán bộ, chiến sỹ chấp hành nghiêm điều lệ của ngành, văn hóa ứng xử trong lực lượng công an Nhân dân. Theo số liệu thống kê, từ ngày 1/7 đến nay, Công an thị trấn Phong Thổ tiếp nhận, giải quyết 15 thủ tục đăng ký thường trú, 2 thủ tục tách hộ, làm thủ tục xác minh thay đổi về nơi cư trú cho 12 trường hợp, quản lý lưu trú 167 trường hợp. 100% thủ tục được giải quyết đúng và trước hạn.

Tìm hiểu chúng tôi được biết, cùng với Công an thị trấn, hiện nay công an 16 xã trên địa bàn huyện Phong Thổ cũng đang nỗ lực đưa Luật Cư trú 2020 đi vào cuộc sống. Theo thượng tá Tạ Phúc Rực - Phó trưởng Công an huyện Phong Thổ, hiện nay người dân đến làm các thủ tục hành chính, nhất là liên quan đến công tác đăng ký, thay đổi nơi thường trú, tạm trú trên địa bàn huyện được thực hiện một cách bài bản, khoa học, đảm bảo nhanh chóng, thuận tiện, giảm phiền hà về mặt giấy tờ, thủ tục cũng như thời gian đi lại. Về kết quả, giải quyết thủ tục đăng ký thường trú cho 136 trường hợp, tạm trú 103 trường hợp, cấp chuyển khẩu 69 trường hợp…

Trao đổi với chúng tôi về các nội dung liên quan đến Luật Cư trú năm 2020, đại tá Phan Thành Bá - Phó Giám đốc Công an tỉnh cho biết: “Luật Cư trú 2020 đã cụ thể hóa quy định của Hiến pháp năm 2013 về đảm bảo quyền con người, quyền công dân liên quan quản lý cư trú theo hướng quy định công khai, minh bạch, đơn giản hóa giấy tờ, giảm thời gian, chi phí; xóa bỏ các thủ tục hành chính còn rườm rà. So với Luật Cư trú năm 2006, Luật Cư trú 2020 có nhiều điểm mới. Trong đó, có thể kể đến việc xóa bỏ điều kiện đăng ký thường trú tại thành phố trực thuộc Trung ương, công dân lưu trú dưới 30 ngày không cần đăng ký tạm trú. Đặc biệt, luật thay đổi phương thức quản lý cư trú từ thủ công sang hiện đại, cụ thể là quản lý bằng việc sử dụng mã số định danh cá nhân để truy cập, cập nhật, điều chỉnh trên cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư”.

Trước đây, khi thực hiện thủ tục hành chính công dân phải mang theo các loại giấy tờ có chứa thông tin cá nhân, đồng thời phải sao y chứng thực các loại giấy tờ trên. Khi Luật Cư trú 2020 có hiệu lực thi hành (từ ngày 1/7/2021), công dân chỉ cần mang theo căn cước công dân hoặc cung cấp mã số định danh cho cơ quan chức năng thì sẽ thực hiện được giao dịch. Công an tỉnh đã tham mưu với UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 1293/KH-CAT-UBND ngày 7/7/2021 để triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh Lai Châu. Công an tỉnh phối hợp với các cơ quan truyền thông tổ chức tuyên truyền để công dân nắm rõ quyền, trách nhiệm cũng như các thủ tục, điều kiện, thời gian, hình thức thực hiện đăng ký cư trú theo phương pháp quản lý mới. Chỉ đạo các đơn vị chức năng, công an các huyện, thành phố chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về trang thiết bị, phương tiện cũng như đào tạo, tập huấn cho cán bộ trực tiếp thực hiện.

Sau hơn 1 tháng triển khai, Công an tỉnh đã tiếp nhận và giải quyết 191 thủ tục đăng ký thường trú; đăng ký tạm trú 167 trường hợp, lưu trú 10 trường hợp, điều chỉnh thông tin về cư trú cho 14 trường hợp, tách hộ 31 trường hợp, xác nhận thông tin về cư trú 35 trường hợp, xóa đăng ký thường trú 13 trường hợp. Trong quá trình triển khai, thực hiện có một số khó khăn, vướng mắc do người dân ở các xã vùng sâu, vùng xa chưa quan tâm đến giấy tờ cá nhân nên thông tin liên quan đến hộ tịch, hộ khẩu không đồng nhất. Trong quá trình làm sạch dữ liệu dân cư mất rất nhiều thời gian thực hiện. Mặt khác, do thói quen trong thực hiện các thủ tục hành chính cũ nên đến thời điểm này số hồ sơ được tiếp nhận thông qua dịch vụ công còn hạn chế.

Thời gian tới, lực lượng Công an tỉnh tiếp tục tham mưu với UBND tỉnh triển khai thực hiện Luật Cư trú 2020 đạt hiệu quả cao nhất. Phối hợp triển khai việc kết nối, chia sẻ, khai thác, sử dụng thông tin trong cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Từ đó, đảm bảo cho việc thay đổi phương thức quản lý dân cư, quản lý cư trú theo hướng hiện đại. Đồng thời, đơn giản hóa thủ tục hành chính; đáp ứng yêu cầu ứng dụng khoa học, công nghệ tiên tiến trong công tác quản lý cư trú trên địa bàn tỉnh.