Theo đồng chí Lê Thanh Hải - Giám đốc Sở Tư pháp (cơ quan chuyên môn giúp UBND tỉnh thực hiện quản lý nhà nước về rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật), rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật là khâu quan trọng của chu trình xây dựng, thi hành và hoàn thiện hệ thống pháp luật. Hoạt động này giúp phát hiện quy định còn mâu thuẫn, chồng chéo, hết hiệu lực hoặc không còn phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội. Từ đó, kịp thời đình chỉ việc thi hành, bãi bỏ, thay thế, sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành văn bản mới, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội. Hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật nhằm công bố Tập hệ thống hóa văn bản còn hiệu lực và các danh mục văn bản, giúp công tác xây dựng, áp dụng, thi hành pháp luật hiệu quả, thuận tiện, tăng cường tính công khai, minh bạch của hệ thống pháp luật.

Cán bộ Phòng Xây dựng, kiểm tra văn bản và thi hành pháp luật (Sở Tư pháp) trao đổi nghiệp vụ rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật.

Được biết, thực hiện Quyết định số 126, đối với cấp tỉnh, các cơ quan chuyên môn ban hành kế hoạch và tổ chức rà soát, hệ thống hóa các văn bản quy phạm pháp luật do ngành mình tham mưu UBND tỉnh ban hành hoặc trình HĐND tỉnh ban hành theo quy định và gửi về Sở Tư pháp tổng hợp, trình Chủ tịch UBND tỉnh công bố kết quả theo quy định. Theo đó, trong kỳ hệ thống hóa 2014 - 2018, HĐND, UBND tỉnh ban hành 616 văn bản quy phạm pháp luật; 443 văn bản còn hiệu lực thi hành; 173 văn bản hết hiệu lực toàn bộ; 35 văn bản hết hiệu lực một phần; 25 văn bản cần được sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới. Hiện, UBND tỉnh giao Sở Tư pháp tổ chức biên tập để xuất bản Tập hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật của HĐND và UBND tỉnh còn hiệu lực thi hành trong thời gian tới.

Đối với cấp huyện, 8/8 huyện, thành phố đã hoàn thành việc công bố kết quả rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật. Trong đó, tổng số văn bản quy phạm pháp luật do HĐND, UBND cấp huyện ban hành trong kỳ hệ thống hóa 2014 - 2018 là 801 văn bản; văn bản còn hiệu lực thi hành 314; văn bản hết hiệu lực toàn bộ 487; văn bản hết hiệu lực một phần 5; văn bản cần được sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới 54 văn bản.

UBND các huyện, thành phố còn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo UBND cấp xã trong phạm vi địa bàn rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật do HĐND, UBND cấp xã ban hành. Tuy nhiên, hầu hết các văn bản: nghị quyết của HĐND cấp xã, quyết định của UBND cấp xã về giao chỉ tiêu, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh trên địa bàn cấp xã; nghị quyết phê chuẩn quyết toán ngân sách địa phương... là những văn bản quy phạm pháp luật được ban hành trước ngày Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 có hiệu lực thi hành và đã hết hiệu lực thi hành theo năm. Hiện nay, thực hiện theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 và Nghị định số 34/2016/NĐ- CP hướng dẫn Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì các văn bản nêu trên được xác định không phải là văn bản quy phạm pháp luật. Ngoài ra, theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 thì HĐND, UBND cấp xã chỉ được ban hành văn bản quy phạm pháp luật khi được luật giao. Do đó, trên thực tế, đến nay HĐND, UBND cấp xã không ban hành văn bản quy phạm pháp luật mới.

Đánh giá về chất lượng công tác xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đồng chí Lê Thanh Hải cho biết: “Công tác xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của HĐND, UBND tỉnh trong những năm gần đây được nâng cao về chất lượng, đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ và có tính khả thi. Song, cũng cần phải nghiêm túc nhìn nhận vẫn còn những văn bản được ban hành có nội dung chồng chéo hoặc không phù hợp với quy định của cơ quan nhà nước cấp trên… dẫn đến phải sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ”.

Được biết, còn những khó khăn, vướng mắc về biên chế, tổ chức bộ máy thực hiện nhiệm vụ rà soát, hệ thống hóa; cơ chế, chính sách và tổ chức triển khai thực hiện. Điển hình như công tác rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật là nhiệm vụ có tính đặc thù, phức tạp. Hiện nay, các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh đều không có cơ cấu Phòng Pháp chế để thực hiện nhiệm vụ theo quy định. Công chức làm công tác pháp chế ở các cơ quan chuyên môn chủ yếu được bố trí kiêm nhiệm tại văn phòng, thanh tra... không ổn định, thường xuyên có sự thay đổi, ảnh hưởng không nhỏ đến công tác tham mưu thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Bên cạnh đó, chưa có chế độ phụ cấp đặc thù cho công chức thực hiện nhiệm vụ rà soát, hệ thống hóa văn bản nên không khuyến khích, thu hút, động viên được đội ngũ công chức công tác trong lĩnh vực này...

Để thực hiện hiệu quả công tác hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật, tỉnh cần quan tâm chỉ đạo rà soát, có giải pháp điều tiết biên chế giữa các cơ quan, đơn vị hợp lý để có đủ biên chế cần thiết, ổn định thực hiện nhiệm vụ pháp chế nói chung và nhiệm vụ xây dựng, rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật trong phạm vi ngành nói riêng. Đồng thời, mỗi cán bộ, công chức cần nêu cao tinh thần, ý thức trách nhiệm, tự nghiên cứu, học tập nâng cao kiến thức, trình độ… đáp ứng yêu cầu khi được giao xây dựng, soạn thảo, rà soát văn bản quy phạm pháp luật.