Pháp luật
Làng nấu cao hổ và những mánh khóe nghề
Theo VnExpress
Nhấn để tìm kiếm tin cùng tác giả
Thứ sáu, 12/11/2010 08:41
lc-icon - Làng Phú Cường ở xã Lãng Công (Sông Lô, Vĩnh Phúc) có nghề nấu cao hổ từ rất lâu rồi. Ở đây, có một "đội quân" trên dưới 50 người đi khắp các vùng trong cả nước kiếm sống bằng nghề và bằng cả những mánh khóe nấu cao hổ thuê.

Cái lý của người làm thuê

Vòng vèo rất lâu tôi mới đến được làng Phú Cường ở xã Lãng Công, nơi có nghề nấu cao... dạo. Bà Ngáng ở Phú Cường, bán nước ở đầu làng nói với tôi: Cô tìm thợ làm "bánh dẻo" hả (tức thợ nấu cao hổ - PV)?. Khó lắm đấy. Người ta đi làm chưa đến đợt về. Bây giờ, nấu cao hổ thuê cũng là vi phạm pháp luật... Trung bình, giá công nấu một nồi cao từ 5-10 kg là 10 triệu đồng; 12-15 kg là 12 triệu đồng cho thợ nấu chính, còn thợ giúp việc 2 người là 3-4 triệu đồng /người và giá tuỳ thoả thuận".

Bà Ngáng úp mở rằng, phải cẩn thận, có vài người làng nấu cao hổ thuê bị công an bắt vì không tố giác tội phạm. Sau khi cầm 50 nghìn đồng của tôi, bà Ngáng chỉ đến một căn nhà trong xóm, tên là Lộc.
Nhìn trước, ngó sau, ông ta hất hàm hỏi: "Mấy ký?" (tức con hổ bao nhiêu kilôgam xương?). "Xuống giá"? (tức trả công bao tiền nhiêu?); "Nấu, chỉ trỏ (tức cò mồi, giới thiệu) định giá (tức xem xương hổ là giả hay thật) hay tất? ".
"Từng công đoạn là bao nhiêu "? - Tôi hỏi. Nấu 10 T (tức 8 triệu đồng /nồi) 5-7kg xương hổ; chỉ trỏ qua điện thoại 4 T; định giá 8 T. Gia chủ còn phải chi tiền ăn uống, đi lại, tiền điện thoại cho quá trình làm việc này.
Tôi vờ phân bua: "Anh có giảm được không? Tôi không phải là đại gia, vì tôi bắt buộc phải nấu cao để làm thuốc chữa bệnh cho người thân thôi". "Mặc cả thì đi chỗ khác nhé, làng này có đến mấy chục người biết nấu cao hổ. Cô có biết, trong 7 ngày làm thuê đó, tôi nơm nớp lo sợ thế nào không? Nếu bị phát hiện, là vướng vào vòng lao lý, khổ cả đời".
Nghề cha truyền, con nối
Qua giới thiệu, tôi gặp được Tường (ở Lãng Công, Sông Lô). Tường chỉ hơn 40 tuổi, ăn mặc bụi bặm, khuôn mặt nghệ sỹ. Theo giới thiệu, Tường là đời thứ 4 của một gia đình có nghề gia truyền nấu cao hổ. Người dẫn tôi gặp Tường nói: "Cô muốn làm thế nào moi được thông tin từ nó thì tuỳ, nhớ đừng "hở" là nhà báo, nó cạch mặt nói cả làng biết thì chết tôi, hết đường về quê mẹ luôn đấy".
 
Xẻ thịt hổ để nấu cao (ảnh minh họa)
Sau một hồi trà dư, tửu hậu, trong câu chuyện chẳng có đầu, cũng không có cuối, Tường cũng lộ một số bí quyết của công nghệ nấu cao gia truyền của gia đình. Khi còn nhỏ, cứ hè - được nghỉ học là bố cho Tường theo. Lớn thì phụ giúp bố, được bố truyền cho nhiều kinh nghiệm.
Tường bảo, ngày xưa, người ta nấu cao hổ bằng nồi gang 120 (to nhất). Bây giờ người ta nấu bằng nồi inox. Theo Tường, nấu cao bằng bếp âm, đào dưới lòng đất, như kiểu bếp Hoàng Cầm ngày xưa vẫn là chất lượng nhất.
Tường phân tích, cao hổ tốt, chuẩn nhất là nấu 60% xương hổ, còn 40% là đầu sơn dương, hoặc khỉ, gạc nai hoặc yếm rùa... để làm chất kết dính. Ngoài ra phải có "gia vị" là đại hồi và củ thục địa để điều hoà mùi. Xương hổ là hoả, thục địa là thuỷ, hai thứ này điều hoà cho nhau, thì người sử dụng mới không bị nhức đầu, nóng trong.
Làm hổ thì có thợ riêng. Kinh nghiệm của ông và cha tôi nói lại thì, người miền núi, họ làm hổ chuẩn hơn bất kỳ nơi đâu. Họ đem hổ ra suối, nơi nước chảy đôi dòng, nơi có đá cuội, nước trong vắt... vặt lông, bỏ tủy.
Tường giải thích: Chúa sơn lâm ở trên rừng lại được hoà với nước nguồn ở dưới đất rừng thì nó quyện vào nhau, tốt vô cùng về âm - dương. Rửa sạch, để ráo nước, sấy khô. Sau đó, đem xương hổ ngâm với nước nóng (nước ở suối có đá cuội thì càng tốt) được đun với lá trầu và gừng nướng (có người bảo gia chủ ngâm xương với dấm, nước vo gạo, đó là bí quyết gia truyền của họ). Thời gian ngâm là hai ngày. Sau đó, cho xương vào đáy nồi, xếp quanh đáy lên hình vành khăn. Xếp như thế để tiện cho việc múp nước ra ràng.
Nấu cao trong 7 ngày, 7 đêm với những quy trình khắt khe về giờ ra ràng nước. Nước nấu cao, nếu là nước suối thì tốt, còn không, nhất thiết phải là nước mưa mới được. Nước thành phố, được khử hoá chất như bây giờ mà nấu thì khử hết cả hổ, còn gì chất bên trong nữa. Thế mà người ta vẫn nấu, tại vì được thuê mà - Tường nói giọng tưng tửng như thể "chửi" cánh nhà giàu trọc phú, chẳng hiểu biết gì.
Theo Tường, khi nấu 60h đầu tiên, lửa phải cháy rực, sau múc 2/3 nước ra ràng, đúng vào 12h đêm. Nước hai, đun trong 48h thì ra ràng nước và nấu tiếp nước thứ ba. Sau đó, hoà chung ba lần nước ra ràng rồi đun thêm 36h nữa thì được thành phẩm là cao. Tường kể, người ta ngạc nhiên chuyện, 1kg xương hổ cốt, nấu được 1, 4kg cao. Đó là đúng, vì còn gia vị nữa.
Gia truyền chơi xỏ chủ
Đi nấu thuê nhiều thế, có "thó" được ít nào về cho người thân dùng không?- Tôi hỏi.
Tường kể về cái lần ăn cắp duy nhất trong đời như này: “Trong quá trình đun nồi cao, cả gia đình chủ cứ căng mắt ra trông xem tôi có moi xương trong nồi ra cho xương khác vào, giấu xương hổ để đem về hay không. Biết thế, tôi chơi độc. Đang đun, tôi bảo, muốn ăn quả trứng gà luộc. Gia chủ mang vào cho 3 quả. Tôi bỏ vào nồi được vài phút cho trứng chín tới phần lòng trắng, đem ra bóc. Bóc vỏ xong, tôi lấy cớ, trứng chưa chín lòng đỏ, ăn tanh, cho vào nồi xương đun tiếp.
Vài phút sau, gia chủ giục "lấy trứng ra mà ăn". Tôi vờ lấy môi, khuấy một vòng quanh nồi, bảo: Chưa tìm thấy, kệ, chốc ăn cũng được, ngủ tí đã. Tôi vừa ngủ, vừa nằm trong 3h thì dậy và lấy trứng ra ăn. Tôi mời gia chủ, họ ăn thấy đắng, quá đắng, cho tôi tất. Tôi vờ ăn rồi cũng kêu đắng, bảo bỏ đi, thực ra tôi cho vào túi nilon, mang về ngâm rượu. Bao nhiêu chất của xương hổ đã bị trứng hút hết vào nồi cao hổ đó chỉ còn bã mà thôi.
Ý kiến bạn đọc

Tin đọc nhiều

Có thể bạn quan tâm
Tin cùng chuyên mục
Nguồn vốn chính sách - Điểm tựa hoàn lương
Nguồn vốn chính sách - Điểm tựa hoàn lương
Xã Hội
25/10/2026 09:12
Thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) chi nhánh tỉnh Lai Châu đã triển khai chính sách tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, tạo điều kiện để những người từng lầm lỡ có thêm nguồn lực phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống. Qua đó, góp phần giúp họ từng bước tái hòa nhập cộng đồng, hạn chế nguy cơ tái phạm và xây dựng cuộc sống mới.
Nậm Tăm duy trì địa bàn không ma túy
Nậm Tăm duy trì địa bàn không ma túy
An ninh quốc phòng
22/10/2026 08:47
Từng tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, giờ đây, xã Nậm Tăm đã trở thành địa bàn không ma túy. Công an xã tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, tăng cường các biện pháp nghiệp vụ, giữ vững địa bàn không ma túy. Công tác đấu tranh, trấn áp tội phạm được đẩy mạnh; tuyên truyền, quản lý người sau cai nghiện được chú trọng, góp phần mang lại cuộc sống bình yên cho người dân nơi đây.
Sẽ xử lý vi phạm giao thông qua VNeTraffic, không cần đến trụ sở CSGT
Sẽ xử lý vi phạm giao thông qua VNeTraffic, không cần đến trụ sở CSGT
Xã Hội
19/10/2026 08:49
Tối 18/10, Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) Bộ Công an cho biết, căn cứ vào dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) được Chính phủ trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI, đơn vị đã dự kiến mô hình xử lý vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên môi trường điện tử.
Ma túy tổng hợp - hiểm họa khôn lường
Ma túy tổng hợp - hiểm họa khôn lường
Xã Hội
17/10/2026 09:00
Không chỉ gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe, ma túy tổng hợp (MTTH) còn đe dọa tương lai của thanh thiếu niên, làm phát sinh nhiều hành vi vi phạm pháp luật, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và cuộc sống bình yên của nhân dân. Trước hiểm họa đó, Công an tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, từng bước ngăn chặn ma túy từ cơ sở, hướng tới xây dựng địa bàn an toàn, không có ma túy.

Đọc báo in

Báo Lai Châu Số 3298 ngày 05/11/2026
Báo Lai Châu Số 3297 ngày 04/11/2026
Báo Lai Châu Số 3296 ngày 02/11/2026
Báo Lai Châu Số 3295 ngày 30/10/2026
Báo Lai Châu Số 597 ngày 30/10/2026
Báo Lai Châu Số 3294 ngày 29/10/2026
Báo Lai Châu Số 3293 ngày 28/10/2026
Báo Lai Châu Số 3292 ngày 26/10/2026
Báo Lai Châu Số 3291 ngày 23/10/2026
Báo Lai Châu Số 3290 ngày 22/10/2026