Làng nấu cao hổ và những mánh khóe nghề
-
Làng Phú Cường ở xã Lãng Công (Sông Lô, Vĩnh Phúc) có nghề nấu cao hổ từ rất lâu rồi. Ở đây, có một "đội quân" trên dưới 50 người đi khắp các vùng trong cả nước kiếm sống bằng nghề và bằng cả những mánh khóe nấu cao hổ thuê.
Cái lý của người làm thuê
Vòng vèo rất lâu tôi mới đến được làng Phú Cường ở xã Lãng Công, nơi có nghề nấu cao... dạo. Bà Ngáng ở Phú Cường, bán nước ở đầu làng nói với tôi: Cô tìm thợ làm "bánh dẻo" hả (tức thợ nấu cao hổ - PV)?. Khó lắm đấy. Người ta đi làm chưa đến đợt về. Bây giờ, nấu cao hổ thuê cũng là vi phạm pháp luật... Trung bình, giá công nấu một nồi cao từ 5-10 kg là 10 triệu đồng; 12-15 kg là 12 triệu đồng cho thợ nấu chính, còn thợ giúp việc 2 người là 3-4 triệu đồng /người và giá tuỳ thoả thuận".
Bà Ngáng úp mở rằng, phải cẩn thận, có vài người làng nấu cao hổ thuê bị công an bắt vì không tố giác tội phạm. Sau khi cầm 50 nghìn đồng của tôi, bà Ngáng chỉ đến một căn nhà trong xóm, tên là Lộc.
Nhìn trước, ngó sau, ông ta hất hàm hỏi: "Mấy ký?" (tức con hổ bao nhiêu kilôgam xương?). "Xuống giá"? (tức trả công bao tiền nhiêu?); "Nấu, chỉ trỏ (tức cò mồi, giới thiệu) định giá (tức xem xương hổ là giả hay thật) hay tất? ".
"Từng công đoạn là bao nhiêu "? - Tôi hỏi. Nấu 10 T (tức 8 triệu đồng /nồi) 5-7kg xương hổ; chỉ trỏ qua điện thoại 4 T; định giá 8 T. Gia chủ còn phải chi tiền ăn uống, đi lại, tiền điện thoại cho quá trình làm việc này.
Tôi vờ phân bua: "Anh có giảm được không? Tôi không phải là đại gia, vì tôi bắt buộc phải nấu cao để làm thuốc chữa bệnh cho người thân thôi". "Mặc cả thì đi chỗ khác nhé, làng này có đến mấy chục người biết nấu cao hổ. Cô có biết, trong 7 ngày làm thuê đó, tôi nơm nớp lo sợ thế nào không? Nếu bị phát hiện, là vướng vào vòng lao lý, khổ cả đời".
Nghề cha truyền, con nối
Qua giới thiệu, tôi gặp được Tường (ở Lãng Công, Sông Lô). Tường chỉ hơn 40 tuổi, ăn mặc bụi bặm, khuôn mặt nghệ sỹ. Theo giới thiệu, Tường là đời thứ 4 của một gia đình có nghề gia truyền nấu cao hổ. Người dẫn tôi gặp Tường nói: "Cô muốn làm thế nào moi được thông tin từ nó thì tuỳ, nhớ đừng "hở" là nhà báo, nó cạch mặt nói cả làng biết thì chết tôi, hết đường về quê mẹ luôn đấy".
Xẻ thịt hổ để nấu cao (ảnh minh họa)
Sau một hồi trà dư, tửu hậu, trong câu chuyện chẳng có đầu, cũng không có cuối, Tường cũng lộ một số bí quyết của công nghệ nấu cao gia truyền của gia đình. Khi còn nhỏ, cứ hè - được nghỉ học là bố cho Tường theo. Lớn thì phụ giúp bố, được bố truyền cho nhiều kinh nghiệm.
Tường bảo, ngày xưa, người ta nấu cao hổ bằng nồi gang 120 (to nhất). Bây giờ người ta nấu bằng nồi inox. Theo Tường, nấu cao bằng bếp âm, đào dưới lòng đất, như kiểu bếp Hoàng Cầm ngày xưa vẫn là chất lượng nhất.
Tường phân tích, cao hổ tốt, chuẩn nhất là nấu 60% xương hổ, còn 40% là đầu sơn dương, hoặc khỉ, gạc nai hoặc yếm rùa... để làm chất kết dính. Ngoài ra phải có "gia vị" là đại hồi và củ thục địa để điều hoà mùi. Xương hổ là hoả, thục địa là thuỷ, hai thứ này điều hoà cho nhau, thì người sử dụng mới không bị nhức đầu, nóng trong.
Làm hổ thì có thợ riêng. Kinh nghiệm của ông và cha tôi nói lại thì, người miền núi, họ làm hổ chuẩn hơn bất kỳ nơi đâu. Họ đem hổ ra suối, nơi nước chảy đôi dòng, nơi có đá cuội, nước trong vắt... vặt lông, bỏ tủy.
Tường giải thích: Chúa sơn lâm ở trên rừng lại được hoà với nước nguồn ở dưới đất rừng thì nó quyện vào nhau, tốt vô cùng về âm - dương. Rửa sạch, để ráo nước, sấy khô. Sau đó, đem xương hổ ngâm với nước nóng (nước ở suối có đá cuội thì càng tốt) được đun với lá trầu và gừng nướng (có người bảo gia chủ ngâm xương với dấm, nước vo gạo, đó là bí quyết gia truyền của họ). Thời gian ngâm là hai ngày. Sau đó, cho xương vào đáy nồi, xếp quanh đáy lên hình vành khăn. Xếp như thế để tiện cho việc múp nước ra ràng.
Nấu cao trong 7 ngày, 7 đêm với những quy trình khắt khe về giờ ra ràng nước. Nước nấu cao, nếu là nước suối thì tốt, còn không, nhất thiết phải là nước mưa mới được. Nước thành phố, được khử hoá chất như bây giờ mà nấu thì khử hết cả hổ, còn gì chất bên trong nữa. Thế mà người ta vẫn nấu, tại vì được thuê mà - Tường nói giọng tưng tửng như thể "chửi" cánh nhà giàu trọc phú, chẳng hiểu biết gì.
Theo Tường, khi nấu 60h đầu tiên, lửa phải cháy rực, sau múc 2/3 nước ra ràng, đúng vào 12h đêm. Nước hai, đun trong 48h thì ra ràng nước và nấu tiếp nước thứ ba. Sau đó, hoà chung ba lần nước ra ràng rồi đun thêm 36h nữa thì được thành phẩm là cao. Tường kể, người ta ngạc nhiên chuyện, 1kg xương hổ cốt, nấu được 1, 4kg cao. Đó là đúng, vì còn gia vị nữa.
Gia truyền chơi xỏ chủ
Đi nấu thuê nhiều thế, có "thó" được ít nào về cho người thân dùng không?- Tôi hỏi.
Tường kể về cái lần ăn cắp duy nhất trong đời như này: “Trong quá trình đun nồi cao, cả gia đình chủ cứ căng mắt ra trông xem tôi có moi xương trong nồi ra cho xương khác vào, giấu xương hổ để đem về hay không. Biết thế, tôi chơi độc. Đang đun, tôi bảo, muốn ăn quả trứng gà luộc. Gia chủ mang vào cho 3 quả. Tôi bỏ vào nồi được vài phút cho trứng chín tới phần lòng trắng, đem ra bóc. Bóc vỏ xong, tôi lấy cớ, trứng chưa chín lòng đỏ, ăn tanh, cho vào nồi xương đun tiếp.
Vài phút sau, gia chủ giục "lấy trứng ra mà ăn". Tôi vờ lấy môi, khuấy một vòng quanh nồi, bảo: Chưa tìm thấy, kệ, chốc ăn cũng được, ngủ tí đã. Tôi vừa ngủ, vừa nằm trong 3h thì dậy và lấy trứng ra ăn. Tôi mời gia chủ, họ ăn thấy đắng, quá đắng, cho tôi tất. Tôi vờ ăn rồi cũng kêu đắng, bảo bỏ đi, thực ra tôi cho vào túi nilon, mang về ngâm rượu. Bao nhiêu chất của xương hổ đã bị trứng hút hết vào nồi cao hổ đó chỉ còn bã mà thôi.
Ý kiến bạn đọc
Có thể bạn quan tâm
230 học viên được tập huấn kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy an toàn
Quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội
Cục Cảnh sát giao thông triển khai chiến dịch đào tạo kỹ năng lái xe máy an toàn trên toàn quốc
Phạt đến 75 triệu đồng đối với hành vi lôi kéo, dụ dỗ, quảng cáo gian dối để lừa gạt người lao động
Tạo chuyển biến trong nhận thức, hành động của người dân
Tổ chức Kỳ sát hạch Giấy phép lái xe mô tô cho 223 hội viên, phụ nữ cơ sở
91 học viên tham gia huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ
Hội thảo tuyên truyền, tham gia ý kiến đối với dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi)
Tin cùng chuyên mục
Lai Châu triển khai "Chiến dịch đào tạo kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy an toàn"
ATGT
04/09/2026 09:59
Trước yêu cầu nâng cao kỹ năng và ý thức chấp hành pháp luật khi tham gia giao thông, Lai Châu triển khai chiến dịch đào tạo kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy an toàn, tập trung vào các nhóm có nguy cơ cao và học sinh, thanh thiếu niên. Kế hoạch số 7324/KH-UBND đặt mục tiêu trang bị kỹ năng thực hành, phòng ngừa nguy cơ từ gốc, góp phần kéo giảm tai nạn và vi phạm trật tự, an toàn giao thông.
Thượng tôn pháp luật, bảo vệ giá trị sâm Lai Châu – nhìn nhận đúng để giữ vững thương hiệu quốc gia
Xã Hội
26/08/2026 14:20
Vụ việc cơ quan chức năng triệt phá đường dây gian lận nguồn gốc sâm trên không gian mạng là chiến công đáng ghi nhận trong lập lại trật tự thương trường. Tuy nhiên, cách phản ánh giật gân, thiếu chuẩn xác của một số kênh truyền thông vô hình trung đã tạo ra định kiến sai lệch, làm tổn hại đến giá trị, danh dự và thương hiệu của sâm Lai Châu - một nguồn gen đặc hữu quý báu của quốc gia. Đã đến lúc cần nhìn nhận vấn đề dưới lăng kính biện chứng, bảo đảm tính khoa học, pháp lý và văn hóa để vừa thượng tôn pháp luật, vừa bảo vệ nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội của vùng phên dậu Tổ quốc.
Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai kế hoạch tổ chức Ngày Pháp luật Việt Nam
Pháp luật
18/08/2026 16:28
Chiều 18/8, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai Kế hoạch tổ chức Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026. Đồng chí Nguyễn Thanh Ngọc - Thứ trưởng Bộ Tư pháp, Phó Chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương chủ trì hội nghị. Dự hội nghị có lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương.
Nghị định 320/2026: Không được yêu cầu nộp lại giấy tờ đã tích hợp trên VNeID
Pháp luật
17/08/2026 16:09
Theo Nghị định 320/2026/NĐ-CP khi giải quyết thủ tục hành chính, dịch vụ công, giao dịch dân sự và các hoạt động khác, cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu người dân, doanh nghiệp nộp hoặc xuất trình lại giấy tờ đã tích hợp trên ứng dụng định danh quốc gia.
Sơ kết công tác Hội thẩm Tòa án nhân dân tỉnh Lai Châu 6 tháng đầu năm 2026
Pháp luật
14/08/2026 16:30
Chiều ngày 14/8, Tòa án nhân dân tỉnh Lai Châu tổ chức Hội nghị sơ kết công tác Hội thẩm Tòa án nhân dân tỉnh 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026. Hội nghị tập trung đánh giá kết quả hoạt động của Đoàn Hội thẩm nhiệm kỳ 2026-2031 sau thời gian đầu đi vào hoạt động, đồng thời đề ra các giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xét xử trong thời gian tới.
Biểu dương tập thể, cá nhân trong chuyên án bắt 2 đối tượng thu giữ 8 bánh hêroin
An ninh quốc phòng
11/08/2026 18:02
Chiều 11/8, Công an tỉnh tổ chức biểu dương các tập thể, cá nhân có thành tích trong đấu tranh Chuyên án 0826S bắt 2 đối tượng về hành vi mua bán trái phép chất ma túy, thu giữ 8 bánh heroin. Thiếu tướng Bùi Quyết Toán - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Công an tỉnh chủ trì buổi biểu dương. Dự buổi biểu dương có Đại tá Phạm Hải Đăng - Phó Giám đốc Công an tỉnh, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) Công an tỉnh; lãnh đạo Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh; các phòng nghiệp vụ Công an tỉnh; Công an xã Phong Thổ.
Tổ chức Cuộc thi trực tuyến tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật trong kỷ nguyên số
Pháp luật
11/08/2026 14:55
Bộ Tư pháp vừa ban hành Kế hoạch 5652/KH-BTP về tổ chức Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu về Hiến pháp và pháp luật trong kỷ nguyên số”, nhằm nâng cao hiểu biết, ý thức chấp hành pháp luật của Nhân dân, góp phần xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong xã hội và thúc đẩy chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.
Tổng kết thi hành Luật Quốc phòng năm 2018, Luật Dân quân tự vệ năm 2019, Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh năm 2013
An ninh quốc phòng
10/08/2026 18:08
Chiều 10/8, UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Hội nghị Tổng kết thi hành Luật Quốc phòng năm 2018, Luật Dân quân tự vệ năm 2019, Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh năm 2013.
Từ 10/8, triển khai chiến dịch đào tạo kỹ năng lái xe máy an toàn trên toàn quốc
ATGT
08/08/2026 15:42
Từ ngày 10/8 đến hết ngày 31/12/2026, Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) triển khai chiến dịch đào tạo kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy an toàn trên phạm vi toàn quốc. Chiến dịch tập trung vào những nhóm người có nguy cơ cao, hướng tới bổ sung kiến thức, kỹ năng xử lý tình huống và từng bước thay đổi thói quen tham gia giao thông.
Những đột phá trong Nghị quyết mới về đất đai
Chính trị
03/08/2026 09:00
Nghị quyết số 21-NQ/TW của Trung ương về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan không chỉ đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện pháp luật đất đai. Nghị quyết mở ra một bước chuyển căn bản trong tư duy: Từ quản lý chủ yếu bằng thủ tục hành chính sang quản trị đất đai như một nguồn lực chiến lược, lợi thế cạnh tranh và động lực phát triển đất nước.
Tuyên phạt 2 bị can về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”
Pháp luật
26/07/2026 16:33
Sáng 26/7, tại bản Hợp 2, xã Dào San, Tòa án nhân dân tỉnh Lai Châu mở phiên tòa xét xử lưu động đối với 2 bị can: Giàng A Sàng, Cứ A Lử cùng cư trú tại xã Dào San về tội “Mua bán trái phép chất ma túy” quy định tại điểm b, khoản 4, Điều 251, Bộ luật Hình sự.
Khởi tố thêm 15 bị can liên quan đến Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 tại Tuyên Quang
Xã Hội
13/07/2026 10:48
Liên quan đến vụ án “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” xảy ra tại điểm thi Trường trung học phổ thông chuyên Tuyên Quang trong Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026, Cơ quan điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang tiếp tục khởi tố thêm 15 bị can.