Làng nấu cao hổ và những mánh khóe nghề
-
Làng Phú Cường ở xã Lãng Công (Sông Lô, Vĩnh Phúc) có nghề nấu cao hổ từ rất lâu rồi. Ở đây, có một "đội quân" trên dưới 50 người đi khắp các vùng trong cả nước kiếm sống bằng nghề và bằng cả những mánh khóe nấu cao hổ thuê.
Cái lý của người làm thuê
Vòng vèo rất lâu tôi mới đến được làng Phú Cường ở xã Lãng Công, nơi có nghề nấu cao... dạo. Bà Ngáng ở Phú Cường, bán nước ở đầu làng nói với tôi: Cô tìm thợ làm "bánh dẻo" hả (tức thợ nấu cao hổ - PV)?. Khó lắm đấy. Người ta đi làm chưa đến đợt về. Bây giờ, nấu cao hổ thuê cũng là vi phạm pháp luật... Trung bình, giá công nấu một nồi cao từ 5-10 kg là 10 triệu đồng; 12-15 kg là 12 triệu đồng cho thợ nấu chính, còn thợ giúp việc 2 người là 3-4 triệu đồng /người và giá tuỳ thoả thuận".
Bà Ngáng úp mở rằng, phải cẩn thận, có vài người làng nấu cao hổ thuê bị công an bắt vì không tố giác tội phạm. Sau khi cầm 50 nghìn đồng của tôi, bà Ngáng chỉ đến một căn nhà trong xóm, tên là Lộc.
Nhìn trước, ngó sau, ông ta hất hàm hỏi: "Mấy ký?" (tức con hổ bao nhiêu kilôgam xương?). "Xuống giá"? (tức trả công bao tiền nhiêu?); "Nấu, chỉ trỏ (tức cò mồi, giới thiệu) định giá (tức xem xương hổ là giả hay thật) hay tất? ".
"Từng công đoạn là bao nhiêu "? - Tôi hỏi. Nấu 10 T (tức 8 triệu đồng /nồi) 5-7kg xương hổ; chỉ trỏ qua điện thoại 4 T; định giá 8 T. Gia chủ còn phải chi tiền ăn uống, đi lại, tiền điện thoại cho quá trình làm việc này.
Tôi vờ phân bua: "Anh có giảm được không? Tôi không phải là đại gia, vì tôi bắt buộc phải nấu cao để làm thuốc chữa bệnh cho người thân thôi". "Mặc cả thì đi chỗ khác nhé, làng này có đến mấy chục người biết nấu cao hổ. Cô có biết, trong 7 ngày làm thuê đó, tôi nơm nớp lo sợ thế nào không? Nếu bị phát hiện, là vướng vào vòng lao lý, khổ cả đời".
Nghề cha truyền, con nối
Qua giới thiệu, tôi gặp được Tường (ở Lãng Công, Sông Lô). Tường chỉ hơn 40 tuổi, ăn mặc bụi bặm, khuôn mặt nghệ sỹ. Theo giới thiệu, Tường là đời thứ 4 của một gia đình có nghề gia truyền nấu cao hổ. Người dẫn tôi gặp Tường nói: "Cô muốn làm thế nào moi được thông tin từ nó thì tuỳ, nhớ đừng "hở" là nhà báo, nó cạch mặt nói cả làng biết thì chết tôi, hết đường về quê mẹ luôn đấy".
Xẻ thịt hổ để nấu cao (ảnh minh họa)
Sau một hồi trà dư, tửu hậu, trong câu chuyện chẳng có đầu, cũng không có cuối, Tường cũng lộ một số bí quyết của công nghệ nấu cao gia truyền của gia đình. Khi còn nhỏ, cứ hè - được nghỉ học là bố cho Tường theo. Lớn thì phụ giúp bố, được bố truyền cho nhiều kinh nghiệm.
Tường bảo, ngày xưa, người ta nấu cao hổ bằng nồi gang 120 (to nhất). Bây giờ người ta nấu bằng nồi inox. Theo Tường, nấu cao bằng bếp âm, đào dưới lòng đất, như kiểu bếp Hoàng Cầm ngày xưa vẫn là chất lượng nhất.
Tường phân tích, cao hổ tốt, chuẩn nhất là nấu 60% xương hổ, còn 40% là đầu sơn dương, hoặc khỉ, gạc nai hoặc yếm rùa... để làm chất kết dính. Ngoài ra phải có "gia vị" là đại hồi và củ thục địa để điều hoà mùi. Xương hổ là hoả, thục địa là thuỷ, hai thứ này điều hoà cho nhau, thì người sử dụng mới không bị nhức đầu, nóng trong.
Làm hổ thì có thợ riêng. Kinh nghiệm của ông và cha tôi nói lại thì, người miền núi, họ làm hổ chuẩn hơn bất kỳ nơi đâu. Họ đem hổ ra suối, nơi nước chảy đôi dòng, nơi có đá cuội, nước trong vắt... vặt lông, bỏ tủy.
Tường giải thích: Chúa sơn lâm ở trên rừng lại được hoà với nước nguồn ở dưới đất rừng thì nó quyện vào nhau, tốt vô cùng về âm - dương. Rửa sạch, để ráo nước, sấy khô. Sau đó, đem xương hổ ngâm với nước nóng (nước ở suối có đá cuội thì càng tốt) được đun với lá trầu và gừng nướng (có người bảo gia chủ ngâm xương với dấm, nước vo gạo, đó là bí quyết gia truyền của họ). Thời gian ngâm là hai ngày. Sau đó, cho xương vào đáy nồi, xếp quanh đáy lên hình vành khăn. Xếp như thế để tiện cho việc múp nước ra ràng.
Nấu cao trong 7 ngày, 7 đêm với những quy trình khắt khe về giờ ra ràng nước. Nước nấu cao, nếu là nước suối thì tốt, còn không, nhất thiết phải là nước mưa mới được. Nước thành phố, được khử hoá chất như bây giờ mà nấu thì khử hết cả hổ, còn gì chất bên trong nữa. Thế mà người ta vẫn nấu, tại vì được thuê mà - Tường nói giọng tưng tửng như thể "chửi" cánh nhà giàu trọc phú, chẳng hiểu biết gì.
Theo Tường, khi nấu 60h đầu tiên, lửa phải cháy rực, sau múc 2/3 nước ra ràng, đúng vào 12h đêm. Nước hai, đun trong 48h thì ra ràng nước và nấu tiếp nước thứ ba. Sau đó, hoà chung ba lần nước ra ràng rồi đun thêm 36h nữa thì được thành phẩm là cao. Tường kể, người ta ngạc nhiên chuyện, 1kg xương hổ cốt, nấu được 1, 4kg cao. Đó là đúng, vì còn gia vị nữa.
Gia truyền chơi xỏ chủ
Đi nấu thuê nhiều thế, có "thó" được ít nào về cho người thân dùng không?- Tôi hỏi.
Tường kể về cái lần ăn cắp duy nhất trong đời như này: “Trong quá trình đun nồi cao, cả gia đình chủ cứ căng mắt ra trông xem tôi có moi xương trong nồi ra cho xương khác vào, giấu xương hổ để đem về hay không. Biết thế, tôi chơi độc. Đang đun, tôi bảo, muốn ăn quả trứng gà luộc. Gia chủ mang vào cho 3 quả. Tôi bỏ vào nồi được vài phút cho trứng chín tới phần lòng trắng, đem ra bóc. Bóc vỏ xong, tôi lấy cớ, trứng chưa chín lòng đỏ, ăn tanh, cho vào nồi xương đun tiếp.
Vài phút sau, gia chủ giục "lấy trứng ra mà ăn". Tôi vờ lấy môi, khuấy một vòng quanh nồi, bảo: Chưa tìm thấy, kệ, chốc ăn cũng được, ngủ tí đã. Tôi vừa ngủ, vừa nằm trong 3h thì dậy và lấy trứng ra ăn. Tôi mời gia chủ, họ ăn thấy đắng, quá đắng, cho tôi tất. Tôi vờ ăn rồi cũng kêu đắng, bảo bỏ đi, thực ra tôi cho vào túi nilon, mang về ngâm rượu. Bao nhiêu chất của xương hổ đã bị trứng hút hết vào nồi cao hổ đó chỉ còn bã mà thôi.
Ý kiến bạn đọc
Có thể bạn quan tâm
Tạm giữ khẩn cấp một giáo viên Trường THPT Chuyên Tuyên Quang
6 tập thể, 14 cá nhân được khen thưởng đợt cao điểm phòng, chống tội phạm ma túy
Sở Tư pháp triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026
Bộ Tư pháp triển khai công tác 6 tháng cuối năm 2026
Những nội dung quan trọng của Luật An ninh mạng từ ngày 1/7/2026
Quyết định quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai trên địa bàn tỉnh Lai Châu
Hội thi lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở giỏi tỉnh Lai Châu lần thứ I năm 2026
10 quy tắc sử dụng AI trong hoạt động báo chí
Tin cùng chuyên mục
Tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho người chấp hành xong án phạt tù về tái hòa nhập cộng đồng
Pháp luật
24/06/2026 17:14
Chiều 24/6, tại xã Phong Thổ, Công an tỉnh Lai Châu tổ chức Hội nghị Tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho người chấp hành xong án phạt tù (CHXAPT) về tái hòa nhập cộng đồng.
Khuyến cáo chiêu trò dụ dỗ cá độ và lừa đảo mùa World Cup 2026
Pháp luật
23/06/2026 16:14
Mùa World Cup 2026, các đối tượng thường lợi dụng mạng xã hội, các ứng dụng nhắn tin, website xem bóng đá trực tuyến hoặc các hội, nhóm kín trên không gian mạng để quảng cáo, lôi kéo người tham gia cá độ. Mỗi người dân hãy trở thành người hâm mộ văn minh, thưởng thức các trận đấu với tinh thần thể thao lành mạnh, không tham gia cá độ dưới bất kỳ hình thức nào để bảo vệ tài sản của bản thân, gia đình và góp phần giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.
Tổ chức các hoạt động hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026
Xã Hội
22/06/2026 15:12
Thực hiện Kế hoạch số 443/KH-BCA-UBND ngày 03/6/2026 của Bộ Công an - UBND thành phố Hà Nội về phối hợp tổ chức các hoạt động hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026 với chủ đề “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy”. UBND tỉnh Lai Châu ban hành Kế hoạch tổ chức các hoạt động hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026 với chủ đề “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường không ma túy”.
Hội nghị phổ biến Luật An ninh mạng, Luật Viên chức và các văn bản hướng dẫn thi hành
Pháp luật
12/06/2026 16:56
Chiều 12/6, UBND tỉnh tổ chức Hội nghị phổ biến Luật An ninh mạng, Luật Viên chức và các văn bản hướng dẫn thi hành. Đồng chí Trần Quốc Khanh - Giám đốc Sở Tư pháp, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh chủ trì hội nghị. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp với trực tuyến kết nối đến điểm cầu các xã, phường trong tỉnh.
Bản án 8 năm tù giam đối với bị cáo Tẩn Vần Lẻng
Pháp luật
06/06/2026 12:17
Sáng nay 6/6, tại trụ sở Đảng ủy xã Khổng Lào, Tòa án Nhân dân tỉnh tổ chức phiên tòa xét xử lưu động đối với bị cáo Tẩn Vần Lẻng về tội “Giết người” và “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”.
13 phạm nhân được đặc xá năm 2026
Pháp luật
01/06/2026 10:52
Sáng 1/6, Trại Tạm giam Công an tỉnh Lai Châu tổ chức Lễ công bố Quyết định đặc xá năm 2026 của Chủ tịch nước.
Xây dựng thế trận lòng dân vững chắc
An ninh quốc phòng
29/05/2026 11:17
Thực hiện nhiệm vụ trên tuyến biên giới phía Tây Bắc của Tổ quốc, nơi địa hình hiểm trở, dân cư phân tán, đời sống của nhân dân còn nhiều khó khăn, Đồn Biên phòng Dào San (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh) đã khẳng định vai trò là điểm tựa vững chắc của cấp ủy, chính quyền và nhân dân khu vực biên giới. Không chỉ thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, đơn vị còn góp phần quan trọng trong xây dựng thế trận lòng dân, củng cố nền biên phòng toàn dân gắn với phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Ra mắt Câu lạc bộ "Nông dân với pháp luật" xã Tân Uyên
Xã Hội
22/05/2026 14:35
Ngày 22/5, Hội Nông dân xã Tân Uyên tổ chức Hội nghị ra mắt Câu lạc bộ (CLB) "Nông dân với pháp luật" và tuyên truyền phổ biến pháp luật 2026.
Thông báo về việc xử lý phương tiện vi phạm trật tự an toàn giao thông
ATGT
13/05/2026 16:26
Qua công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông, Phòng Cảnh sát Giao thông (CSGT) Công an tỉnh Lai Châu đang tạm giữ một số phương tiện mô tô vi phạm đã quá thời hạn nhưng chưa có người đến giải quyết (có danh sách kèm theo).
Phòng CSGT Công an tỉnh Lai Châu đề nghị chủ sở hữu hoặc người sử dụng hợp pháp của các phương tiện trên mang đầy đủ giấy tờ liên quan đến liên hệ giải quyết theo quy định.
Gần 3.400 trường hợp vi phạm về nồng độ cồn trên cả nước trong ngày 2/5
An ninh quốc phòng
03/05/2026 11:28
Ngày 2/5/2026, lực lượng Cảnh sát giao thông toàn quốc đã phát hiện 17.257 trường hợp vi phạm trật tự an toàn giao thông trên các tuyến đường bộ, lập biên bản xử lý 14.943 trường hợp.
Tuyên truyền Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ
Pháp luật
01/05/2026 18:33
Chiều 1/5, Phòng Cảnh sát giao thông (Công an tỉnh Lai Châu) tổ chức Hội nghị Tuyên truyền Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ cho tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân, kinh doanh vận tải hàng hóa, vận tải hành khách trên địa bàn tỉnh Lai Châu.
Đẩy nhanh tiến độ thi công đường tỉnh 128
Xã Hội
29/04/2026 14:37
Những ngày cuối tháng 4, trên công trường thi công tuyến đường tỉnh 128 - dự án giao thông trọng điểm của tỉnh, không khí thi công diễn ra khẩn trương. Trong đó, gói thầu số 06 (đoạn Km0-Km7) giữ vai trò đặc biệt quan trọng của toàn tuyến đã được nhà thầu tập trung nhân lực, thiết bị đẩy nhanh tiến độ. Tuy nhiên, nhiều đoạn, nền đường dang dở, mặt bằng thi công chưa hoàn thiện, tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn khi bước vào mùa mưa.