Pháp luật
Làng nấu cao hổ và những mánh khóe nghề
Theo VnExpress
Nhấn để tìm kiếm tin cùng tác giả
Thứ sáu, 12/11/2010 08:41
lc-icon - Làng Phú Cường ở xã Lãng Công (Sông Lô, Vĩnh Phúc) có nghề nấu cao hổ từ rất lâu rồi. Ở đây, có một "đội quân" trên dưới 50 người đi khắp các vùng trong cả nước kiếm sống bằng nghề và bằng cả những mánh khóe nấu cao hổ thuê.

Cái lý của người làm thuê

Vòng vèo rất lâu tôi mới đến được làng Phú Cường ở xã Lãng Công, nơi có nghề nấu cao... dạo. Bà Ngáng ở Phú Cường, bán nước ở đầu làng nói với tôi: Cô tìm thợ làm "bánh dẻo" hả (tức thợ nấu cao hổ - PV)?. Khó lắm đấy. Người ta đi làm chưa đến đợt về. Bây giờ, nấu cao hổ thuê cũng là vi phạm pháp luật... Trung bình, giá công nấu một nồi cao từ 5-10 kg là 10 triệu đồng; 12-15 kg là 12 triệu đồng cho thợ nấu chính, còn thợ giúp việc 2 người là 3-4 triệu đồng /người và giá tuỳ thoả thuận".

Bà Ngáng úp mở rằng, phải cẩn thận, có vài người làng nấu cao hổ thuê bị công an bắt vì không tố giác tội phạm. Sau khi cầm 50 nghìn đồng của tôi, bà Ngáng chỉ đến một căn nhà trong xóm, tên là Lộc.
Nhìn trước, ngó sau, ông ta hất hàm hỏi: "Mấy ký?" (tức con hổ bao nhiêu kilôgam xương?). "Xuống giá"? (tức trả công bao tiền nhiêu?); "Nấu, chỉ trỏ (tức cò mồi, giới thiệu) định giá (tức xem xương hổ là giả hay thật) hay tất? ".
"Từng công đoạn là bao nhiêu "? - Tôi hỏi. Nấu 10 T (tức 8 triệu đồng /nồi) 5-7kg xương hổ; chỉ trỏ qua điện thoại 4 T; định giá 8 T. Gia chủ còn phải chi tiền ăn uống, đi lại, tiền điện thoại cho quá trình làm việc này.
Tôi vờ phân bua: "Anh có giảm được không? Tôi không phải là đại gia, vì tôi bắt buộc phải nấu cao để làm thuốc chữa bệnh cho người thân thôi". "Mặc cả thì đi chỗ khác nhé, làng này có đến mấy chục người biết nấu cao hổ. Cô có biết, trong 7 ngày làm thuê đó, tôi nơm nớp lo sợ thế nào không? Nếu bị phát hiện, là vướng vào vòng lao lý, khổ cả đời".
Nghề cha truyền, con nối
Qua giới thiệu, tôi gặp được Tường (ở Lãng Công, Sông Lô). Tường chỉ hơn 40 tuổi, ăn mặc bụi bặm, khuôn mặt nghệ sỹ. Theo giới thiệu, Tường là đời thứ 4 của một gia đình có nghề gia truyền nấu cao hổ. Người dẫn tôi gặp Tường nói: "Cô muốn làm thế nào moi được thông tin từ nó thì tuỳ, nhớ đừng "hở" là nhà báo, nó cạch mặt nói cả làng biết thì chết tôi, hết đường về quê mẹ luôn đấy".
 
Xẻ thịt hổ để nấu cao (ảnh minh họa)
Sau một hồi trà dư, tửu hậu, trong câu chuyện chẳng có đầu, cũng không có cuối, Tường cũng lộ một số bí quyết của công nghệ nấu cao gia truyền của gia đình. Khi còn nhỏ, cứ hè - được nghỉ học là bố cho Tường theo. Lớn thì phụ giúp bố, được bố truyền cho nhiều kinh nghiệm.
Tường bảo, ngày xưa, người ta nấu cao hổ bằng nồi gang 120 (to nhất). Bây giờ người ta nấu bằng nồi inox. Theo Tường, nấu cao bằng bếp âm, đào dưới lòng đất, như kiểu bếp Hoàng Cầm ngày xưa vẫn là chất lượng nhất.
Tường phân tích, cao hổ tốt, chuẩn nhất là nấu 60% xương hổ, còn 40% là đầu sơn dương, hoặc khỉ, gạc nai hoặc yếm rùa... để làm chất kết dính. Ngoài ra phải có "gia vị" là đại hồi và củ thục địa để điều hoà mùi. Xương hổ là hoả, thục địa là thuỷ, hai thứ này điều hoà cho nhau, thì người sử dụng mới không bị nhức đầu, nóng trong.
Làm hổ thì có thợ riêng. Kinh nghiệm của ông và cha tôi nói lại thì, người miền núi, họ làm hổ chuẩn hơn bất kỳ nơi đâu. Họ đem hổ ra suối, nơi nước chảy đôi dòng, nơi có đá cuội, nước trong vắt... vặt lông, bỏ tủy.
Tường giải thích: Chúa sơn lâm ở trên rừng lại được hoà với nước nguồn ở dưới đất rừng thì nó quyện vào nhau, tốt vô cùng về âm - dương. Rửa sạch, để ráo nước, sấy khô. Sau đó, đem xương hổ ngâm với nước nóng (nước ở suối có đá cuội thì càng tốt) được đun với lá trầu và gừng nướng (có người bảo gia chủ ngâm xương với dấm, nước vo gạo, đó là bí quyết gia truyền của họ). Thời gian ngâm là hai ngày. Sau đó, cho xương vào đáy nồi, xếp quanh đáy lên hình vành khăn. Xếp như thế để tiện cho việc múp nước ra ràng.
Nấu cao trong 7 ngày, 7 đêm với những quy trình khắt khe về giờ ra ràng nước. Nước nấu cao, nếu là nước suối thì tốt, còn không, nhất thiết phải là nước mưa mới được. Nước thành phố, được khử hoá chất như bây giờ mà nấu thì khử hết cả hổ, còn gì chất bên trong nữa. Thế mà người ta vẫn nấu, tại vì được thuê mà - Tường nói giọng tưng tửng như thể "chửi" cánh nhà giàu trọc phú, chẳng hiểu biết gì.
Theo Tường, khi nấu 60h đầu tiên, lửa phải cháy rực, sau múc 2/3 nước ra ràng, đúng vào 12h đêm. Nước hai, đun trong 48h thì ra ràng nước và nấu tiếp nước thứ ba. Sau đó, hoà chung ba lần nước ra ràng rồi đun thêm 36h nữa thì được thành phẩm là cao. Tường kể, người ta ngạc nhiên chuyện, 1kg xương hổ cốt, nấu được 1, 4kg cao. Đó là đúng, vì còn gia vị nữa.
Gia truyền chơi xỏ chủ
Đi nấu thuê nhiều thế, có "thó" được ít nào về cho người thân dùng không?- Tôi hỏi.
Tường kể về cái lần ăn cắp duy nhất trong đời như này: “Trong quá trình đun nồi cao, cả gia đình chủ cứ căng mắt ra trông xem tôi có moi xương trong nồi ra cho xương khác vào, giấu xương hổ để đem về hay không. Biết thế, tôi chơi độc. Đang đun, tôi bảo, muốn ăn quả trứng gà luộc. Gia chủ mang vào cho 3 quả. Tôi bỏ vào nồi được vài phút cho trứng chín tới phần lòng trắng, đem ra bóc. Bóc vỏ xong, tôi lấy cớ, trứng chưa chín lòng đỏ, ăn tanh, cho vào nồi xương đun tiếp.
Vài phút sau, gia chủ giục "lấy trứng ra mà ăn". Tôi vờ lấy môi, khuấy một vòng quanh nồi, bảo: Chưa tìm thấy, kệ, chốc ăn cũng được, ngủ tí đã. Tôi vừa ngủ, vừa nằm trong 3h thì dậy và lấy trứng ra ăn. Tôi mời gia chủ, họ ăn thấy đắng, quá đắng, cho tôi tất. Tôi vờ ăn rồi cũng kêu đắng, bảo bỏ đi, thực ra tôi cho vào túi nilon, mang về ngâm rượu. Bao nhiêu chất của xương hổ đã bị trứng hút hết vào nồi cao hổ đó chỉ còn bã mà thôi.
Ý kiến bạn đọc

Tin đọc nhiều

Có thể bạn quan tâm
Tin cùng chuyên mục
Chương trình “Thức tỉnh”
Chương trình “Thức tỉnh”
Pháp luật
07/02/2026 18:14
Chiều 7/2, tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh, Công an tỉnh tổ chức Chương trình “Thức tỉnh” nhằm truyền cảm hứng, tạo sự đồng cảm và động lực phấn đấu, chia sẻ những giá trị nhân văn sâu sắc để học viên tích cực rèn luyện, nỗ lực cai nghiện thành công sớm hòa nhập cộng đồng và trở thành người có ích cho xã hội.
Tổng kết cao điểm tuyên truyền, vận động giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ
Tổng kết cao điểm tuyên truyền, vận động giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ
Pháp luật
06/02/2026 16:37
Chiều 6/2, UBND tỉnh tổ chức Hội nghị công bố địa bàn cấp xã không ma tuý; tổng kết cao điểm tuyên truyền, vận động giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ (VK, VLN, CCHT); đánh giá hoạt động của lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự (ANTT) ở cơ sở và công tác xây dựng, nhân rộng mô hình, điển hình tiên tiến trong phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc năm 2025. Hội nghị được tổ chức bằng hình thức trực tuyến từ điểm cầu tỉnh đến các xã, phường trong tỉnh.
Lễ ký kết Quy chế phối hợp trong công tác pháp luật
Lễ ký kết Quy chế phối hợp trong công tác pháp luật
Pháp luật
05/02/2026 21:18
Chiều 5/2, Liên ngành Tố tụng khu vực 1 tổ chức Hội nghị giao ban quý I năm 2026 và ký kết Quy chế phối hợp trong công tác pháp luật. Dự hội nghị có đồng chí: Nguyễn Huy Thắng – Phó Bí thư Đảng bộ, Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) tỉnh; Giang Thị Vượng – Phó Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh; Lầu Trung Dũng – Viện trưởng, VKSND khu vực 1.
Đảm bảo trật tự, an toàn giao thông: Một năm nhìn lại
Đảm bảo trật tự, an toàn giao thông: Một năm nhìn lại
Pháp luật
04/02/2026 22:36
Năm 2025, tình hình trật tự, an toàn giao thông (TT, ATGT) trên địa bàn tỉnh tiếp tục ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Điều đó cho thấy ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông đã từng bước kéo giảm các vụ tai nạn giao thông (TNGT) trên địa bàn. Tuy vậy, còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp đặc trưng của giao thông miền núi, đòi hỏi sự nỗ lực của lực lượng chức năng trong việc đảm bảo ATGT.
Tăng cường tuyên truyền pháp luật về trật tự, an toàn giao thông cho học sinh THPT Bình Lư
Tăng cường tuyên truyền pháp luật về trật tự, an toàn giao thông cho học sinh THPT Bình Lư
Pháp luật
02/02/2026 11:49
Sáng 2/2, tại Trường THPT Bình Lư (xã Bình Lư), Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Lai Châu phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông - Công an tỉnh Lai Châu tổ chức buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ cho 1.000 cán bộ, giáo viên và học sinh nhà trường.
Ký kết các quy chế phối hợp trong công tác pháp luật và giải quyết các vụ án hành chính, vụ việc dân sự, kinh doanh, thương mại
Ký kết các quy chế phối hợp trong công tác pháp luật và giải quyết các vụ án hành chính, vụ việc dân sự, kinh doanh, thương mại
Pháp luật
23/01/2026 19:48
Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) khu vực 2 - Lai Châu phối hợp với Tòa án nhân dân (TAND) khu vực 2 - Lai Châu và Đảng ủy, HĐND, UBND 11 xã trên địa bàn (Khoen On, Mường Kim, Mường Than, Than Uyên, Pắc Ta, Tân Uyên, Mường Khoa, Bản Bo, Nậm Sỏ, Nậm Mạ, Nậm Cuổi) vừa tổ chức Lễ ký kết các Quy chế phối hợp.

Đọc báo in

Báo Lai Châu Số 3165 ngày 18/03/2026
Báo Lai Châu Số 3164 ngày 16/03/2026
Báo Lai Châu Số 546 ngày 14/03/2026
Báo Lai Châu Số 3163 ngày 13/03/2026
Báo Lai Châu Số 3162 ngày 12/03/2026
Báo Lai Châu Số 3161 ngày 11/03/2026
Báo Lai Châu Số 374 ngày 10/03/2026
Báo Lai Châu Số 3160 ngày 09/03/2026
Báo Lai Châu Số 545 ngày 07/03/2026
Báo Lai Châu Số 3159 ngày 06/03/2026