Thời gian qua, Đảng, Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh xã hội vùng miền núi, dân tộc. Trên cơ sở đó, HĐND, UBND tỉnh cụ thể hóa bằng nhiều VBQPPL. Điển hình như các chính sách về phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch đất đai, phát triển mạng lưới giao thông; an ninh trật tự, phòng chống tội phạm… Từ năm 2005 đến ngày 30/6/2019, HĐND, UBND tỉnh đã ban hành 995 văn bản QPPL, trong đó HĐND ban hành 265 nghị quyết; UBND tỉnh ban hành 730 quyết định, chỉ thị. Hệ thống VBQPPL do HĐND, UBND tỉnh ban hành đã điều chỉnh một cách cơ bản các mối quan hệ xã hội, những vấn đề thực tế phát sinh, có tính khả thi. Đồng thời, có tính định hướng, dự báo đối với các quan hệ xã hội nảy sinh trên địa bàn, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước bằng pháp luật.

Trong quá trình tham mưu, xây dựng trình UBND tỉnh ban hành hoặc để UBND tỉnh trình HĐND tỉnh ban hành VBQPPL, các cơ quan được giao soạn thảo đảm bảo tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục ban hành văn bản theo quy định của Luật Ban hành VBQPPL của HĐND và UBND năm 2004, Nghị định số 91/2006/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Ban hành VBQPPL của HĐND, UBND.

Hàng năm, HĐND tỉnh ban hành nghị quyết về chương trình ban hành VBQPPL của HĐND tỉnh. Đồng thời, UBND tỉnh cũng ban hành quyết định về chương trình ban hành VBQPPL của UBND tỉnh, trong đó giao trách nhiệm cụ thể cho các cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan có trách nhiệm phối hợp và thời gian tiến độ thực hiện.

Trong soạn thảo, lấy ý kiến vào dự thảo VBQPPL, UBND tỉnh quan tâm chỉ đạo các cơ quan chuyên môn nghiên cứu văn bản của Trung ương, tình hình thực tế của địa phương, tuân thủ trình tự, quy trình soạn thảo văn bản. Khi được giao soạn thảo văn bản, các cơ quan soạn thảo chú trọng tổ chức thực hiện lấy ý kiến tham gia của các tổ chức, cá nhân có liên quan thông qua tổ chức hội nghị, hội thảo lấy ý kiến. Bên cạnh đó, đăng tải dự thảo văn bản lên Cổng thông tin điện tử tỉnh, trang thông tin của ngành để các tổ chức, cá nhân tham gia ý kiến.

100% dự thảo văn bản do các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh soạn thảo được Sở Tư pháp thẩm định trước khi trình UBND tỉnh xem xét, ban hành hoặc để UBND tỉnh xem xét trình HĐND tỉnh ban hành. Chất lượng thẩm định văn bản ngày càng được nâng cao, các ý kiến thẩm định có tính phản biện, khoa học và dựa trên các quy định của pháp luật nên các cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản đã nghiên cứu để tiếp thu, chỉnh sửa và hoàn thiện dự thảo. Từ đó, góp phần nâng cao chất lượng văn bản, hạn chế những sai sót trong quá trình ban hành VBQPPL.

Cán bộ Sở Tư pháp trao đổi kinh nghiệm thẩm định văn bản QPPL.

Đồng chí Lê Thanh Hải - Giám đốc Sở Tư pháp cho biết: Trong quá trình thẩm định VBQPPL, Sở Tư pháp luôn khách quan, nêu ý kiến thẩm định dựa trên quy định của cơ quan nhà nước cấp trên và tình hình thực tiễn địa phương, không bỏ qua nếu phát hiện những nội dung không phù hợp trong dự thảo văn bản. Tuy nhiên, việc thẩm định dự thảo văn bản của Sở chỉ là một khâu trong rất nhiều công đoạn của quá trình xây dựng, ban hành VBQPPL. Để nâng cao chất lượng công tác xây dựng, ban hành VBQPPL cần tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng. Khi được giao soạn thảo văn bản, các cơ quan, đơn vị tuân thủ đầy đủ, nghiêm túc các quy định về trình tự, thủ tục xây dựng, ban hành VBQPPL. Mỗi cán bộ, công chức chủ động nâng cao kiến thức, trình độ, năng lực, kinh nghiệm… không chỉ trong lĩnh vực chuyên môn mà cả kỹ năng soạn thảo văn bản, đáp ứng yêu cầu khi được giao xây dựng, soạn thảo, rà soát VBQPPL.

Ngoài ra, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cũng được các ngành, địa phương trong tỉnh quan tâm thực hiện linh hoạt, đa dạng với nhiều hình thức. Cụ thể như tuyên truyền miệng, thi tìm hiểu pháp luật; trên các phương tiện thông tin đại chúng, sinh hoạt Ngày pháp luật; xây dựng và khai thác tủ sách pháp luật; cấp phát tài liệu, tờ rơi, tờ gấp về pháp luật hoặc thông qua hoạt động hòa giải ở cơ sở...

Sau 15 năm chia tách, thành lập tỉnh, việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật, tăng cường năng lực và bảo đảm hoạt động của các thiết chế xây dựng và thi hành pháp luật đạt được những tiến bộ quan trọng. Về cơ bản đáp ứng yêu cầu của tình hình thực tiễn, nhu cầu đổi mới của Nghị quyết số 48-NQ/TW. Quy trình ban hành VBQPPL được đổi mới; các văn bản pháp luật ngày càng hoàn chỉnh hơn. Đặc biệt, tại Sở Tư pháp có Phòng Xây dựng, kiểm tra và thi hành pháp luật với nhiệm vụ xây dựng, ban hành VBQPPL; hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện các VBQPPL; theo dõi chung về công tác thi hành pháp luật, quản lý, xử lý vi phạm hành chính.

Đối với các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, mặc dù không có cơ cấu tổ chức Phòng Pháp chế theo quy định tại Nghị định số 55/2011/NĐ-CP của Chính phủ nhưng đã bố trí công chức làm công tác pháp chế. Từ năm 2005 đến nay, tỉnh đã cử hàng trăm lượt cán bộ, công chức đi học các lớp đại học và trên đại học chuyên ngành luật. Góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực làm công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật trên địa bàn.

Từ nỗ lực xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật đã tạo hành lang pháp lý chặt chẽ, giúp quản lý xã hội hiệu quả bằng pháp luật, góp phần quan trọng tạo môi trường thuận lợi cho Lai Châu phát triển.