Làng nấu cao hổ và những mánh khóe nghề

Thứ hai, 19/10/2026 - 03:05

Hotline: (02133) 878 436 Mail tòa soạn Đọc báo in

Pháp luật

Nhấn để tìm kiếm tin cùng tác giả

Thứ sáu, 12/11/2010 08:41

- Làng Phú Cường ở xã Lãng Công (Sông Lô, Vĩnh Phúc) có nghề nấu cao hổ từ rất lâu rồi. Ở đây, có một "đội quân" trên dưới 50 người đi khắp các vùng trong cả nước kiếm sống bằng nghề và bằng cả những mánh khóe nấu cao hổ thuê.

Cái lý của người làm thuê

Vòng vèo rất lâu tôi mới đến được làng Phú Cường ở xã Lãng Công, nơi có nghề nấu cao... dạo. Bà Ngáng ở Phú Cường, bán nước ở đầu làng nói với tôi: Cô tìm thợ làm "bánh dẻo" hả (tức thợ nấu cao hổ - PV)?. Khó lắm đấy. Người ta đi làm chưa đến đợt về. Bây giờ, nấu cao hổ thuê cũng là vi phạm pháp luật... Trung bình, giá công nấu một nồi cao từ 5-10 kg là 10 triệu đồng; 12-15 kg là 12 triệu đồng cho thợ nấu chính, còn thợ giúp việc 2 người là 3-4 triệu đồng /người và giá tuỳ thoả thuận".

Bà Ngáng úp mở rằng, phải cẩn thận, có vài người làng nấu cao hổ thuê bị công an bắt vì không tố giác tội phạm. Sau khi cầm 50 nghìn đồng của tôi, bà Ngáng chỉ đến một căn nhà trong xóm, tên là Lộc.

Nhìn trước, ngó sau, ông ta hất hàm hỏi: "Mấy ký?" (tức con hổ bao nhiêu kilôgam xương?). "Xuống giá"? (tức trả công bao tiền nhiêu?); "Nấu, chỉ trỏ (tức cò mồi, giới thiệu) định giá (tức xem xương hổ là giả hay thật) hay tất? ".

"Từng công đoạn là bao nhiêu "? - Tôi hỏi. Nấu 10 T (tức 8 triệu đồng /nồi) 5-7kg xương hổ; chỉ trỏ qua điện thoại 4 T; định giá 8 T. Gia chủ còn phải chi tiền ăn uống, đi lại, tiền điện thoại cho quá trình làm việc này.

Tôi vờ phân bua: "Anh có giảm được không? Tôi không phải là đại gia, vì tôi bắt buộc phải nấu cao để làm thuốc chữa bệnh cho người thân thôi". "Mặc cả thì đi chỗ khác nhé, làng này có đến mấy chục người biết nấu cao hổ. Cô có biết, trong 7 ngày làm thuê đó, tôi nơm nớp lo sợ thế nào không? Nếu bị phát hiện, là vướng vào vòng lao lý, khổ cả đời".

Nghề cha truyền, con nối

Qua giới thiệu, tôi gặp được Tường (ở Lãng Công, Sông Lô). Tường chỉ hơn 40 tuổi, ăn mặc bụi bặm, khuôn mặt nghệ sỹ. Theo giới thiệu, Tường là đời thứ 4 của một gia đình có nghề gia truyền nấu cao hổ. Người dẫn tôi gặp Tường nói: "Cô muốn làm thế nào moi được thông tin từ nó thì tuỳ, nhớ đừng "hở" là nhà báo, nó cạch mặt nói cả làng biết thì chết tôi, hết đường về quê mẹ luôn đấy".

Xẻ thịt hổ để nấu cao (ảnh minh họa)

Sau một hồi trà dư, tửu hậu, trong câu chuyện chẳng có đầu, cũng không có cuối, Tường cũng lộ một số bí quyết của công nghệ nấu cao gia truyền của gia đình. Khi còn nhỏ, cứ hè - được nghỉ học là bố cho Tường theo. Lớn thì phụ giúp bố, được bố truyền cho nhiều kinh nghiệm.

Tường bảo, ngày xưa, người ta nấu cao hổ bằng nồi gang 120 (to nhất). Bây giờ người ta nấu bằng nồi inox. Theo Tường, nấu cao bằng bếp âm, đào dưới lòng đất, như kiểu bếp Hoàng Cầm ngày xưa vẫn là chất lượng nhất.

Tường phân tích, cao hổ tốt, chuẩn nhất là nấu 60% xương hổ, còn 40% là đầu sơn dương, hoặc khỉ, gạc nai hoặc yếm rùa... để làm chất kết dính. Ngoài ra phải có "gia vị" là đại hồi và củ thục địa để điều hoà mùi. Xương hổ là hoả, thục địa là thuỷ, hai thứ này điều hoà cho nhau, thì người sử dụng mới không bị nhức đầu, nóng trong.

Làm hổ thì có thợ riêng. Kinh nghiệm của ông và cha tôi nói lại thì, người miền núi, họ làm hổ chuẩn hơn bất kỳ nơi đâu. Họ đem hổ ra suối, nơi nước chảy đôi dòng, nơi có đá cuội, nước trong vắt... vặt lông, bỏ tủy.

Tường giải thích: Chúa sơn lâm ở trên rừng lại được hoà với nước nguồn ở dưới đất rừng thì nó quyện vào nhau, tốt vô cùng về âm - dương. Rửa sạch, để ráo nước, sấy khô. Sau đó, đem xương hổ ngâm với nước nóng (nước ở suối có đá cuội thì càng tốt) được đun với lá trầu và gừng nướng (có người bảo gia chủ ngâm xương với dấm, nước vo gạo, đó là bí quyết gia truyền của họ). Thời gian ngâm là hai ngày. Sau đó, cho xương vào đáy nồi, xếp quanh đáy lên hình vành khăn. Xếp như thế để tiện cho việc múp nước ra ràng.

Nấu cao trong 7 ngày, 7 đêm với những quy trình khắt khe về giờ ra ràng nước. Nước nấu cao, nếu là nước suối thì tốt, còn không, nhất thiết phải là nước mưa mới được. Nước thành phố, được khử hoá chất như bây giờ mà nấu thì khử hết cả hổ, còn gì chất bên trong nữa. Thế mà người ta vẫn nấu, tại vì được thuê mà - Tường nói giọng tưng tửng như thể "chửi" cánh nhà giàu trọc phú, chẳng hiểu biết gì.

Theo Tường, khi nấu 60h đầu tiên, lửa phải cháy rực, sau múc 2/3 nước ra ràng, đúng vào 12h đêm. Nước hai, đun trong 48h thì ra ràng nước và nấu tiếp nước thứ ba. Sau đó, hoà chung ba lần nước ra ràng rồi đun thêm 36h nữa thì được thành phẩm là cao. Tường kể, người ta ngạc nhiên chuyện, 1kg xương hổ cốt, nấu được 1, 4kg cao. Đó là đúng, vì còn gia vị nữa.

Gia truyền chơi xỏ chủ

Đi nấu thuê nhiều thế, có "thó" được ít nào về cho người thân dùng không?- Tôi hỏi.

Tường kể về cái lần ăn cắp duy nhất trong đời như này: “Trong quá trình đun nồi cao, cả gia đình chủ cứ căng mắt ra trông xem tôi có moi xương trong nồi ra cho xương khác vào, giấu xương hổ để đem về hay không. Biết thế, tôi chơi độc. Đang đun, tôi bảo, muốn ăn quả trứng gà luộc. Gia chủ mang vào cho 3 quả. Tôi bỏ vào nồi được vài phút cho trứng chín tới phần lòng trắng, đem ra bóc. Bóc vỏ xong, tôi lấy cớ, trứng chưa chín lòng đỏ, ăn tanh, cho vào nồi xương đun tiếp.

Vài phút sau, gia chủ giục "lấy trứng ra mà ăn". Tôi vờ lấy môi, khuấy một vòng quanh nồi, bảo: Chưa tìm thấy, kệ, chốc ăn cũng được, ngủ tí đã. Tôi vừa ngủ, vừa nằm trong 3h thì dậy và lấy trứng ra ăn. Tôi mời gia chủ, họ ăn thấy đắng, quá đắng, cho tôi tất. Tôi vờ ăn rồi cũng kêu đắng, bảo bỏ đi, thực ra tôi cho vào túi nilon, mang về ngâm rượu. Bao nhiêu chất của xương hổ đã bị trứng hút hết vào nồi cao hổ đó chỉ còn bã mà thôi.

Ý kiến bạn đọc

Tin đọc nhiều

Lai Châu phấn đấu tăng trưởng 2 con số

Sông Đà vào xuân

Đoàn VĐV Lai Châu giành 3 giải nhất, nhì tại Giải bán marathon Quốc tế Việt Nam 2026

Các chính sách mới có hiệu lực từ 01/1/2026

Lễ Chào cờ chào năm mới năm 2026

Hội nghị góp ý kiến dự thảo Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình

Tuyên truyền pháp luật về trật tự, an toàn giao thông

4 mức giảm hình phạt đối với người vi phạm pháp luật về đất đai từ 15/10/2026

Trước 31/12, tài khoản chứng khoán, mạng xã hội, livestream bán hàng phải liên kết VNeID

Thu hồi, tiêu hủy lưới tàng hình bẫy chim hoang dã

Diễn tập phương án chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tỉnh Lai Châu năm 2026

Cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình giảm tốc độ tối đa từ ngày 12/10

Diễn tập phòng thủ dân sự, phương án ứng phó cháy rừng và tìm kiếm cứu nạn xã Khổng Lào năm 2026

Tin cùng chuyên mục

Người dân có thể phản ánh, tố giác tin giả qua ứng dụng VNeID

Pháp luật

09/10/2026 07:03

Theo Nghị định số 328/2026/NĐ-CP của Chính phủ về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật, người dân khi phát hiện thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật có thể phản ánh, tố giác qua ứng dụng VNeID, đường dây nóng, cổng thông tin điện tử của các cơ quan chức năng hoặc gửi văn bản theo quy định.

Tổng duyệt diễn tập phương án chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tỉnh Lai Châu năm 2026

Xã Hội

08/10/2026 17:23

Chiều 8/10, tại nhà E, Trung tâm Hành chính - Chính trị tỉnh, Ban Chỉ đạo diễn tập phương án chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (CNCH) tỉnh tổ chức tổng duyệt diễn tập phương án chữa cháy và CNCH huy động lực lượng, phương tiện và tài sản của nhiều cơ quan, tổ chức trên địa bàn tỉnh năm 2026.

Hội nghị phổ biến, giáo dục pháp luật quý III năm 2026

Chính trị

08/10/2026 10:39

Sáng 8/10, UBND tỉnh tổ chức Hội nghị phổ biến, giáo dục pháp luật quý III năm 2026. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến từ Trung tâm Hội nghị - Văn hóa tỉnh đến điểm cầu các xã, phường trong toàn tỉnh. Đồng chí Tống Thanh Hải - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh phát biểu tại hội nghị.

Hội nghị trực tuyến triển khai kế hoạch phối hợp xây dựng xã, phường, đặc khu không có ma tuý

An ninh quốc phòng

02/10/2026 17:51

Chiều 2/10, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tổ chức Hội nghị trực tuyến triển khai kế hoạch phối hợp xây dựng xã, phường, đặc khu không có ma tuý; tổng kết các hoạt động hưởng ứng “Tháng hành động phòng, chống mua bán người (MBN)” năm 2026; trao thưởng chuyên án A3-626p. Trung tướng Vũ Trung Kiên - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Tư lệnh BĐBP chủ trì hội nghị. Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại Hà Nội, kết nối trực tuyến đến các tỉnh biên giới, hải đảo trên toàn quốc.

Tuyên truyền pháp luật an toàn giao thông năm học 2026-2027

Pháp luật

01/10/2026 14:51

Sáng 1/10, Phòng Cảnh sát giao thông (Công an tỉnh), Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam chi nhánh tỉnh Lai Châu phối hợp với Trường Tiểu học Tân Phong tổ chức tuyên truyền pháp luật an toàn giao thông năm học 2026-2027 cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trong trường.

Nậm Tăm duy trì địa bàn không ma túy

An ninh quốc phòng

30/09/2026 08:47

Từng tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, giờ đây, xã Nậm Tăm đã trở thành địa bàn không ma túy. Công an xã tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, tăng cường các biện pháp nghiệp vụ, giữ vững địa bàn không ma túy. Công tác đấu tranh, trấn áp tội phạm được đẩy mạnh; tuyên truyền, quản lý người sau cai nghiện được chú trọng, góp phần mang lại cuộc sống bình yên cho người dân nơi đây.

Phát huy vai trò người có uy tín trong phòng, chống ma túy

Xã Hội

30/09/2026 08:40

Tại xã Hồng Thu, cuộc chiến phòng, chống ma túy không chỉ được triển khai bằng những biện pháp nghiệp vụ của lực lượng chức năng mà còn bắt đầu từ mỗi gia đình, dòng họ và bản làng. Bằng tiếng nói có trọng lượng trong cộng đồng, sự am hiểu phong tục và uy tín được gây dựng qua nhiều năm, đội ngũ người có uy tín đang trở thành những “cánh tay nối dài” đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần người dân, góp phần giữ bình yên cho người dân.

Giúp người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng

Xã Hội

30/09/2026 08:18

Cùng với quản lý chặt chẽ, thời gian qua Công an xã Mường Khoa chú trọng tuyên truyền, động viên, tạo điều kiện để người sau cai nghiện từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Điểm tựa cho người lầm lỡ làm lại cuộc đời

An ninh quốc phòng

29/09/2026 21:46

Bằng sự quan tâm, chia sẻ và những biện pháp hỗ trợ thiết thực, cấp ủy, chính quyền và lực lượng Công an xã Mường Mô đang từng bước giúp người lầm lỡ khi trở về xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống để tái hòa nhập cộng đồng. Sự đồng hành ấy không chỉ mở ra cơ hội làm lại cuộc đời cho người lầm lỡ mà còn góp phần giữ vững an ninh trật tự ngay tại cơ sở.

Lai Châu xây dựng bản làng không ma túy

Pháp luật

29/09/2026 21:31

Từ 11 xã đạt chuẩn "không ma túy" trong năm 2025, Lai Châu đang dồn sức mở rộng thêm 8 xã mới trong năm 2026, từng bước hiện thực hóa mục tiêu một nửa số xã trong tỉnh sạch bóng tệ nạn ma túy. Qua đó, từng bước hình thành những bản làng không ma túy, góp phần giữ gìn cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Bum Tở ngăn chặn, đấu tranh với tội phạm ma túy

An ninh quốc phòng

28/09/2026 09:21

Ma túy tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và cuộc sống của người dân. Trước thực tế đó, xã Bum Tở chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, nâng cao cảnh giác trong nhân dân, nhất là thanh, thiếu niên, học sinh, không để ma túy có cơ hội xâm nhập vào cộng đồng và trường học.

Nguồn vốn chính sách - Điểm tựa hoàn lương

Xã Hội

28/09/2026 09:12

Thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) chi nhánh tỉnh Lai Châu đã triển khai chính sách tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, tạo điều kiện để những người từng lầm lỡ có thêm nguồn lực phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống. Qua đó, góp phần giúp họ từng bước tái hòa nhập cộng đồng, hạn chế nguy cơ tái phạm và xây dựng cuộc sống mới.