Pháp luật
Làng nấu cao hổ và những mánh khóe nghề
Theo VnExpress
Nhấn để tìm kiếm tin cùng tác giả
Thứ sáu, 12/11/2010 08:41
lc-icon - Làng Phú Cường ở xã Lãng Công (Sông Lô, Vĩnh Phúc) có nghề nấu cao hổ từ rất lâu rồi. Ở đây, có một "đội quân" trên dưới 50 người đi khắp các vùng trong cả nước kiếm sống bằng nghề và bằng cả những mánh khóe nấu cao hổ thuê.

Cái lý của người làm thuê

Vòng vèo rất lâu tôi mới đến được làng Phú Cường ở xã Lãng Công, nơi có nghề nấu cao... dạo. Bà Ngáng ở Phú Cường, bán nước ở đầu làng nói với tôi: Cô tìm thợ làm "bánh dẻo" hả (tức thợ nấu cao hổ - PV)?. Khó lắm đấy. Người ta đi làm chưa đến đợt về. Bây giờ, nấu cao hổ thuê cũng là vi phạm pháp luật... Trung bình, giá công nấu một nồi cao từ 5-10 kg là 10 triệu đồng; 12-15 kg là 12 triệu đồng cho thợ nấu chính, còn thợ giúp việc 2 người là 3-4 triệu đồng /người và giá tuỳ thoả thuận".

Bà Ngáng úp mở rằng, phải cẩn thận, có vài người làng nấu cao hổ thuê bị công an bắt vì không tố giác tội phạm. Sau khi cầm 50 nghìn đồng của tôi, bà Ngáng chỉ đến một căn nhà trong xóm, tên là Lộc.
Nhìn trước, ngó sau, ông ta hất hàm hỏi: "Mấy ký?" (tức con hổ bao nhiêu kilôgam xương?). "Xuống giá"? (tức trả công bao tiền nhiêu?); "Nấu, chỉ trỏ (tức cò mồi, giới thiệu) định giá (tức xem xương hổ là giả hay thật) hay tất? ".
"Từng công đoạn là bao nhiêu "? - Tôi hỏi. Nấu 10 T (tức 8 triệu đồng /nồi) 5-7kg xương hổ; chỉ trỏ qua điện thoại 4 T; định giá 8 T. Gia chủ còn phải chi tiền ăn uống, đi lại, tiền điện thoại cho quá trình làm việc này.
Tôi vờ phân bua: "Anh có giảm được không? Tôi không phải là đại gia, vì tôi bắt buộc phải nấu cao để làm thuốc chữa bệnh cho người thân thôi". "Mặc cả thì đi chỗ khác nhé, làng này có đến mấy chục người biết nấu cao hổ. Cô có biết, trong 7 ngày làm thuê đó, tôi nơm nớp lo sợ thế nào không? Nếu bị phát hiện, là vướng vào vòng lao lý, khổ cả đời".
Nghề cha truyền, con nối
Qua giới thiệu, tôi gặp được Tường (ở Lãng Công, Sông Lô). Tường chỉ hơn 40 tuổi, ăn mặc bụi bặm, khuôn mặt nghệ sỹ. Theo giới thiệu, Tường là đời thứ 4 của một gia đình có nghề gia truyền nấu cao hổ. Người dẫn tôi gặp Tường nói: "Cô muốn làm thế nào moi được thông tin từ nó thì tuỳ, nhớ đừng "hở" là nhà báo, nó cạch mặt nói cả làng biết thì chết tôi, hết đường về quê mẹ luôn đấy".
 
Xẻ thịt hổ để nấu cao (ảnh minh họa)
Sau một hồi trà dư, tửu hậu, trong câu chuyện chẳng có đầu, cũng không có cuối, Tường cũng lộ một số bí quyết của công nghệ nấu cao gia truyền của gia đình. Khi còn nhỏ, cứ hè - được nghỉ học là bố cho Tường theo. Lớn thì phụ giúp bố, được bố truyền cho nhiều kinh nghiệm.
Tường bảo, ngày xưa, người ta nấu cao hổ bằng nồi gang 120 (to nhất). Bây giờ người ta nấu bằng nồi inox. Theo Tường, nấu cao bằng bếp âm, đào dưới lòng đất, như kiểu bếp Hoàng Cầm ngày xưa vẫn là chất lượng nhất.
Tường phân tích, cao hổ tốt, chuẩn nhất là nấu 60% xương hổ, còn 40% là đầu sơn dương, hoặc khỉ, gạc nai hoặc yếm rùa... để làm chất kết dính. Ngoài ra phải có "gia vị" là đại hồi và củ thục địa để điều hoà mùi. Xương hổ là hoả, thục địa là thuỷ, hai thứ này điều hoà cho nhau, thì người sử dụng mới không bị nhức đầu, nóng trong.
Làm hổ thì có thợ riêng. Kinh nghiệm của ông và cha tôi nói lại thì, người miền núi, họ làm hổ chuẩn hơn bất kỳ nơi đâu. Họ đem hổ ra suối, nơi nước chảy đôi dòng, nơi có đá cuội, nước trong vắt... vặt lông, bỏ tủy.
Tường giải thích: Chúa sơn lâm ở trên rừng lại được hoà với nước nguồn ở dưới đất rừng thì nó quyện vào nhau, tốt vô cùng về âm - dương. Rửa sạch, để ráo nước, sấy khô. Sau đó, đem xương hổ ngâm với nước nóng (nước ở suối có đá cuội thì càng tốt) được đun với lá trầu và gừng nướng (có người bảo gia chủ ngâm xương với dấm, nước vo gạo, đó là bí quyết gia truyền của họ). Thời gian ngâm là hai ngày. Sau đó, cho xương vào đáy nồi, xếp quanh đáy lên hình vành khăn. Xếp như thế để tiện cho việc múp nước ra ràng.
Nấu cao trong 7 ngày, 7 đêm với những quy trình khắt khe về giờ ra ràng nước. Nước nấu cao, nếu là nước suối thì tốt, còn không, nhất thiết phải là nước mưa mới được. Nước thành phố, được khử hoá chất như bây giờ mà nấu thì khử hết cả hổ, còn gì chất bên trong nữa. Thế mà người ta vẫn nấu, tại vì được thuê mà - Tường nói giọng tưng tửng như thể "chửi" cánh nhà giàu trọc phú, chẳng hiểu biết gì.
Theo Tường, khi nấu 60h đầu tiên, lửa phải cháy rực, sau múc 2/3 nước ra ràng, đúng vào 12h đêm. Nước hai, đun trong 48h thì ra ràng nước và nấu tiếp nước thứ ba. Sau đó, hoà chung ba lần nước ra ràng rồi đun thêm 36h nữa thì được thành phẩm là cao. Tường kể, người ta ngạc nhiên chuyện, 1kg xương hổ cốt, nấu được 1, 4kg cao. Đó là đúng, vì còn gia vị nữa.
Gia truyền chơi xỏ chủ
Đi nấu thuê nhiều thế, có "thó" được ít nào về cho người thân dùng không?- Tôi hỏi.
Tường kể về cái lần ăn cắp duy nhất trong đời như này: “Trong quá trình đun nồi cao, cả gia đình chủ cứ căng mắt ra trông xem tôi có moi xương trong nồi ra cho xương khác vào, giấu xương hổ để đem về hay không. Biết thế, tôi chơi độc. Đang đun, tôi bảo, muốn ăn quả trứng gà luộc. Gia chủ mang vào cho 3 quả. Tôi bỏ vào nồi được vài phút cho trứng chín tới phần lòng trắng, đem ra bóc. Bóc vỏ xong, tôi lấy cớ, trứng chưa chín lòng đỏ, ăn tanh, cho vào nồi xương đun tiếp.
Vài phút sau, gia chủ giục "lấy trứng ra mà ăn". Tôi vờ lấy môi, khuấy một vòng quanh nồi, bảo: Chưa tìm thấy, kệ, chốc ăn cũng được, ngủ tí đã. Tôi vừa ngủ, vừa nằm trong 3h thì dậy và lấy trứng ra ăn. Tôi mời gia chủ, họ ăn thấy đắng, quá đắng, cho tôi tất. Tôi vờ ăn rồi cũng kêu đắng, bảo bỏ đi, thực ra tôi cho vào túi nilon, mang về ngâm rượu. Bao nhiêu chất của xương hổ đã bị trứng hút hết vào nồi cao hổ đó chỉ còn bã mà thôi.
Ý kiến bạn đọc

Tin đọc nhiều

Có thể bạn quan tâm
Tin cùng chuyên mục
Tuần tra liên hợp biên giới tháng 3 năm 2026
Tuần tra liên hợp biên giới tháng 3 năm 2026
Xã Hội
27/03/2026 16:09
Ngày 27/3, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Lai Châu (Việt Nam) cùng Chi đội Quản lý biên giới Hồng Hà và Trạm Kiểm tra Biên phòng xuất, nhập cảnh Kim Thủy Hà (Trung Quốc) phối hợp tổ chức triển khai tuần tra liên hợp biên giới tháng 3/2026.
Hơn 600 cán bộ, giáo viên và học sinh được tuyên truyền Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ
Hơn 600 cán bộ, giáo viên và học sinh được tuyên truyền Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ
Xã Hội
25/03/2026 12:48
Sáng 25/3, Đội Tuyên truyền, điều tra giải quyết tai nạn và xử lý vi phạm (Phòng Cảnh sát Giao thông - Công an tỉnh) phối hợp với Công ty Thương mại và Đầu tư Hòa An Lai Châu, Trường THPT Mường Tè tổ chức tuyên truyền Luật Trật tự, an toàn giao thông (TTATGT) đường bộ và tập huấn kỹ năng lái xe cho hơn 600 cán bộ, giáo viên và học sinh Trường THPT Mường Tè.
Đổi mới sáng tạo, phát triển các mô hình hợp tác xã gắn với chuỗi giá trị
Đổi mới sáng tạo, phát triển các mô hình hợp tác xã gắn với chuỗi giá trị
Kinh tế
23/03/2026 09:03
Đại hội Liên minh Hợp tác xã (HTX) tỉnh Lai Châu lần thứ V, nhiệm kỳ 2025-2030 diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa đặc biệt, khi Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc trong tỉnh đang nỗ lực thi đua thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của năm đầu Đại hội nhiệm kỳ mới. Đây là dấu mốc quan trọng của tổ chức Liên minh HTX tỉnh nhìn lại một quá trình phát triển đầy nỗ lực của nhiệm kỳ qua, mở ra kỳ vọng mới, đưa HTX của tỉnh Lai Châu bước vào kỷ nguyên số và phát triển bền vững.
Xử lý nghiêm hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép xăng dầu qua biên giới
Xử lý nghiêm hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép xăng dầu qua biên giới
Kinh tế
21/03/2026 20:44
Văn phòng Chính phủ vừa có Công văn số 2389/VPCP-V.I ngày 19/3/2026 truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại trong kinh doanh xăng dầu.
Phát triển bền vững kinh tế hợp tác xã
Phát triển bền vững kinh tế hợp tác xã
Kinh tế
20/03/2026 13:39
L.T.S: Kinh tế hợp tác xã (HTX) trên địa bàn tỉnh có bước chuyển mình mạnh mẽ cả về số lượng, chất lượng và hiệu quả hoạt động. Không chỉ góp phần tái cơ cấu ngành Nông nghiệp, các HTX còn giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập và ổn định đời sống cho người dân. Trước thềm Đại hội Liên minh HTX tỉnh lần thứ V, nhiệm kỳ 2025-2030, phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Lai Châu phỏng vấn đồng chí Nguyễn Quang Hải - Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh về các giải pháp trọng tâm, đột phá nhằm thúc đẩy khu vực kinh tế tập thể (KTTT), HTX phát triển bền vững, hiệu quả trong giai đoạn mới.
Thước đo của pháp luật là cuộc sống
Thước đo của pháp luật là cuộc sống
Chính trị
17/03/2026 07:00
Trong nhiều năm qua, đặc biệt trong năm 2025, công cuộc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật ở Việt Nam đã đạt được những bước tiến quan trọng. Hệ thống luật, pháp lệnh và các văn bản dưới luật ngày càng được hoàn thiện, bao quát hầu hết các lĩnh vực của đời sống kinh tế- xã hội. Tuy nhiên, thực tiễn phát triển cũng đặt ra một câu hỏi ngày càng rõ ràng: một đạo luật được viết tốt đã đủ để tạo ra một xã hội vận hành hiệu quả hay chưa?

Đọc báo in

Báo Lai Châu Số 3186 ngày 23/04/2026
Báo Lai Châu Số 3185 ngày 22/04/2026
Báo Lai Châu Số 3184 ngày 20/04/2026
Báo Lai Châu Số 578 ngày 19/04/2026
Báo Lai Châu Số 551 ngày 18/04/2026
Báo Lai Châu Số 3183 ngày 17/04/2026
Báo Lai Châu Số 3182 ngày 16/04/2026
Báo Lai Châu Số 3181 ngày 15/04/2026
Báo Lai Châu Số 3180 ngày 13/04/2026
Báo Lai Châu Số 550 ngày 11/04/2026