Mở rộng chính sách nhà ở công vụ và hỗ trợ các hộ dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai

Phát biểu thảo luận về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu Hoàng Quốc Khánh đề nghị nghiên cứu bổ sung đối tượng được hưởng chính sách nhà ở công vụ đối với giáo viên, nhân viên y tế và công chức mới được tuyển dụng về công tác tại các xã vùng sâu, vùng xa, địa bàn đặc biệt khó khăn.

Theo đại biểu, tại nhiều xã miền núi, đội ngũ giáo viên, nhân viên y tế và cán bộ, công chức gặp rất nhiều khó khăn về chỗ ở do thiếu nhà công vụ, trong khi địa phương hầu như không có nhà cho thuê. Không ít trường hợp phải ở nhờ, ở ghép hoặc cùng nhau góp tiền mua nhà để có nơi sinh hoạt. Thực trạng này ảnh hưởng đến việc thu hút, giữ chân đội ngũ nhân lực y tế, giáo dục tại cơ sở. Vì vậy, cần có chính sách nhà ở phù hợp để cán bộ, công chức, viên chức yên tâm công tác lâu dài tại địa bàn khó khăn.

Đặc biệt, từ thực tiễn các tỉnh miền núi thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lũ, sạt lở đất, đại biểu Hoàng Quốc Khánh kiến nghị bổ sung đối tượng được hỗ trợ nhà ở là những hộ dân buộc phải di dời khỏi khu vực nguy hiểm nhưng không thuộc các dự án tái định cư tập trung.

Đại biểu Hoàng Quốc Khánh tham gia ý kiến thảo luận.

Đại biểu nêu thực tế, nhiều hộ dân sinh sống phân tán, khi có nguy cơ sạt lở, lũ lụt phải di chuyển đến nơi an toàn nhưng không thuộc diện hỗ trợ của các dự án ổn định dân cư. Trong khi đó, các hộ phải tự tìm đất, tự bỏ kinh phí xây dựng nhà mới dù điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn. Có trường hợp vừa xây dựng nhà ở chưa lâu đã phải tiếp tục di dời do thiên tai.

Đại biểu đề nghị bổ sung nhóm đối tượng này vào chính sách hỗ trợ nhà ở, đồng thời quy định việc xác nhận của cơ quan có thẩm quyền làm căn cứ xem xét hỗ trợ, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống và bảo đảm an toàn trước nguy cơ thiên tai.

Phát triển nhà ở gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa, bảo đảm chính sách đến đúng đối tượng

Tham gia góp ý dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), đại biểu Vũ Minh Đạo, Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu, đề nghị việc phát triển nhà ở tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số phải gắn với bảo tồn kiến trúc truyền thống, cảnh quan và không gian văn hóa cộng đồng. Việc khuyến khích xây dựng nhà ở nhiều tầng cần phù hợp với điều kiện địa hình, nhu cầu thực tế và phong tục, tập quán của từng dân tộc, tránh áp dụng máy móc các mô hình nhà ở đô thị làm ảnh hưởng đến bản sắc văn hóa.

Đối với chính sách hỗ trợ nhà ở, đại biểu đề nghị rà soát điều kiện thụ hưởng của hộ nghèo, nhất là những hộ chưa có đất ở hợp pháp hoặc đã sinh sống ổn định nhưng chưa đáp ứng điều kiện đăng ký thường trú. Theo đại biểu, đây có thể chính là những hộ có nhu cầu hỗ trợ cấp thiết nhất nhưng lại không đủ điều kiện tiếp cận chính sách. Do đó, cần phân biệt rõ chính sách hỗ trợ xây dựng nhà ở trên đất đã có với chính sách giải quyết chỗ ở cho hộ chưa có đất ở, bảo đảm chính sách an sinh đến đúng đối tượng.

Đại biểu cũng đề nghị phát triển nhà ở xã hội đồng bộ với hạ tầng thiết yếu như trường học, cơ sở y tế và các dịch vụ phục vụ đời sống; đồng thời rà soát các tiêu chí ưu tiên về nhà ở nhằm bảo đảm công bằng giữa các gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

Đại biểu Vũ Minh Đạo tham gia ý kiến thảo luận.

Liên quan đến chính sách tái định cư, đại biểu kiến nghị không chỉ quan tâm đến chất lượng nhà ở mà còn phải bảo đảm điều kiện sinh kế, việc làm, giáo dục, y tế và sinh hoạt văn hóa, nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số, giúp người dân ổn định cuộc sống lâu dài.

Hoàn thiện quy hoạch, giá đất và bảo đảm quyền lợi của người sử dụng đất

Tham gia thảo luận về dự án Luật Đất đai (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Hữu Toàn, Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu, đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, bảo đảm tính đồng bộ giữa Luật Đất đai với Luật Quy hoạch và Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn.

Theo đại biểu, cần làm rõ mối quan hệ giữa quy hoạch tỉnh và kế hoạch sử dụng đất cấp xã, nhất là việc xác định chỉ tiêu, vị trí, diện tích và tiến độ sử dụng đất, bảo đảm tính thống nhất, khả thi trong quá trình tổ chức thực hiện. Đồng thời, quan tâm tháo gỡ những bất cập liên quan đến hạn mức đất ở, chuyển mục đích sử dụng đất và tách thửa đối với các hộ gia đình có nhiều thế hệ cùng sinh sống.

Đại biểu Nguyễn Hữu Toàn tham gia ý kiến thảo luận.

Đáng chú ý, từ thực tiễn quản lý, sử dụng đất nông nghiệp, đại biểu đề nghị rà soát quy định về bồi thường đối với diện tích đất được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao vượt hạn mức, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất. Đối với trường hợp đất thuê được miễn tiền thuê đất, cần nghiên cứu cơ chế ghi nhận các khoản đầu tư hợp pháp đã làm tăng giá trị đất trong quá trình sử dụng, nhất là tại những địa bàn khó khăn được hưởng chính sách ưu đãi đầu tư.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị cân nhắc quy định về công chứng giao dịch đất đai theo hướng tăng quyền lựa chọn của người dân, giảm chi phí và đơn giản hóa thủ tục trong điều kiện đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai.

Các ý kiến phát biểu của ĐBQH tỉnh Lai Châu đã tập trung phản ánh những vấn đề đặt ra từ thực tiễn địa phương, góp phần hoàn thiện chính sách pháp luật về nhà ở, đất đai theo hướng đồng bộ, khả thi, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân và phù hợp với điều kiện đặc thù của vùng miền núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.