Đất nước đang chuẩn bị bước vào “ngày hội non sông” - ngày dân ta thể hiện quyền làm chủ vận mệnh đất nước ta qua lá phiếu của mình. Ở Lai Châu, từ những bản làng cheo leo nơi đỉnh núi, những điểm dân cư ven biên giới đến các khu phố đang rộn ràng, công tác chuẩn bị cho ngày bầu cử đang được triển khai khẩn trương, chu đáo. Thế nhưng, trái ngược với những hân hoan, nỗ lực ấy, các thế lực thù địch, những kẻ chống phá đất nước, phản động vẫn ra rả “bài ca”: Việt Nam thiếu dân chủ, nhân quyền.

Khi Đại hội XIV của Đảng diễn ra, và ngay thời điểm này, khi cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp sắp diễn ra, trên các trang của bọn phản động xuất hiện những dòng trạng thái kiểu như: “Thưa Đảng khi nào thì dân được đi bỏ phiếu bầu Tổng Bí thư”, “ĐCS hãy học Nhật Bản và Thái Lan, tổ chức bầu cử tự do, đa đảng. Nếu nhân dân ủng hộ thì tiếp tục cầm quyền. Đừng cướp chính quyền”, và rất nhiều dòng trạng thái sặc mùi phản động khác. Không những vậy, điều đáng nói hơn là có khá nhiều người trong nước, người Việt Nam ở hải ngoại cũng hùa theo, tạo nên tâm lý đám đông độc hại, đặc biệt là đối với những người trẻ tuổi - nhóm đối tượng còn ít va vấp chính trị. Nhìn bề ngoài, những luận điệu ấy được khoác lên lớp vỏ “dân chủ”, “nhân quyền”. Nhưng nếu bóc tách đến cùng, sẽ thấy đó là một chuỗi đánh tráo khái niệm có chủ ý, vận dụng tiêu chuẩn kép để phủ nhận thể chế chính trị và thực tiễn dân chủ ở Việt Nam.

Yêu sách “dân bầu Tổng Bí thư” là một sự ngụy biện ngay từ điểm xuất phát. Xin trích nguyên văn Điều lệ Đảng như sau: “Điều 17: 1. Ban Chấp hành Trung ương bầu Bộ Chính trị; bầu Tổng Bí thư trong số Ủy viên Bộ Chính trị”. Như vậy, Tổng Bí thư là chức danh được bầu theo Điều lệ Đảng, trên cơ sở nguyên tắc tập trung dân chủ, thông qua Ban Chấp hành Trung ương - những người do đại hội Đảng các cấp bầu ra. Bởi thế cho nên, muốn được cầm lá phiếu bầu Tổng Bí thư, phải là đảng viên, phải là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Dù những kẻ đăng dòng trạng thái này không hề “mù chính trị” nhưng chúng đã “lập lờ đánh lận con đen”, khiến nhiều người bị thao túng, nói theo cách mà xã hội hiện đại là “bị dắt mũi” thông tin.

Trên thực tế, không có quốc gia nào trên thế giới mà toàn bộ người dân đi bầu lãnh đạo một đảng chính trị. Ở Mỹ, dân không bầu Chủ tịch Đảng Dân chủ hay Đảng Cộng hòa. Ở Anh, dân không bầu lãnh đạo Công đảng hay Bảo thủ. Ở Đức, dân không bầu Chủ tịch CDU hay SPD. Lãnh đạo các đảng đều do đảng viên bầu, theo quy trình nội bộ.

Đòi “dân bầu Tổng Bí thư” thực chất là đòi xóa nhòa ranh giới giữa Đảng và Nhà nước, phủ định toàn bộ cấu trúc chính trị hiện hành. Đó không phải là mở rộng dân chủ, mà là phủ nhận thể chế bằng một yêu cầu không tồn tại trong bất kỳ mô hình chính trị nào.

Yêu sách thứ hai: “dân bầu cử trực tiếp lãnh đạo”, càng bộc lộ rõ tiêu chuẩn kép. Những người đưa ra đòi hỏi này thường viện dẫn các quốc gia phương Tây, nhất là Mỹ, như “chuẩn mực dân chủ”. Với chúng cứ phải đa nguyên, đa đảng, cứ phải tây mới là dân chủ, mới là nhất. Nhưng trên thực tế, tại Mỹ, người dân không trực tiếp bầu Tổng thống. Năm 2000 ứng viên Dân chủ Al Gore nhận nhiều hơn 543.895 phiếu phổ thông so với George W. Bush. Nhưng Bush thắng 271 phiếu đại cử tri, Gore 266, nên Bush trở thành Tổng thống. Năm 2016, ứng viên Hillary Clinton nhận được nhiều hơn khoảng 2,8 triệu phiếu phổ thông so với Donald Trump, nhưng vẫn thất cử vì chỉ nhận được 227 phiếu đại cử tri (Donald Trump là 304 phiếu, thắng cử). Như vậy, cử tri ở Mỹ bầu ra các đại cử tri, và chính đại cử tri đoàn mới là chủ thể quyết định người đứng đầu Nhà nước. Điều đáng nói là: với nước Mỹ, họ gọi đó là “đặc thù thể chế”; còn với Việt Nam, họ quy kết là “không dân chủ”. Cùng một hiện tượng, hai cách đánh giá, đó chẳng phải là tiêu chuẩn kép đấy ư!

Muốn làm chính trị, thì phải tìm hiểu về chính trị học! Trước hết, phải khẳng định, không thể tuyệt đối hóa thành một mô hình duy nhất để áp đặt cho mọi quốc gia. Các nhà khoa học chính trị đã kết luận, tùy điều kiện, hoàn cảnh chủ quan, khách quan, nhận thức của đại bộ phận cử tri mà thực hiện dân chủ đại diện hay dân chủ trực tiếp. Xét về đặc thù ở Việt Nam thì mô hình dân chủ đại diện là phù hợp nhất. Bởi vậy không thể nói Việt Nam không có dân chủ.

Bản chất của dân chủ không nằm ở khẩu hiệu, cũng không nằm ở hình thức kỹ thuật của bầu cử, mà ở chỗ quyền làm chủ của nhân dân có được bảo đảm thực chất hay không. Ở Việt Nam, nhân dân bầu Quốc hội - cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. Quốc hội quyết định Hiến pháp, pháp luật, bầu và giám sát các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước. Phủ nhận con đường đó không phải là đòi dân chủ, mà là phủ nhận sự lựa chọn chính trị của nhân dân Việt Nam.

Nếu muốn tìm dân chủ thực chất, hãy nhìn vào những nơi cụ thể. Ở Lai Châu - tỉnh biên giới, địa hình chia cắt mạnh, nhiều bản làng nằm cheo leo trên sườn núi, mỗi kỳ bầu cử là một chiến dịch tốn bao mồ hôi, công sức. Để bảo đảm quyền bầu cử của người dân, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ, đoàn viên thanh niên đã phải băng rừng, vượt suối, mang phiếu đến tận bản xa, nhà lẻ. Có nơi, tổ bầu cử phải đi bộ hàng giờ, thậm chí nhiều ngày, để không một cử tri nào bị mất quyền bầu cử. Danh sách cử tri được rà soát từng hộ, từng người. Người già, người khuyết tật, người ốm đau đều được mang hòm phiếu đến tận nhà, tạo điều kiện để thực hiện quyền công dân. Nhìn vào đó chẳng phải là chính quyền Việt Nam đang làm mọi cách để người dân được thực hiện quyền của mình hay sao? Xin hỏi có mấy nước trên thế giới làm điều đó? Đó còn không phải dân chủ thì thế nào mới là dân chủ?

Để khép lại bài viết này tôi xin trích lời Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính: Dân chủ, nhân quyền lớn nhất của Việt Nam là làm sao để hơn 100 triệu người dân được sống trong tự do, ấm no và hạnh phúc. Đến hôm nay, khi đất nước vươn mình, khi Việt Nam đã và đang sánh vai với các cường quốc năm châu, dù muốn dù không đều phải khẳng định: nếu Dân - Đảng không một lòng, làm sao chúng ta có được điều đó!

Xin đừng quên: 15/3/2026 là ngày hội non sông.