Mường Than là địa phương đầu tiên của huyện Than Uyên hoàn thành 19 tiêu chí nông thôn mới vào năm 2015. Tìm hiểu chúng tôi được biết, thực hiện tiêu chí khó là môi trường, cấp ủy, chính quyền xã tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, hướng dẫn Nhân dân thu gom, xử lý rác thải đúng quy định, ký cam kết đảm bảo vệ sinh môi trường. Đoàn viên, thanh niên xung kích đi đầu dọn vệ sinh các tuyến đường nhánh, đường nội bản, làm hàng rào bảo vệ cây xanh; ra quân nạo vét kênh mương thủy lợi, giúp Nhân dân di dời chuồng trại chăn nuôi ra xa nhà. Hội viên, phụ nữ chủ động sắp xếp nhà ở gọn gàng, quét dọn khu vực nhà ở và đường ngõ bản. Hội viên nông dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất nông nghiệp đảm bảo quy định; xử lý rác thải theo quy định.

Tại xã Ta Gia, cấp ủy, chính quyền và Nhân dân đang tích cực vào cuộc thực hiện tiêu chí môi trường. Cuối tuần, các gia đình cử đại diện tham gia tổng vệ sinh đường ngõ bản, phát quang bụi rậm, khơi thông rãnh nước. Đưa quy định không nuôi gia súc cạnh nhà ở, xây dựng nhà tiêu, nhà tắm, sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh vào quy ước của bản.

Ông Vàng A Mang – Chủ tịch UBND xã Ta Gia chia sẻ: “Năm 2019, xã được chọn thực hiện hoàn thành các tiêu chí NTM. Hiện nay, xã đạt 12 tiêu chí. Riêng tiêu chí môi trường, chúng tôi đang phấn đấu thực hiện bằng việc huy động các đoàn thể vào cuộc tuyên truyền Nhân dân tham gia đảm bảo môi trường sạch đẹp. Tích cực khắc phục, xử lý ô nhiễm và cải thiện môi trường tại cơ sở sản xuất, kinh doanh ở nông thôn”.

Thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng NTM, hết năm 2018, toàn huyện có 5 xã đạt chuẩn NTM, tỷ lệ bình quân đạt 14,18 tiêu chí/xã, đặc biệt các xã có số tiêu chí đạt chuẩn ngày càng tăng. Tuy nhiên, một số tiêu chí khó thực hiện, trong đó có môi trường, bởi tại các bản, hiện tượng vứt vỏ bao bì, chai lọ, thuốc bảo vệ thực vật bừa bãi còn phổ biến, ảnh hưởng xấu đến môi trường cũng như sức khỏe của cộng đồng.

Việc thu gom và xử lý rác thải, nước thải hay phát quang bụi rậm, quét dọn đường làng ngõ xóm chưa được Nhân dân thực hiện thường xuyên. Công tác xây dựng nhà tiêu, nhà tắm, bể chứa nước sinh hoạt hợp vệ sinh; di chuyển chuồng trại chăn nuôi ra xa nơi còn nhiều khó khăn. Ngoài nguyên nhân chủ quan thì một phần do đời sống người dân khó khăn, nguồn vốn hỗ trợ vệ sinh môi trường chỉ phân bổ cho các xã được công nhận chuẩn và dự kiến đạt chuẩn trong khi nhu cầu các xã còn lại khá cao.

Bà con bản Noong Thăng (xã Phúc Than) vệ sinh môi trường đường nội bản.

Giải quyết bài toán môi trường, UBND huyện chỉ đạo UBND các xã yêu cầu các thôn, bản tiến hành thu gom rác thải 1 lần/tuần. Đẩy mạnh hỗ trợ xây dựng lò đốt rác mini và bể chứa rác thải bao bì thuốc bảo vệ thực vật trên cánh đồng. Hết năm 2018, huyện hỗ trợ xây dựng 291 lò đốt rác mini, 126 bể chứa vỏ chai lọ bao bì thuốc bảo vệ thực vật, 247 nhà tiêu hợp vệ sinh và mua 19 xe đẩy rác, 80 thùng đựng rác.

Ông Nguyễn Văn Thăng – Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Than Uyên cho biết: “Nâng cao chất lượng tiêu chí môi trường, Phòng phối hợp với các cơ quan, xã tuyên truyền Nhân dân cùng Nhà nước xây dựng, bảo vệ, cải tạo nâng cấp hệ thống thoát nước; duy trì hoạt động giữ gìn vệ sinh, làm sạch đẹp thôn bản như: có điểm thu gom xử lý rác thải, trồng cây xanh, chỉnh trang nhà cửa, sân vườn. Vận động bà con không nhốt gia súc, gia cầm dưới gầm sàn, xây dựng nhà tắm, nhà tiêu, bể chứa nước hợp vệ sinh. Triển khai sâu rộng phong trào xây dựng bản làng kiểu mẫu, xây dựng cảnh quan môi trường xanh-sạch-đẹp”.

Huyện dành các nguồn đầu tư, hỗ trợ của Trung ương, tỉnh cải tạo, nâng cấp công trình nước sinh hoạt; chỉ đạo cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, kiểm soát cơ sở sản xuất, kinh doanh, nuôi trồng thủy sản, hàng quán đảm bảo quy định vệ sinh môi trường cũng như an toàn vệ sinh thực phẩm. Đến nay, toàn huyện có 60,9% (7.156/11/740 hộ) có nhà tiêu, nhà tắm, bể chứa nước hợp vệ sinh đảm bảo 3 sạch; 59,3% hộ (6.229/10.496 hộ) có chuồng trại chăn nuôi đảm bảo vệ sinh; 11/11 xã thực hiện tốt việc mai táng phù hợp với quy định; 5/11 xã đạt tiêu chí môi trường.

Vẫn biết môi trường là tiêu chí khó đối với các địa phương trong tỉnh, không riêng huyện Than Uyên. Tuy nhiên, với sự ưu tiên nguồn lực, chú trọng công tác tuyên truyền, vận động, chắc chắn công cuộc xây dựng NTM ở Than Uyên sẽ có thêm nhiều đổi thay từ sự chung sức của cộng đồng đối với tiêu chí này.