Trao đổi với chúng tôi về xây dựng khu dân cư không khói thuốc, anh Lò Văn Cheo - Phó Chủ tịch UBND xã Bản Giang cho biết: “Trước đây, trên địa bàn xã tỷ lệ người hút thuốc lào, thuốc lá khá cao. Thanh niên 15 - 16 tuổi đã tập hút thuốc, không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến người hút mà khói thuốc ảnh hưởng tới sức khỏe những người xung quanh. Để xây dựng khu dân cư không khói thuốc, những năm gần đây, xã chỉ đạo các bản đưa nội dung cấm hút thuốc vào quy ước của bản và lấy đó làm tiêu chí xét danh hiệu gia đình, bản văn hoá. Đến nay, 100% bản xây dựng khu dân cư lành mạnh, không khói thuốc”.

Trung úy Ly A Phình - Công an xã Bản Giang tuyên truyền cho người dân về tác hại của khói thuốc.

Từng bước xây dựng khu dân cư không khói thuốc, những năm qua, xã quán triệt 100% công chức xã “nói không với thuốc lá”. Đồng thời, phân công nhiệm vụ cho công chức đưa Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá vào thực tiễn cuộc sống. Các công chức xã đã đẩy mạnh tuyên truyền giúp cho người dân hiểu về tác hại của thuốc lá, thuốc lào gây ra các bệnh về tim mạch, ung thư phổi. Người dân cũng dần nhận thức được tác hại của việc hút thuốc lá, khói thuốc qua phổi ngấm vào máu, tích lũy lâu ngày gây nên nhiều bệnh như: ung thư thực quản, phổi tắc nghẽn mãn tính và phình động mạch chủ... cần tránh xa.

Anh Châu A Pao - Trưởng bản Tẩn Phủ Nhiêu (người có thâm niên hút thuốc) tâm sự: “Là trưởng bản nên tôi cần gương mẫu, đi đầu, không hút thuốc để người dân noi theo. Năm 2015, tôi đã cai nghiện thành công thuốc lá và thuốc lào. Sau đó, tôi tuyên truyền cho bà con hiểu hút thuốc lá không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người hút, mà khói thuốc gây ảnh hưởng tới sức khỏe cộng đồng. Giờ đây, không riêng tôi mà 100% người dân trong bản đã không còn hút thuốc”.

Suối Thầu là bản triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền để xây dựng khu dân cư không khói thuốc. Toàn bản có 145 hộ với hơn 700 nhân khẩu, 100% dân tộc Mông, Dao sinh sống. Trước đây, bản không chỉ có nam giới hút thuốc mà phụ nữ cũng hút thuốc lào. Tất cả các hộ dân trong bản đều có điếu và thuốc lào, khiến bà con coi việc hút thuốc là phong trào.

Trước thực trạng trên, những năm gần đây, trưởng, phó bản tuyên truyền, vận động bà con không hút thuốc. Bản đề cao vai trò gương mẫu, đi đầu của người cao tuổi, cán bộ, đảng viên tuyên truyền, phổ biến Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá tới toàn thể người dân. Bản gắn nội dung cấm hút thuốc vào bình xét danh hiệu gia đình văn hóa. Từ đó, bà con tự giác từ bỏ thói quen hút thuốc góp phần đưa Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đi vào cuộc sống.

Anh Lù A Giao - Trưởng bản Suối Thầu cho biết: “Điểm nổi bật trong triển khai thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá là bản Suối Thầu đã nâng cao nhận thức cho người dân về tác hại của khói thuốc gây ra các bệnh về tim mạch, ung thư phổi. Đến nay, 100% người dân không hút thuốc, góp phần xây dựng môi trường khu dân cư trong lành”.

Dạo quanh khu dân cư bản Đoàn Kết, chúng tôi thấy tình trạng người dân hút thuốc lá, thuốc lào giảm hẳn. Trước đây, bản có tỷ lệ người hút thuốc cao. Tuy nhiên, bản lồng ghép tuyên truyền tác hại của khói thuốc vào các buổi họp nhằm khuyến cáo người dân dần bỏ thuốc để bảo vệ sức khỏe chính mình và cộng đồng.

Đến nay, tỷ lệ người dân trong bản hút thuốc chỉ còn 10% so với trước đây. Theo người dân ở bản Đoàn Kết thì không chỉ đảng viên mà người dân cũng không hút thuốc. Số ít người dân trong bản hiện nay còn hút thuốc cũng cảm thấy lạc lõng khi việc tìm mua thuốc lá, thuốc lào khó khăn. Các hộ dân không còn thói quen mua thuốc tích trữ trong nhà như trước. 

Đến nay, xã Bản Giang đã bước đầu thành công với việc xây dựng khu dân cư không khói thuốc. Người dân đổi thay hành vi không mua, không hút thuốc, trên địa bàn xã có tới 90% người dân không hút thuốc, vừa tốt cho sức khoẻ và tiết kiệm được tiền. Nhiều bản đã được công nhận không khói thuốc, như: Suối Thầu, Tẩn Phủ Nhiêu, Nà Cơ và Bản Giang…

Với kết quả đã đạt được, thời gian tới, xã Bản Giang tiếp tục nâng cao ý thức trách nhiệm cho người dân trong phòng chống tác hại của thuốc lá, tạo nếp sống văn minh, hiện đại. Mỗi người dân nâng cao sức khoẻ, duy trì lối sống lành mạnh không khói thuốc, góp phần thúc đẩy đời sống, kinh tế địa phương phát triển.