Về Than Uyên, chúng tôi cảm nhận rõ sự “thay da, đổi thịt” của vùng quê cách mạng. Dọc quốc lộ 32 từ xã Phúc Than đến xã Mường Kim, 2 hàng cờ đỏ thắm tung bay; nhà cao tầng, nhà xây khang trang san sát; hoạt động thương mại, dịch vụ sôi động.
Chia sẻ với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Văn Thăng - Chủ tịch UBND huyện Than Uyên cho hay: Chương trình NTM đã mang lại diện mạo tươi đẹp cho nhiều vùng quê. Với sự đầu tư nguồn lực của Nhà nước về điện, đường, trường, trạm, hỗ trợ mô hình sinh kế… nhân dân có cuộc sống ấm no hơn. Kinh tế của huyện có bước phát triển mới với nhiều mô hình hiệu quả; hình thành các vùng nguyên liệu hàng hóa lớn. Đến nay, toàn huyện có 7/11 xã được công nhận đạt chuẩn NTM. Hiện tại, huyện đang tập trung nguồn lực để hoàn thành mục tiêu 11/11 xã đạt chuẩn NTM vào cuối năm 2024.
Được biết, 4 xã chưa đạt chuẩn NTM của huyện gồm: Tà Hừa, Tà Mung, Khoen On và Pha Mu. Để đạt được mục tiêu, huyện xây dựng kế hoạch, lộ trình cho từng xã; ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, đôn đốc triển khai thực hiện nhiệm vụ. Trong đó, tăng cường tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng NTM” gắn với các phong trào thi đua yêu nước, cuộc vận động của từng tổ chức hội, đoàn thể như: “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, “Toàn dân đoàn kết xây dựng NTM, đô thị văn minh”, “Không để ai bị bỏ lại phía sau”…

Nhân dân bản Khì (xã Tà Hừa, huyện Than Uyên) vệ sinh môi trường đường nội bản.

Chị Lò Thị Dân - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Tà Mung phấn khởi cho biết: Thực hiện Chương trình NTM, hội tuyên truyền, vận động hội viên hưởng ứng phong trào “Xây dựng người phụ nữ Lai Châu nhân ái, tự tin, sáng tạo, khát vọng phát triển”, cuộc vận động: “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”. Qua đó, chị em duy trì thường xuyên vệ sinh nhà ở, đường ngõ bản; giúp nhau phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập với mô hình: trồng, chăm sóc chè, chanh leo; nuôi gà đen; trồng lạc đỏ.
Từ nguồn vốn của Chương trình NTM, huyện lồng ghép với các nguồn lực khác và đóng góp của nhân dân đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ. Chú trọng thực hiện hiệu quả các chương trình chuyên đề thuộc Chương trình NTM, như: mỗi xã một sản phẩm (OCOP); phát triển du lịch nông thôn; tăng cường bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm và cấp nước sạch nông thôn… Đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp và phát triển kinh tế nông thôn. Định hướng cho các xã chưa đạt NTM triển khai sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị hàng hóa. Quan tâm đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Chỉ đạo các xã đã đạt chuẩn NTM tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí theo Quyết định số 1285/QĐ-UBND ngày 27/9/2022 của UBND tỉnh về ban hành Bộ tiêu chí xã NTM và Bộ tiêu chí xã NTM nâng cao tỉnh Lai Châu giai đoạn 2021-2025.
Năm 2024, huyện Than Uyên được giao nguồn vốn thực hiện Chương trình NTM là 39.167 triệu đồng, bao gồm: vốn ngân sách trung ương, vốn ngân sách địa phương. Ngoài ra còn có vốn ngân sách trung ương giao năm 2023 kéo dài sang năm 2024 là 4.371 triệu đồng. Từ các nguồn vốn này, trong 6 tháng đầu năm, UBND huyện đã cấp kinh phí đầu tư hệ thống xử lý nước sạch và các hạng mục phụ trợ bản Cáp Na 1, 2 (xã Tà Hừa); bản On, bản Mở (xã Khoen On); bản Xoong, Lun 1 (xã Tà Mung). Triển khai mô hình liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm chủ lực đảm bảo bền vững: gạo Séng Cù, gạo Tan Pỏm (xã Tà Hừa); chè, chanh leo (xã Tà Mung). Hỗ trợ thành lập HTX Du lịch và Phát triển nông nghiệp xanh xã Pha Mu. Huyện đang triển khai xây dựng mô hình sản xuất lúa theo tiêu chuẩn VietGAP có truy xuất nguồn gốc tại xã Khoen On. Huy động nhân dân đóng góp 398 ngày công lao động và hiến 1.594m2 đất các loại.

Xã Pha Mu, huyện Than Uyên tập trung khai thác lợi thế lòng hồ thủy điện phát triển các dịch vụ du lịch.

Tính đến thời điểm hiện tại, toàn huyện đạt bình quân 16 tiêu chí NTM/xã. Trong đó, xã Pha Mu đạt 19/19 tiêu chí (đang hoàn thiện hồ sơ trình công nhận); xã Tà Hừa đạt 16/19 tiêu chí; xã Tà Mung đạt 16/19 tiêu chí; xã Khoen On đạt 14/19 tiêu chí. Thu nhập bình quân toàn huyện đạt 48 triệu đồng/người/năm.

Anh Tòng Văn Chức - Phó Chủ tịch UBND xã Tà Hừa chia sẻ: Từ nay đến cuối năm, xã nỗ lực hoàn thành 3 tiêu chí NTM còn lại. Đối với tiêu chí thông tin và truyền thông, tới đây được Sở Thông tin và Truyền thông tăng cường cơ sở vật chất cho hệ thống thông tin và truyền thông cơ sở. Tỷ lệ hộ nghèo của xã hiện còn 26,59%, xã sẽ tích cực vận động nhân dân phát huy lợi thế địa phương mở rộng diện tích trồng các loại cây giá trị kinh tế cao như: lúa nếp Tan Pỏm, lạc đỏ, tỏi; chăm sóc chè, mắc-ca; phát triển chăn nuôi. Tuyên truyền các hộ nâng cao ý thức thu gom, xử lý bao, gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng và chất thải rắn y tế, góp phần bảo vệ môi trường.
Tin rằng, với sự quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị từ huyện đến cơ sở, sự ủng hộ, đồng thuận của nhân dân, huyện Than Uyên sẽ hoàn thành mục tiêu có 11/11 xã đạt chuẩn NTM vào cuối năm 2024.