Khi tiếng ve ngân lên cũng là lúc đám học trò xếp gọn bút sách để hưởng một kỳ nghỉ hè sau một năm học miệt mài. Ấy thế nhưng, ở Cơ sở CNMT, những học viên lại bắt đầu một kỳ học mới với nhiều điều mới lạ. Cô giáo Đỗ Thị Oanh – Chủ tịch Hội Cựu giáo chức xã San Thàng (thành phố Lai Châu) đã 15 năm xa rời bảng đen, phấn trắng. Tuổi già của cô là nghỉ ngơi và phụ giúp các con trông cháu.

Vậy mà, khi được Cơ sở CNMT và cấp ủy chính quyền địa phương nhờ cô bớt chút thời gian dạy chữ xóa mù cho các học viên tại đây, cô đồng ý ngay vì cho rằng: “Đây là việc tốt, hướng thiện và rất nhân văn. Sau nhiều năm nghỉ chế độ hưu trí, kiến thức và phương pháp dạy học không giống như xưa nhưng tôi sẽ cố gắng nghiên cứu để dạy các học viên một cách dễ hiểu, dễ nhớ nhất” – Cô Oanh nở nụ cười hiền từ.

Lớp học "đặc biệt" ở một nơi "đặc biệt".

Ngoài cô giáo Oanh, ở lớp còn có thêm 10 cô giáo thay phiên nhau giảng dạy và một học viên phụ giảng là Tẩn Xoang Sơn. Anh Sơn đã từng là thầy giáo nhưng vì giây phút lỡ lầm dang dở, anh đã phụ lòng những người yêu mến, tin tưởng anh, trong đó có nhiều học sinh vùng cao Sìn Hồ - nơi anh đã cống hiến hết những năm tuổi trẻ cho giáo dục vùng khó.

Anh Sơn trải lòng: Trong một lần dại dột giúp bạn đi mua thuốc hêrôin, tôi đã phải trả giá quá đắt với 5 năm tù giam. Năm 2015 tôi ra tù nhưng vì mất việc làm, mất phương hướng, chán chường cuộc sống, tôi bị bạn xấu rủ rê vào con đường nghiện ngập. Nghiện được 3 năm, tôi cảm thấy mình cần phải cai đi cái chất quái ác đó nên xin cấp ủy, chính quyền làm thủ tục đi cai nghiện. Tôi vào đây đã được 4 tháng. Từng là giáo viên nên công việc dạy chữ là nghề của tôi rồi. Nhiều anh em bị lôi kéo vào con đường nghiện ngập là do không biết chữ, đó là điều vô cùng đáng tiếc. Nhìn các học viên, tôi thấy mình cần từ bỏ hết lỗi lầm trong quá khứ, cố gắng cai nghiện, rèn luyện tốt để trở về con đường sáng.

Lớp xoá mù chữ dành cho học viên cai nghiện, nơi những người từng trượt dài trong lầm lỡ đang kiên nhẫn viết lại cuộc đời mình từ những con chữ đầu tiên. Con chữ và hành trình làm lại cuộc đời ở cái tuổi 35 của học viên Vàng Mò Chô (dân tộc La Hủ, xã Pa Ủ, huyện Mường Tè) quả là một điều rất lạ. Đôi tay vốn quen cầm dao phát nương, rồi sau đó vướng vào ống kim tiêm, lần đầu tiên anh run run khi nắn nót từng nét chữ.

Vàng Mò Chô (dân tộc La Hủ, xã Pa Ủ, huyện Mường Tè) là học viên viết tay trái, sau 2 buổi học đầu tiên, anh đã biết viết tay phải.

Nhưng lạ hơn ở chỗ, anh không biết mình cầm bút tay nào, thấy tay trái thuận thì anh cầm. Buổi học đầu tiên, rồi thứ 2, thứ 3, anh đã biết chuyển bút sang tay phải và đã nhận biết được chữ số từ 1-9. Kể với chúng tôi câu chuyện cuộc đời bằng những từ ngắt quãng và ánh mắt thiếu tự tin, anh Chô cho biết, anh bị nghiện 3 năm nay, vợ bỏ, vào đây cai nghiện được 5 tháng. Sống ở vùng đặc biệt khó khăn nên từ bé, anh chưa bao giờ biết đến sách, bút giấy mực là gì. Bây giờ cầm phấn, cầm bút là điều mới tinh.

Lớp học tại Cơ sở CNMT tỉnh có 31 học viên được các hội viên Hội Cựu giáo chức thành phố Lai Châu thực hiện giảng dạy 3 buổi/tuần. Bắt đầu khai giảng từ ngày 2/6 và đi vào duy trì nề nếp lớp học ngay sau đó. Họ đến từ khắp nơi trong tỉnh, mỗi người một hoàn cảnh, nhưng đều có chung khát khao: Học chữ để làm lại cuộc đời.

Việc “gieo ánh sáng nhận thức” từ lớp học xóa mù đầu xuất phát từ ý tưởng của Thiếu tá Bùi Văn Tường – Giám đốc Cơ sở. “Học chữ là để học làm người, học để biết đúng, biết sai, biết vươn tới những ước mơ lớn hơn, xa hơn, để họ từ bỏ những lầm lạc của cuộc đời. Bởi biết đọc, biết viết chính là chìa khoá mở cánh cửa hội nhập với xã hội. Thế nên song song với thực hiện chức năng cai nghiện, đơn vị đã phối hợp dạy học chữ để nâng cao hiểu biết, nhận thức cho học viên, để họ có thể viết được tên mình, làm chủ cuộc đời mình” – Thiếu tá Tường khẳng định.

Đường về "nẻo sáng" của các học viên cai nghiện dần "lộ ra" cùng với từng con chữ.

Có thể thấy, việc tổ chức lớp xóa mù cho học viên cai nghiện cùng với việc quan tâm kiện toàn, sửa chữa, nâng cấp, sắp xếp lại hệ thống cơ sở vật chất, đầu tư trang thiết bị quy củ; hướng nghiệp, dạy nghề; nâng cao nhận thức, trang bị kiến thức, kỹ năng, nề nếp… đã giúp cho công tác cai nghiện được hiệu quả hơn. Điều này thêm một lần nữa khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước trong sắp xếp lại tổ chức bộ máy, tránh chồng chéo khi bàn giao chức năng nhiệm vụ của Cơ sở CNMT thuộc Sở Lao động – Thương binh và xã hội (cũ) cho lực lượng Công an quản lý. Chỉ sau 3 tháng bàn giao với 188 học viên, nay đã nâng lên 277 học viên và sẽ tiếp tục nâng lên mức tối đa khoảng 400 học viên.

Với mô hình quản lý mới, lực lượng Công an không chỉ tổ chức cai nghiện bài bản, khoa học, hiệu quả mà còn tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, thiết thực, trang bị cho học viên cẩm nang vững chắc khi tái hòa nhập cộng đồng. Cơ sở CNMT của tỉnh đang góp phần thắp lên những tia hy vọng mới để mỗi học viên bước vào hành trình làm lại cuộc đời một cách mạnh mẽ hơn bao giờ hết.