Đến các bản của xã Tà Tổng, ấn tượng đầu tiên là những triền núi phủ màu xanh ngát với các loại gỗ quý hiếm. Màu xanh ấy có được là nhờ sự chung tay gìn giữ của người dân - những người coi rừng như một phần không thể tách rời trong cuộc sống hàng ngày. Bà con chủ động bảo vệ, chăm sóc rừng và kịp thời xử lý những nguy cơ có thể ảnh hưởng đến rừng.

Anh Giàng A Chu - thành viên Tổ Bảo vệ và Phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) bản Tà Tổng chia sẻ: “Tổ có 20 người, các thành viên tích cực tuần tra, phát hiện kịp thời các dấu hiệu chặt phá rừng hoặc đốt nương trái phép. Vào mùa hanh khô, tổ phối hợp cùng bà con trong bản phát dọn thực bì, làm đường băng cản lửa, đảm bảo an toàn cho rừng và khu dân cư. Mỗi khi có sự cố hay cháy rừng, chúng tôi báo ngay cho chính quyền xã và lực lượng kiểm lâm, không để hậu quả lan rộng”.

Người dân xã Tà Tổng phát dọn thực bì, làm đường băng cản lửa.

Được biết, công tác bảo vệ rừng, PCCCR ở xã được triển khai đồng bộ, hiệu quả theo phương châm “bốn tại chỗ”: chỉ huy, lực lượng, phương tiện và hậu cần tại chỗ. Để nâng cao nhận thức người dân, giúp người dân hiểu rõ vai trò và trách nhiệm của mình, cấp ủy, chính quyền xã thường xuyên tuyên truyền, phổ biến Luật Lâm nghiệp cùng các quy định về quản lý, bảo vệ rừng đến từng hộ dân. Ở các bản, thành lập Tổ bảo vệ và PCCCR gồm 15 - 20 người, các thành viên thực hiện tuần tra ít nhất 1 lần/tháng; vào mùa khô tuần tra 2 - 3 lần/tháng. Tổ Bảo vệ và PCCCR các bản còn phối hợp với Kiểm lâm địa bàn kiểm tra định kỳ, phát hiện kịp thời các hành vi như: chặt phá, khai thác trái phép, vận chuyển lâm sản không rõ nguồn gốc. Các trường hợp vi phạm được lập biên bản và báo về chính quyền xã để xử lý, đảm bảo tính răn đe.

Trước mỗi mùa khô, xã phát động toàn dân tham gia làm đường băng cản lửa, phát dọn thực bì, tạo khoảng cách an toàn giữa rừng và nương rẫy; kiểm tra chặt chẽ việc ra, vào rừng; phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi khai thác trái phép, vận chuyển lâm sản không rõ nguồn gốc. Để quản lý tốt diện tích rừng, xã xây dựng các quy ước, hương ước về bảo vệ và phát triển rừng; tổ chức cho các hộ ký cam kết bảo vệ rừng với chính quyền địa phương. Hộ nào vi phạm các quy định về bảo vệ rừng sẽ bị xử lý nghiêm. 

Bên cạnh đó, các bản trên địa bàn xã còn xây dựng các phương án phát triển rừng bền vững, kết hợp bảo vệ rừng hiện có với trồng mới những diện tích trống. Hộ dân được hướng dẫn lựa chọn giống cây phù hợp, áp dụng kỹ thuật trồng và chăm sóc đúng quy trình, đảm bảo rừng trồng phát triển tốt. Từ đầu năm đến nay, xã trồng được 30ha, nâng tổng diện tích rừng của xã lên hơn 16.000ha.

Xã còn chú trọng việc tuyên truyền lợi ích của rừng với cộng đồng, qua đó, giúp người dân hiểu giữ rừng không chỉ là giữ nguồn gỗ, cây dược liệu mà rừng còn đóng vai trò quan trọng trong điều hòa khí hậu, bảo vệ nguồn nước, chống xói mòn, lũ quét và tạo cảnh quan môi trường sống trong lành, mát mẻ. Nhờ đó, ý thức bảo vệ rừng ngày càng cao; người dân tự giác tham gia trồng rừng, chăm sóc rừng và PCCC rừng. Khi xảy ra cháy rừng, mỗi hộ gia đình cử ít nhất một người tham gia dập lửa. Các gia đình tự nguyện bố trí người trực tại những khu vực rừng trọng yếu, nhất là mùa hanh khô, để kịp thời phát hiện nguy cơ cháy hoặc xâm hại rừng. Bà con tích cực tham gia các lớp tập huấn, diễn tập PCCCR, học hỏi kỹ năng xử lý khi có cháy rừng xảy ra. Nhờ sự chủ động này, thiệt hại do cháy rừng được giảm thiểu đáng kể, đồng thời, các hành vi xâm hại rừng được phát hiện kịp thời.

Nhờ vậy, nhiều năm qua, xã Tà Tổng không xảy ra cháy rừng nghiêm trọng, diện tích rừng được bảo vệ tốt, góp phần nâng tỷ lệ che phủ rừng toàn xã lên 55,3%.

Lãnh đạo xã cùng Tổ bảo vệ và Phòng cháy, chữa cháy rừng bản Tà Tổng kiểm tra diện tích rừng được giao khoán.

Ông Nguyễn Quang Vinh - Chủ tịch UBND xã cho biết: “Xã triển khai công tác quản lý và bảo vệ rừng, kết hợp tuyên truyền nâng cao nhận thức người dân với giám sát, kiểm tra thực tế các khu vực rừng trọng điểm. Trong đó, phối hợp chặt chẽ với lực lượng kiểm lâm và các tổ chức liên quan để phát hiện kịp thời những hành vi xâm hại rừng; xây dựng các phương án PCCC rừng. Xã còn tuyên truyền, vận động người dân trồng rừng, phát triển lâm nghiệp gắn với kinh tế tạo thu nhập bền vững... Qua đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên rừng và ý thức trách nhiệm của cộng đồng đối với môi trường".