TH&HNCHT là thực trạng đã xảy ra khá nhiều xã vùng cao của huyện Sìn Hồ như: Tủa Sín Chải, Tả Ngảo, Làng Mô... Đặc biệt tại xã Tủa Sín Chải, huyện, xã đã mất nhiều thời gian, công sức để tuyên truyền, nâng cao nhận thức nhằm ngăn chặn tình trạng TH&HNCHT. Nhờ sự vào cuộc kịp thời của các cấp, ngành mà số vụ TH&HNCHT trên địa bàn xã có chiều hướng giảm: bình quân giảm 2%-3%/năm số cặp tảo hôn và giảm 3%-5%/năm số cặp kết hôn cận huyết thống.

Xã Tủa Sín Chải có 13 bản nằm chia cắt, rải rác trên những khu vực địa hình phức tạp, đồi núi dốc, giao thông đi lại không thuận lợi, tỷ lệ hộ nghèo chiếm 36,3%, hộ cận nghèo chiếm 3,3%. Những năm gần đây, nhờ được đầu tư cơ sở hạ tầng, giao thông, điện lưới quốc gia mà diện mạo địa phương đang từng ngày đổi thay; đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân được cải thiện đáng kể. Theo số liệu thống kê thì dù số vụ TH&HNCHT giảm nhưng nơi đây vẫn là một trong những xã có tỷ lệ tảo hôn ở mức cao. Năm 2020, tỷ lệ tảo hôn của xã là 11,9%, đến năm 2021 tỷ lệ tảo hôn là 8,7%, đầu năm 2022 tại một số bản vẫn xuất hiện việc các gia đình tự thỏa thuận giải quyết với nhau về vấn đề kết hôn chờ đăng ký khi trẻ chưa đủ 18 tuổi.

Em Hầu A D. (ở bản Chinh Chử Phìn, xã Tủa Sín Chải) kết hôn và sinh con ở tuổi 15.

Anh Mùa A Đại - Chủ tịch UBND xã Tủa Sín Chải cho biết: Xử lý tình trạng TH&HNCHT là vấn đề rất "nhạy cảm", chính quyền và cha mẹ vào cuộc căng thẳng, quyết liệt quá dễ khiến trẻ bị kích động có suy nghĩ tiêu cực. Hiện nay các em sử dụng internet, mạng xã hội tự tìm hiểu, chơi với nhau, cha mẹ khó quản lý. Chính quyền xã thông qua các hội, đoàn thể đã tăng cương tuyên truyền nâng cao nhận thức về giới tính, Luật Hôn nhân và Gia đình để trẻ em tự nói không với TH&HNCHT.

Để giảm tỉ lệ TH&HNCHT trên địa bàn xã từ năm 2020 đến nay, UBND xã chủ động phối hợp với các đơn vị thực hiện 31 chương trình ngoại khóa, 60 buổi nói chuyện tại trường học, hơn 20 cuộc thi tìm hiểu Luật Hôn nhân và Gia đình cho học sinh. Tổ chức các mô hình điểm tại những bản tập trung đồng bào Mông, Dao ở vùng đặc biệt khó khăn như: Tìa Chí Lư, Hồng Thứ, Háng Lìa... Mục tiêu nhằm nâng cao nhận thức cho người dân, tập trung nguồn lực đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giúp cải thiện chất lượng cuộc sống. Qua đó, các gia đình có thêm điều kiện quan tâm đến tâm lý trẻ vị thành niên, đầu tư cho các em theo học văn hóa, mở rộng kiến thức giúp hạn chế TH&HNCHT.

Theo thống kê từ năm 2019 đến nay, xã Tủa Sín Chải vẫn có tới 12 trường hợp tảo hôn. Người trẻ nhất chưa đến 14 tuổi, có trường hợp là cả vợ, chồng cùng chưa đủ tuổi, thời gian đầu xã xử phạt hành chính được vài trường hợp, còn lại do gia đình không tổ chức đám cưới hoặc các cháu kết hôn ở huyện khác, có cháu thì ở ngoài tỉnh. Nguyên nhân được cho là từ hủ tục và nhận thức hạn chế của người dân, muốn có người về giúp làm việc nhà nên cho con kết hôn sớm. Số ít phụ huynh dù không muốn con tảo hôn, nhưng lại không có biện pháp ngăn cản, không quan tâm tới đời sống tinh thần của trẻ, đến khi phát hiện thì đành chấp nhận.

Anh Hầu A Nhè, người dân bản Ha Vu Chứ chia sẻ: Các vụ tảo hôn chủ yếu là học sinh trên ghế nhà trường, hiện tại chúng tôi vẫn tích cực quản lý, giáo dục con em tại gia đình. Xã thường xuyên tổ chức tuyên truyền tác hại của việc kết hôn sớm, Luật Hôn nhân và Gia đình tại các bản, nhờ đó chúng tôi có thêm kiến thức trong việc quản lý con em mình.

Hiện nay nhiều gia đình, đoàn thể và nhà trường trên địa bàn xã đã tích cực phối hợp, từng bước nâng cao nhận thức, cách thức giáo dục trẻ vị thành niên, tiến tới ngăn chặn và xóa bỏ TH&HNCHT ở xã vùng cao nghèo này.