Quyết tâm tạo bước đột phá

Thông tin với báo chí tại họp báo thường kỳ Chính phủ tháng 6-2026 vào chiều 4-7, Đại tá Lê Văn Sơn, Phó cục trưởng Cục Chính sách-Xã hội (Tổng cục Chính trị), Phó chánh văn phòng Ban chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ cho biết, sau 111 ngày triển khai, nhiều mục tiêu, nhiệm vụ đã được triển khai đồng bộ, tạo chuyển biến tích cực ngay từ giai đoạn đầu. Ban Chỉ đạo quốc gia được kiện toàn; quy chế, chương trình, kế hoạch hoạt động được ban hành đầy đủ; nhiều hội nghị, cuộc họp và hệ thống văn bản chỉ đạo được tổ chức, tạo hành lang pháp lý và cơ sở để các bộ, ngành, địa phương triển khai thống nhất, hiệu quả.

Đại tá Lê Văn Sơn, Phó cục trưởng Cục Chính sách - Xã hội (Tổng cục Chính trị), Phó chánh văn phòng Ban chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ phát biểu tại họp báo. 

Theo Đại tá Lê Văn Sơn, để hoàn thành mục tiêu tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ, Bộ Quốc phòng đã giao chỉ tiêu cụ thể cho từng đơn vị trên cơ sở khảo sát, xác minh và kết luận địa bàn. Cùng với việc duy trì hoạt động của các đội tìm kiếm, quy tập chuyên trách tại Lào và Campuchia, Bộ Quốc phòng thành lập thêm 10 đội tìm kiếm, quy tập lâm thời trong nước, nâng tổng số lên 32 đội/1.500 cán bộ, chiến sĩ trực tiếp làm nhiệm vụ. Đây là lực lượng nòng cốt đang ngày đêm bám địa bàn, vượt qua nhiều khó khăn về địa hình, thời tiết và dấu tích chiến tranh để thực hiện nhiệm vụ thiêng liêng.

Lãnh đạo Cục Chính sách-Xã hội (Tổng cục Chính trị) khẳng định, không chỉ là một đợt cao điểm mang ý nghĩa chính trị đặc biệt, Chiến dịch 500 ngày đêm còn hướng tới tạo bước đột phá toàn diện trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng các giải pháp đồng bộ, khoa học và hiện đại.

Khoa học công nghệ đồng hành cùng nghĩa tình

Một trong những điểm nổi bật của Chiến dịch 500 ngày đêm là việc mạnh dạn đổi mới phương pháp tổ chức tìm kiếm, quy tập. Theo Văn phòng Ban chỉ đạo quốc gia, Chiến dịch 500 ngày đêm, nếu trước đây chủ yếu dựa vào lời kể của nhân chứng và các tài liệu lịch sử, thì nay việc đối chiếu tọa độ bản đồ với thực địa, kết hợp sử dụng radar quét ngầm cùng nhiều phương tiện kỹ thuật hiện đại đã góp phần nâng cao độ chính xác, rút ngắn thời gian tìm kiếm, giảm đáng kể khối lượng đào bới, đồng thời hạn chế tác động đến hiện trường.

Lễ viếng, truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ tại xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai.

Đại tá Lê Văn Sơn thông tin một hướng đi mới khác cũng mang lại hiệu quả rõ nét, đó là việc tổng hợp, rà soát các nguồn thông tin, đặc biệt là hồ sơ giải mật của nước ngoài để tổ chức các hội thảo xác minh, kết luận thông tin về mộ liệt sĩ tập thể. Từ cách làm này, tại Quảng Ngãi đã tìm thấy 1 hài cốt liệt sĩ; trong khi đó, tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh), các lực lượng đang tiếp tục khảo sát, chuẩn bị khai quật theo kế hoạch. Những kết quả bước đầu cho thấy việc kết hợp nhiều nguồn dữ liệu cùng phương pháp tiếp cận khoa học đã mở thêm cơ hội tìm lại dấu vết những người con đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc. Cùng với công tác tìm kiếm là quá trình lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại các nghĩa trang liệt sĩ trên cả nước. Đây là nhiệm vụ quy mô rất lớn, đòi hỏi quy trình khoa học, thống nhất và tuyệt đối chính xác.

Để hoàn thành công tác này, Bộ Quốc phòng đã ban hành đầy đủ hướng dẫn kỹ thuật, quy trình lấy mẫu, vận chuyển, bàn giao, bảo quản, lưu trữ; tổ chức tập huấn trên phạm vi toàn quốc, triển khai thí điểm, rút kinh nghiệm trước khi thực hiện đồng loạt. Đặc biệt, việc giao Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel) xây dựng phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ đã tạo thêm một “lá chắn” kỹ thuật, bảo đảm toàn bộ quá trình lấy mẫu được số hóa, lưu trữ và có thể truy vết khi cần thiết, hạn chế tối đa nguy cơ nhầm lẫn trong quá trình lấy mẫu, bàn giao, lưu trữ, bảo quản và giám định ADN.

Những con số tri ân các anh hùng liệt sĩ

Theo báo cáo của Bộ Quốc phòng, sau hơn ba tháng triển khai, kết quả bước đầu của Chiến dịch 500 ngày đêm cho thấy quyết tâm chính trị rất cao cùng sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị đang từng bước chuyển hóa thành những con số cụ thể, mang ý nghĩa đặc biệt. Đến ngày 4-7, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 1.276 hài cốt liệt sĩ và 3 mộ liệt sĩ tập thể tại tỉnh Tuyên Quang; tổ chức lấy mẫu 32.087 mộ liệt sĩ, trong đó có 22.730 mộ đủ điều kiện lấy mẫu; tiếp nhận, lưu trữ, bảo quản 10.043 mẫu hài cốt liệt sĩ của các địa phương, giao các đơn vị giám định ADN. Cùng với đó, các đơn vị công binh đã rà phá bom mìn, vật nổ trên diện tích hơn 7.000ha, riêng vùng lõi Vị Xuyên (Tuyên Quang) đạt hơn 3.000ha, tương đương hơn 70% tiến độ kế hoạch. Bộ Công an cũng đã thu gần 95.000 mẫu thân nhân liệt sĩ, phân tích, đồng bộ hơn 50.000 mẫu vào cơ sở dữ liệu gen phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Những kết quả này đang tạo nền tảng quan trọng để hoàn thành các mục tiêu lớn của Chiến dịch trong thời gian tới.

Lãnh đạo tỉnh Lào Cai và Bộ CHQS tỉnh di quan hài cốt các anh hùng liệt sĩ, tháng 6-2026. 

Ở nhiều tỉnh, thành phố, tinh thần của Chiến dịch 500 ngày đêm được cụ thể hóa bằng những việc làm khẩn trương, bài bản và đầy trách nhiệm. Tại Phú Thọ, địa phương có 292 nghĩa trang liệt sĩ/28.809 phần mộ, trong đó 5.386 phần mộ chưa có thông tin. Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, tỉnh triển khai lấy mẫu giám định ADN đối với 4.837 phần mộ tại 131 nghĩa trang liệt sĩ, chia thành hai giai đoạn. Đến ngày 4-7, Phú Thọ đã tiến hành lấy mẫu xong 22/126 nghĩa trang thuộc giai đoạn 1. Tổng số 793 mộ đã lấy, có 730 mộ có mẫu phẩm, đạt tỷ lệ 92%; tìm kiếm; quy tập được 2 hài cốt liệt sĩ có danh tính. Lực lượng chức năng tiếp tục rà soát hàng nghìn nguồn thông tin về nơi chôn cất liệt sĩ trên địa bàn Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình trước đây để phục vụ công tác xác minh, tìm kiếm.

Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang tiếp tục phát hiện thêm 2 hài cốt liệt sĩ, 1 mộ tập thể tại xã Thanh Thủy vào ngày 29-6. Đến nay, Nhà quàn của Đội đang lưu giữ 11 bộ hài cốt liệt sĩ đơn cùng 3 mộ tập thể, chuẩn bị hoàn thiện hồ sơ để tổ chức lễ truy điệu, an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên. Tại tỉnh Lào Cai, Bộ CHQS tỉnh Lào Cai đã huy động hơn 3.000 lượt cán bộ, chiến sĩ, tìm kiếm trên diện tích 280ha, đào bới hơn 4.050m³ đất đá, quy tập được 14 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 4 hài cốt liệt sĩ xác định được danh tính. Địa phương cũng đã hoàn thành khai quật và lấy mẫu 1.055 mộ/1.262 mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin.

Những kết quả bước đầu mới chỉ là chặng đường đầu tiên của Chiến dịch 500 ngày đêm. Phía trước vẫn còn nhiều mục tiêu lớn cần hoàn thành, từ tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, mở rộng tìm kiếm ở các địa bàn còn nhiều thông tin về mộ liệt sĩ, đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu và giám định ADN đến tăng cường hợp tác quốc tế, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và khoa học, công nghệ trong quản lý dữ liệu, phân tích hồ sơ, xác minh thông tin. Đồng thời, công tác tuyên truyền tiếp tục được đẩy mạnh nhằm lan tỏa ý nghĩa nhân văn của Chiến dịch 500 ngày đêm, huy động thêm nhiều nguồn thông tin quý phục vụ tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Với 1.276 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy sau 111 ngày đêm không đơn thuần là một kết quả thống kê. Đó là hàng nghìn cuộc trở về sau nhiều thập kỷ xa Tổ quốc, xa gia đình của các anh hùng liệt sĩ, là niềm an ủi lớn lao đối với biết bao gia đình, đồng thời là minh chứng sinh động cho đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam. Mỗi nguồn tin được bổ sung, mỗi mẫu ADN được thu nhận, mỗi tấc đất được khảo sát đều góp phần rút ngắn khoảng cách giữa quá khứ và hiện tại, để ngày càng có thêm nhiều người con ưu tú của dân tộc được trở về với tên tuổi, quê hương, đồng đội và vòng tay yêu thương của gia đình. Đó cũng chính là giá trị nhân văn sâu sắc và mục tiêu cao đẹp mà Chiến dịch 500 ngày đêm đang bền bỉ hướng tới.

Theo Báo Quân đội nhân dân