Con Lạc cháu Hồng về với cội nguồn trong ngày Giỗ Tổ.

Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng Ba.
Khắp miền truyền mãi câu ca,
Nước non vẫn nước non nhà ngàn năm!

Năm 2012, tổ chức UNESCO công nhận Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại với những yếu tố thuộc đời sống tâm linh của người Việt Nam đã tồn tại từ hàng nghìn năm nay.  Di sản Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương không chỉ riêng ở tỉnh Phú Thọ mà trải khắp đất nước Việt Nam với 1.417 di tích thờ cúng trong cả nước. Ngoài ra, nhiều người Việt Nam ở nước ngoài xác định “con cháu ở đâu thì tổ tiên, ông, bà ở đó” nên họ vẫn thờ cúng Vua Hùng. Chỉ riêng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ có 326 di tích thờ Hùng Vương và các nhân vật liên quan đến thời đại Hùng Vương. Đền Hùng là trung tâm thực hành Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương lớn nhất và lâu đời nhất trong tiến trình phát triển lịch sử của dân tộc Việt Nam. 

Từ hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, trên địa bàn Phú Thọ nói riêng, cả nước nói chung, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đã là một đặc trưng trong tín ngưỡng dân gian của dân tộc Việt Nam và ăn sâu vào trong máu thịt của từng người con mang trong mình dòng máu Lạc - Hồng với truyền thuyết cùng sinh ra từ một bọc trăm trứng nặng sâu tình nghĩa “đồng bào”. Trong sâu thẳm tâm thức của mỗi người dân Việt Nam, Vua Hùng là vị Tổ đã có công dựng nên quốc gia Văn Lang - Nhà nước đầu tiên, sơ khai của dân tộc Việt Nam. Vua Hùng chính là nguồn gốc tổ tiên chung của cả dân tộc Việt Nam. 

Biểu hiện rõ nhất của Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ là lễ Giỗ Tổ Hùng Vương được thực hiện vào ngày 10 tháng 3 Âm lịch hàng năm tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng, quần thể di tích Đền Hùng gồm Đền Thượng, Đền Trung, Đền Hạ, Đền Giếng, Đền Mẫu Âu Cơ, Đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân… trên núi Nghĩa Lĩnh, (xã Hy Cương, thành phố Việt Trì) đã được Nhà nước xếp hạng Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt. Lễ giỗ Tổ Hùng Vương cũng được tổ chức trên khắp mọi miền của đất nước Việt Nam. Trên núi Nghĩa Lĩnh ngút ngàn linh khí, trong sắc trời xanh cao lồng lộng của ngày Giỗ Tổ “mùng mười tháng ba” hàng năm ta như thấy có ánh hào quang rực rỡ cuốn theo trên những sải cánh chim Lạc. 

 Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ngày nay đã trở thành bản sắc văn hoá đặc biệt Việt Nam. Đó chính là sợi chỉ đỏ tâm linh, là động lực tinh thần gắn kết toàn dân tộc thành cây một cội, thành con một nhà, làm nên sức mạnh của truyền thống lịch sử dựng nước, giữ nước trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam đang trên đà đổi mới, phát triển hôm nay. Đó cũng là nền tảng tâm linh vững chắc để củng cố, phát triển phẩm chất, nhân cách của mỗi con người Việt Nam, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, thương nòi cho các thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay và mãi mãi mai sau, mở rộng không gian văn hóa, không chỉ ở Phú Thọ, trong nước và thế giới.

Vì vậy, chúng ta cần làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục giá trị của Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đến giáo viên, học sinh; xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường gắn với nội dung giáo dục giá trị truyền thống văn hóa, đa dạng các hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục gắn với Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, nhất là dịp Gỗ Tổ Hùng Vương hàng năm như: Tổ chức tham quan, trải nghiệm, dạy học thực tế tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về Đền Hùng và Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương...nhằm phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo của thế hệ trẻ trong việc giữ gìn, phát huy các giá trị bản sắc văn hóa trên quê hương Đất Tổ.