Đào tạo theo Chương trình tiên tiến: Đột phá để đổi mới giáo dục đại học
-
Để đào tạo chất lượng cao theo Chương trình tiên tiến (CTTT), các trường cần có một nền tảng chung chuẩn, nếu không, dù nhập khẩu cả CTTT về cũng có thể bị cái cũ "đồng hóa" hết. Đó là ý kiến của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân tại hội thảo sơ kết triển khai đào tạo theo CTTT tại một số trường ĐH của Việt Nam giai đoạn 2008-2015.
![]() |
| Giờ học trên máy của sinh viên ngành địa lý hệ cử nhân khoa học tài năng tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên. |
Ngành không "hot" vẫn khó tuyển sinh
CTTT là các chương trình đào tạo có chất lượng hiện đang được áp dụng giảng dạy ở những trường ĐH có uy tín trên thế giới, đặc biệt ở các nước phát triển. CTTT được "nhập khẩu" để đào tạo tại các trường ĐH của nước ta không chỉ là nội dung, giáo trình, tài liệu mà còn bao gồm cả yêu cầu về đội ngũ giảng viên, phương pháp giảng dạy - học tập và được đào tạo bằng tiếng Anh.
Theo Thứ trưởng Bộ GD- ĐT Bùi Văn Ga, đề án được triển khai thí điểm từ năm 2006 và đến nay đã có 23 trường ĐH trong cả nước hợp tác với 22 trường ĐH trên thế giới (hầu hết nằm trong top 200 theo bảng xếp hạng của US News) để thực hiện 35 CTTT. Hiện tổng số SV theo học 2 khóa đầu của CTTT là 2.130 em. Kết quả học tập của SV cho thấy chất lượng đào tạo CTTT đã được nâng lên, gần như 100% số SV tốt nghiệp có việc làm, được các cơ quan sử dụng đánh giá tốt. Theo kết quả tự đánh giá của các trường đào tạo theo CTTT và đánh giá xếp hạng của Bộ GD-ĐT, Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội) là đơn vị dẫn đầu trong việc triển khai đào tạo theo CTTT.
Tuy nhiên, với chính Trường ĐH KHTN (ĐH Quốc gia Hà Nội), việc tuyển sinh vẫn là một vấn đề khó khăn. Theo Hiệu trưởng Bùi Duy Cam, một phần là do việc tuyên truyền, quảng bá chưa tốt, một phần SV cho rằng đây là ngành không hấp dẫn, khi ra trường khó kiếm việc làm.
Một số ý kiến e ngại học phí ở mức cao của CTTT là trở ngại lớn cho tuyển sinh. Song theo Phó hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa Hà Nội, ông Nguyễn Cảnh Lương: Khó tuyển hay dễ tuyển là do ngành chứ không phải do học phí. Ông Lương lấy ví dụ: CTTT của ngành khoa học vật liệu có học phí chỉ bằng mức đại trà nhưng vẫn vắng SV trong khi ngành điện - điện tử, dù được công bố trước mức học phí cao gấp 3 lần song vẫn có rất đông SV.
"Sống" tốt để làm "đầu tàu"
Kinh phí Nhà nước hỗ trợ cho chương trình còn hạn chế, theo chế độ bình quân nên một số trường đào tạo theo CTTT khối ngành kỹ thuật, công nghệ gặp nhiều khó khăn. Theo Vụ trưởng Vụ GD ĐH Trần Thị Hà: Có nhiều CTTT được các trường triển khai rất dễ tuyển sinh, thu được nhiều tiền, song đó không phải là mục đích chính của CTTT. Các khối ngành chưa có sức hút với sinh viên như kỹ thuật, công nghệ, khoa học cơ bản, nông - lâm… rất cần phải được tập trung đầu tư. Bộ GD-ĐT sẽ có các chính sách hỗ trợ cho các khối ngành này. Tuy nhiên, bà Hà cũng nêu ra một thực tế: chương trình khoa học cơ bản của ĐH KHTN, học phí thấp nhất (1,8 triệu đồng/năm) nhưng được Bộ đánh giá là triển khai tốt nhất. Như vậy, vấn đề quan trọng là cách tổ chức triển khai.
Một trong những hạn chế dễ thấy khác ở các CTTT là đội ngũ giảng viên Việt Nam giảng dạy các môn khoa học cơ bản, cơ sở bằng tiếng Anh còn thiếu và yếu. Việc mời giảng viên nước ngoài tham gia không dễ, phần do kinh phí hạn hẹp, phần do khó khăn về thời gian, các môn học vì thế thường bị động. Hiện, số lượng giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy CTTT khóa tuyển sinh 2006 chỉ đạt trên 50% so với kế hoạch của các trường. Nhiều trường chỉ mời được 30-40% giảng viên nước ngoài tham gia giảng dạy.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận thẳng thắn bay tỏ quan điểm: Bước đầu, khi CTTT còn non yếu, vừa làm, vừa học thì cần có cơ chế đỡ đầu, quan tâm đặc biệt, đầu tư thích đáng. Nhưng cũng vì là CTTT nên về lâu dài chương trình phải "sống" được một cách tự chủ độc lập để trở thành "đầu tàu" kéo những toa tàu khác. Ông cũng nhấn mạnh: Mục tiêu quan trọng của CTTT là tạo điều kiện xây dựng và phát triển một số ngành đào tạo, khoa, trường ĐH mạnh, đạt chuẩn khu vực và quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng cũng như triển khai việc đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục ĐH Việt Nam.
Để có câu trả lời rõ hơn về kết quả của các CTTT, Vụ trưởng Trần Thị Hà cho biết thêm, năm nay 10 CTTT khóa đầu tiên sẽ kết thúc và sẽ được tiến hành đánh giá bởi Mạng lưới chất lượng châu Á - Thái Bình Dương. Cùng với đánh giá kết quả, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận cho rằng, cần phải đánh giá cả hiệu quả kinh tế và xã hội, trong và ngoài ngành. Trên cơ sở đánh giá kết quả và hiệu quả, quan điểm của Bộ GD-ĐT là sẽ phải nhân rộng để CTTT không phải là hiện tượng cá biệt. Mà muốn được như thế phải tạo được sự đồng hướng về lợi ích của cả sinh viên, giáo viên, nhà trường và xã hội. Đây là bài toán phải được giải trong thời gian tới để CTTT có thể trở thành "đầu tàu" đủ mã lực kéo theo "con tàu" GDĐH như mục tiêu đã đề ra.
Ý kiến bạn đọc
Có thể bạn quan tâm
Lai Châu chủ động phòng, chống bệnh tay chân miệng tại các cơ sở giáo dục
Phòng, chống bệnh tay chân miệng và các bệnh truyền nhiễm khác tại các cơ sở giáo dục
Trẻ em thuộc đối tượng phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5-6 tuổi được miễn, giảm, hỗ trợ học phí
Lai Châu: Thực hiện kiểm tra sức khỏe đầu năm học cho trẻ mầm non, học sinh phổ thông
Tổng hợp quy định dạy thêm, học thêm mới nhất năm học 2026 - 2027
Đại hội đại biểu Hội Khuyến học tỉnh Lai Châu khóa V, nhiệm kỳ 2026 - 2031
Ký kết thỏa thuận hợp tác đẩy mạnh chuyển đổi số trong đào tạo, tuyển dụng
Những ngày học đầu tiên ở ngôi trường mới
Tin cùng chuyên mục
Thường trực Tỉnh uỷ làm việc với Trường Cao đẳng Lai Châu
Chính trị
08/09/2026 19:19
Chiều 8/9, Thường trực Tỉnh uỷ làm việc với Trường Cao đẳng Lai Châu về kết quả đào tạo giai đoạn 2020 - 2025 và kế hoạch phát triển nhà trường giai đoạn 2026 - 2030. Đồng chí Lê Minh Ngân - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh chủ trì buổi làm việc.
Bí thư Tỉnh uỷ Lê Minh Ngân dự Lễ khai giảng và khánh thành Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Pa Tần
Chính trị
05/09/2026 10:38
Sáng 5/9, trong không khí tưng bừng, phấn khởi của Ngày hội toàn dân đưa trẻ tới trường, UBND tỉnh Lai Châu long trọng tổ chức Lễ Khai giảng năm học 2026 - 2027 và khánh thành Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Pa Tần. Buổi lễ được diễn ra đồng loạt cùng các trường nội trú tại các xã biên giới trên cả nước, trong đó có 5 trường của tỉnh Lai Châu. Đồng chí Lê Minh Ngân - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh dự và phát biểu tại lễ khai giảng, khánh thành trường học.
Lai Châu: Rộn ràng ngày khai trường, vững bước vào năm học mới
Chính trị
05/09/2026 09:37
Sáng 5/9, cùng với học sinh, sinh viên cả nước, gần 154.000 học sinh tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh đã chính thức bước vào năm học 2026 - 2027.
Bước chuyển quan trọng của giáo dục dân tộc
Xã Hội
05/09/2026 08:24
Với những chính sách được triển khai ngay trước thềm năm học mới, giáo dục dân tộc đang đứng trước bước chuyển quan trọng, từ bảo đảm điều kiện học tập sang bảo đảm chất lượng và cơ hội phát triển của người học.
Thư của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi ngành giáo dục nhân dịp khai giảng năm học mới 2026-2027
Chính trị
05/09/2026 08:13
Báo và Phát thanh, Truyền hình Lai Châu trân trọng giới thiệu thư của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi các thầy giáo, cô giáo, cán bộ quản lý, người lao động trong ngành giáo dục; các cháu học sinh, sinh viên, học viên cùng các bậc phụ huynh trong cả nước nhân dịp khai giảng năm học mới 2026-2027.
Danh sách những điểm cầu lễ khai giảng năm học 2026 - 2027 trên toàn quốc
Giáo dục
04/09/2026 15:40
Theo kế hoạch của Bộ Giáo dục và Đào tạo, lễ khai giảng năm học 2026 - 2027 được tổ chức vào ngày 5/9, kết nối trực tuyến tới các cơ sở giáo dục trên cả nước. Đây là một trong những điểm đáng chú ý của lễ khai giảng năm nay, khi chương trình được tổ chức thống nhất từ điểm cầu trung tâm tới các địa phương.
Chuẩn bị chu đáo các điều kiện tổ chức Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và khánh thành các trường phổ thông nội trú tiểu học và THCS các xã biên giới
Chính trị
03/09/2026 17:27
Chiều 3/9, Thường trực Tỉnh uỷ làm việc với Đảng uỷ UBND tỉnh để nghe báo cáo công tác tổ chức Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và chuẩn bị khánh thành các trường phổ thông nội trú tiểu học và THCS tại các xã biên giới. Đồng chí Lê Minh Ngân - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh chủ trì buổi làm việc.
Khánh thành, bàn giao sân trường và trao học bổng cho học sinh vùng cao
Xã Hội
02/09/2026 10:13
Ngày 1/9, Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lai Châu phối hợp với Đoàn thiện nguyện Chùa Cao Linh, thành phố Hải Phòng tổ chức khánh thành, bàn giao sân trường và trao học bổng, quà tặng cho học sinh tại điểm Trường Mầm non Nậm Xe, xã Sin Suối Hồ.
Chuẩn bị chu đáo Lễ Khai giảng và khánh thành trường học vùng biên
Xã Hội
28/08/2026 17:11
Chiều 28/8, đồng chí Tống Thanh Hải - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh chủ trì cuộc họp công tác chuẩn bị tổ chức Lễ Khai giảng năm học 2026-2027 và lễ khánh thành các trường phổ thông nội trú (PTNT) tiểu học và THCS các xã biên giới.
