Căn phòng mà Đồn dành cho 2 cậu bé ở cùng dãy nhà với các chiến sĩ. Khi chúng tôi tới thăm, 2 cậu bé là Mạ Mò Hà (ở bản Kòng Khá, học lớp 5) và Sùng Chú Xá, ở bàn Ló Na (học lớp 6) đang giúp nhau chuẩn bị giường chiếu để đi ngủ. Cũng màn xanh, chăn gió, gối gập... như quân nhân, chỉ khác là giữa những bộ quần áo dạn dầy của bộ đội là những chiếc áo học sinh bé tí.

Thiếu uý Dương Quốc Huân hướng dẫn hai anh em Xá và Hà học bài.

Qua câu chuyện chúng tôi mới biết, bố của Hà vốn là bộ đội biên phòng, vừa mới mất vì bệnh. Mẹ em một mình nuôi 4 anh em, ngày hai bữa cơm còn khó nói gì đến chuyện sách đèn cho các em. Các thầy, cô giáo thấy Hà chăm ngoan, hiếu học, sáng dạ mà chẳng thể giúp em được. Hà đứng trước nguy cơ bỏ dở việc học.

Cũng giống như Hà, gia đình Xá cũng rất khó khăn, bố em cũng là bộ đội xuất ngũ, bệnh tật liên miên, mẹ Xá cũng phải tần tảo nuôi 4 anh em. Xá muốn đi học lắm nhưng mẹ em tuy không ngăn nhưng nước mắt ngắn nước mắt dài mỗi khi dọn cơm cho 5 bố con khiến Xá cũng chuẩn bị bỏ học. Rất may khi ấy các chú bộ đội biên phòng đến bản tìm hiểu và đưa các em về Đồn.

Từ đó, Đồn có thêm 2 “chiến sĩ nhí”. Các đồng chí cán bộ có tuổi cứ trìu mến gọi các em là “con nuôi” của Đồn. Sự có mặt của các em không làm ai khó chịu, trái lại còn làm tình đồng chí đồng đội gắn kết keo sơn hơn bởi họ có thêm những người em, người cháu để cùng chăm lo. Thiếu uý Dương Quốc Huân được giao nhiệm vụ đặc biệt là kèm cặp 2 “đồng chí em” của mình học hành. Hôm chúng tôi tới Đồn, Xá đang chuẩn bị về thị trấn huyện Mường Tè thi học sinh giỏi. Trung uý Huân tâm sự: “2 cháu ngoan và rất chịu khó học. Cậu bé nào cũng sáng dạ”.

Khi hỏi Đồn trưởng về 2 người “con riêng” của mình, anh Ngọc cũng không đính chính mà còn cười tủm tỉm: “Vợ tôi ở Thủ đô mà biết tin này thì nguy. Xá và Hà là “con nuôi” của cả Đồn thôi. Chúng tôi nhận các cháu về Đồn để lo ăn ở và tạo điều kiện cho các cháu học hết cấp II”.

Từ ngày về Đồn, Xá và Hà rất ngoan, nghe lời các chú, các anh như cha, như chú, anh em trong nhà. Xá ngây thơ và hồn nhiên kể về những tình cảm do các chiến sĩ dành cho mình và coi Đồn như nhà của mình. Trước hôm xuống huyện thi, Xá còn hứa: “Cháu sẽ thi thật tốt!”, chắc em đã biết đó là cách để trả ơn những người đã nhường cơm sẻ áo cho em đến trường.

Ở Đồn Biên phòng Pa Ủ cũng nhận hỗ trợ cháu Pờ Chu Xá mỗi tháng 350.000 đồng. Ngoài ra mỗi tháng (từ tháng 1/2010), Đồn ủng hộ 15kg gạo cho các cháu mầm non bán trú tại bản Pa Ủ, xã Pa Ủ. Điều này thật đáng trân trọng bởi lẽ gia đình học sinh ở đây rất nghèo. Chúng tôi đến các xã biên giới, đến thăm các trường học và đến đâu chúng tôi cũng gặp hình ảnh học sinh đến lớp với đôi chân trần đạp sương, đạp gió, vượt đá tai mèo, những con dốc trơn và… thật buồn là có nhiều em đã không thể theo đuổi ước mơ của mình cũng bởi những gian nan đó.

Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” đã lan rộng tới khắp mọi miền của Tổ quốc, sâu tới tất cả các giai, tầng trong xã hội. Việc nhận nuôi học sinh, lập hũ gạo tiết kiệm để giúp các học sinh nghèo có thêm cơ hội tới trường của lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh cũng là một cách học tập và làm theo tấm gương của Bác. Ở dọc tuyến biên giới của tỉnh ở đâu có đồn biên phòng là ở đó có những hũ gạo “nuôi” con chữ, có thêm những ước mơ được chắp cánh. Trong những suy nghĩ còn non trẻ kia tôi thấy có em còn ước mơ sau này trở thành bộ đội. Có lẽ nghĩa cử của các anh đã ươm những “hạt giống đỏ” trong suy nghĩ thánh thiện của các em. Sự tiếp sức kịp thời của các chiến sĩ biên phòng đã tạo điều kiện cho những “hạt giống đỏ” ấy phát triển tốt hơn. Mỗi nắm gạo tiết kiệm của các đồn góp lại cũng làm đủ ấm bụng những học sinh nghèo khi đông về. Mỗi đồng lương mà các chiến sĩ san sẻ hàng tháng là nguồn động viên rất lớn giúp các em yên tâm học hành. Trong khi đó, cuộc sống của các chiến sỹ biên phòng nơi biên cương còn nhiều gian khó, bữa cơm chưa được tươm tất, đồng lương phải trang trải nhiều thứ, dè xẻn lắm mới đủ chỉ tiêu trong tháng. Mỗi đồn có cách làm khác nhau nhưng tình cảm của các chiến sĩ dành cho học sinh nơi đây thật cao quý và đáng trân trọng.

Từ khi chương trình 3 đủ: “Đủ ăn, đủ mặc, đủ sách vở” do Bộ Chỉ huy Biên phòng tỉnh phát động thì đồn biên phòng nào cũng hưởng ứng nhiệt tình. Đến nay các đồn biên phòng và Tiểu đoàn huấn luyện cơ động đã hỗ trợ học bổng cho 24 cháu, với mức hỗ trợ 300.000 - 350.000 đồng/tháng/cháu, có 3 cháu được Đồn Biên phòng Thu Lũm và Ka Lăng nhận nuôi tại đồn. Ngoài ra những đơn vị này còn hỗ trợ hàng tấn gạo, chăn, quần áo, tiền… cho các trường bán trú tại địa phương.

Tình cảm của các chiến sĩ mang quân hàm xanh đã và đang là nguồn động lực rất lớn để ươm những “hạt giống đỏ” có điều kiện để phát triển tốt hơn ở nơi biên giới. Sau này chính các em được học hành đến nơi đến chốn sẽ là những cán bộ nguồn trở về phục vụ quê hương. Đây cũng là giải pháp xây dựng phên dậu vững chắc nơi biên cương của Tổ quốc.