Ngành Thanh tra có chức năng nhiệm vụ là tham mưu thực hiện quản lý Nhà nước về thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại tố cáo (KNTC) và phòng, chống tham nhũng; tiến hành thanh tra, tiếp công dân, giải quyết KNTC, phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật. Thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, hàng năm, Thanh tra tỉnh Lai Châu chủ động xây dựng kế hoạch tổ chức học tập các chuyên đề; duy trì tốt việc triển khai nội dung học tập trong sinh hoạt chi bộ và các đoàn thể. Thực hiện rà soát, bổ sung chuẩn mực đạo đức theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đối với đảng viên, công chức cơ quan. Tổ chức cho đảng viên, công chức, người lao động đăng ký thực hiện nội dung học tập và làm theo Bác sát với yêu cầu nhiệm vụ, đảm bảo chất lượng, hiệu quả. Đảng viên, công chức sau khi được học tập các chuyên đề đều có nhận thức sâu sắc về giá trị của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, có ý nghĩa quan trọng trong công tác xây dựng đảng cũng như trong rèn luyện nhân cách, đạo đức của mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức hiện nay.
Đồng chí Nguyễn Thanh Trì - Bí thư Chi bộ, Phó Chánh Thanh tra tỉnh cho biết: Sau khi được tiếp thu các chuyên đề về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, mỗi cán bộ, đảng viên đều đề cao vai trò, trách nhiệm, gương mẫu, đi đầu chấp hành chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước và quy định về những điều đảng viên không được làm. Rèn luyện về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống; có tinh thần trách nhiệm cao trong thực thi nhiệm vụ để quần chúng học tập và noi theo. Đặc biệt không cửa quyền, nhũng nhiễu trong thi hành công vụ; luôn giữ tác phong mẫu mực của người cán bộ thanh tra.

Tổ rà soát các vụ việc khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp cùng lãnh đạo Thanh tra tỉnh làm việc với UBND huyện Nậm Nhùn vào tháng 11/2019.

Những năm qua, tập thể công chức, người lao động ngành Thanh tra tỉnh luôn đoàn kết thống nhất, khắc phục mọi khó khăn; nâng cao chất lượng tham mưu cho cấp ủy, thủ trưởng cơ quan quản lý Nhà nước cùng cấp trong triển khai thực hiện tốt nhiệm vụ về công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết KNTC và phòng, chống tham nhũng. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra trách nhiệm thủ trưởng các cấp, các ngành trong việc chấp hành các chủ trương của đảng, pháp luật của Nhà nước trên các lĩnh vực. Đồng thời kiên quyết kiến nghị cấp có thẩm quyền, xử lý nghiêm minh các tổ chức, cá nhân sai phạm, góp phần giữ vững an ninh, trật tự an toàn xã hội của tỉnh, thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Từ năm 2016 đến nay, cơ quan Thanh tra tỉnh không có đảng viên, công chức, người lao động vi phạm kỷ luật.
Trong 5 năm (2015 - 2020), toàn ngành Thanh tra đã tổ chức thực hiện 776 cuộc thanh tra, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực như: Tài chính, ngân sách; đầu tư xây dựng cơ bản; văn hóa, giáo dục, y tế; tài nguyên môi trường, đất đai, việc thực hiện các quy định của pháp luật về thanh tra, tiếp công dân, KNTC và phòng, chống tham nhũng... Đây là những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân nên được dư luận quan tâm. Kết quả thanh tra không chỉ làm sáng tỏ nhiều vấn đề mà còn phát hiện sai phạm về kinh tế với tổng số tiền trên 76 tỷ đồng.
Để có thể là “tai mắt của trên, là người bạn của dưới”, lực lượng thanh tra đã cùng với cấp ủy, chính quyền và các cơ quan liên quan quan tâm lắng nghe, tập trung giải quyết kịp thời các vụ việc KNTC của công dân, trong đó có những vụ việc đông người phức tạp, kéo dài; tăng cường đối thoại trực tiếp với công dân trong quá trình giải quyết. Theo đó, tỷ lệ giải quyết KNTC hằng năm đều đạt trên 85%. Nhờ nâng cao tinh thần trách nhiệm và khả năng nhạy bén trong chuyên môn của từng đồng chí thanh tra viên, những kết quả trong công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC đã góp phần ổn định tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phục vụ có hiệu quả các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và các sự kiện chính trị trọng đại của địa phương, đất nước.
Chi bộ Thanh tra tỉnh có đảng viên Nguyễn Bá Thắng - Phó trưởng Phòng Thanh tra, giải quyết KNTC 2 đã học tập và làm theo lời dạy của Bác về ngành Thanh tra, vận dụng một cách hiệu quả vào thực hiện nhiệm vụ của mình. Tâm sự với chúng tôi, anh nói: “Đối với một người cán bộ thanh tra, khi giải quyết vụ việc, phải thực hiện đúng theo những căn cứ, quy định của pháp luật nhưng vừa phải có lý, có tình, phải hài hòa chứ đừng đưa mọi thứ vào con đường bế tắc. Bởi vậy, rất cần sự sáng tạo, linh hoạt trong xử lý công việc”.
Với quan điểm nhân văn đó, trên cơ sở nhiệm vụ được phân công, anh đã chủ động xây dựng kế hoạch, tham mưu bố trí lực lượng và triển khai 100% các cuộc thanh tra được phân công đảm bảo thời gian, chất lượng và nội dung thanh tra. Từ năm 2010-2020, anh được giao làm trưởng đoàn, phó trưởng đoàn thực hiện 12 cuộc thanh tra theo kế hoạch và đột xuất. Qua công tác thanh tra đã kiến nghị thu hồi nộp ngân sách Nhà nước số tiền gần 1,5 tỷ đồng. Đã đưa ra các kiến nghị về công tác quản lý và xử lý hành chính đối với các tập thể, cá nhân có liên quan đến sai phạm được chỉ ra qua quá trình thanh tra. Tỷ lệ phát hiện và đôn đốc thu hồi sai phạm trong quá trình thanh tra đạt trên 90%.
Trong 5 năm qua, ngành Thanh tra tỉnh 2 lần được tặng Cờ thi đua của Chính phủ, 1 lần được tặng Cờ thi đua của Thanh tra Chính phủ và 2 lần được tặng Cờ thi đua của UBND tỉnh. Tin vui tiếp tục đến khi ngành Thanh tra tỉnh Lai Châu được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba. Mỗi phần thưởng đều rất đáng trân trọng, tự hào, nhưng trọn vẹn và trường tồn cùng thời gian là mỗi người cán bộ thanh tra luôn được Đảng, Nhà nước, Nhân dân gửi trọn niềm tin trong bảo vệ công lý và lẽ phải.