Ứng dụng công nghệ, nâng hiệu quả quản lý

Tỷ lệ che phủ rừng trên địa bàn xã Sìn Hồ đạt 45,73%, địa hình đồi núi hiểm trở, rừng phân bố rộng khiến công tác kiểm tra, giám sát gặp không ít khó khăn. Để nâng cao hiệu quả quản lý, Hạt Kiểm lâm Sìn Hồ đã ứng dụng các phần mềm FRMS, FRMS Mobile, hệ thống thông tin địa lý (GIS), thiết bị định vị GPS và bản đồ số vào hoạt động chuyên môn.

Cán bộ kiểm lâm khai thác dữ liệu số phục vụ công tác kiểm tra, giám sát và nâng cao hiệu quả bảo vệ rừng.

Công nghệ hỗ trợ cán bộ Kiểm lâm tra cứu thông tin, xác định vị trí, đối chiếu hiện trạng và cập nhật dữ liệu sau mỗi đợt tuần tra. Thay vì chủ yếu dựa vào bản đồ giấy và ghi chép thủ công, lực lượng Kiểm lâm có thể khai thác thông tin trên hệ thống, thuận lợi hơn trong theo dõi diễn biến rừng và xác định những khu vực cần kiểm tra.

Đến nay, 100% hồ sơ quản lý rừng thuộc phạm vi theo dõi của Hạt đã được số hóa; đơn vị được trang bị 24 thiết bị GPS phục vụ công tác chuyên môn. Từ năm 2025 đến nay, Hạt thực hiện trên 4.500 lượt cập nhật dữ liệu, tổ chức hơn 260 đợt tuần tra, kiểm tra; tiếp nhận, kiểm tra và xác minh 215 điểm cảnh báo cháy sớm. Những thông tin này góp phần giúp cán bộ có thêm căn cứ đánh giá tình hình, chủ động bố trí kiểm tra tại các khu vực có nguy cơ xảy ra cháy hoặc biến động rừng. 

... sử dụng flycam quan sát địa hình, hỗ trợ kiểm tra hiện trạng và theo dõi diễn biến rừng tại những khu vực khó tiếp cận.

Trong mùa khô, dữ liệu điểm phát nhiệt từ vệ tinh và hệ thống cảnh báo cháy sớm là nguồn thông tin quan trọng để lực lượng chức năng xác định vị trí cần xác minh. Với những khu vực địa hình phức tạp, khó tiếp cận, thiết bị bay không người lái (Flycam/UAV) hỗ trợ quan sát từ trên cao, cung cấp hình ảnh phục vụ đánh giá phạm vi ảnh hưởng và lựa chọn hướng tiếp cận phù hợp. Việc kết hợp dữ liệu số với kiểm tra thực địa giúp quá trình xác minh sát hơn với tình hình thực tế, nâng cao hiệu quả xử lý các sự vụ khi rừng bị xâm hại. 

Ông Lò Hồng Phong - Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Sìn Hồ cho biết: Các phần mềm và thiết bị định vị giúp cán bộ thuận tiện hơn trong xác định vị trí, cập nhật thông tin, theo dõi diễn biến rừng. Để thiết bị số được trang bị phát huy hiệu quả, cơ quan đã đầu tư hạ tầng viễn thông đồng bộ và yêu cầu cán bộ tham gia các lớp tập huấn, tự nâng cao kiến thức, kỹ năng sử dụng các thiết bị hiện đại. Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi gắn với việc bám sát địa bàn. Vì vậy, cán bộ Kiểm lâm vẫn phải thường xuyên kiểm tra thực địa, chủ động nắm tình hình tại khu vực được phân công để kịp thời phát hiện, xử lý các nguy cơ ảnh hưởng đến tài nguyên rừng.

Kết nối cộng đồng, chung sức giữ rừng

Cùng với ứng dụng công nghệ trong chuyên môn, Hạt Kiểm lâm Sìn Hồ chú trọng tuyên truyền, phổ biến pháp luật và mở rộng các kênh trao đổi thông tin với chính quyền địa phương, chủ rừng, người dân. Thời gian qua, đơn vị phối hợp tổ chức 130 buổi tuyên truyền với trên 6.260 lượt người tham gia; duy trì 6 nhóm Zalo, nền tảng trực tuyến, đăng tải và chia sẻ 145 tin, bài về bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng. Qua đó, thông tin được truyền tải thường xuyên hơn, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng.

Việc trao đổi thông tin qua các nhóm trực tuyến giúp chính quyền địa phương, lực lượng kiểm lâm và người dân phối hợp chặt chẽ hơn trong giữ rừng.

Tại xã Sìn Hồ, nhóm Zalo kết nối UBND xã với bí thư chi bộ, trưởng bản trở thành kênh trao đổi thông tin về tình hình rừng và cảnh báo nguy cơ cháy. Khi phát hiện dấu hiệu cháy rừng hoặc hành vi có nguy cơ xâm hại rừng, người dân có thể gửi hình ảnh, thông tin địa điểm để chính quyền và lực lượng chức năng nắm bắt, phối hợp kiểm tra. Cách làm này tạo thêm điều kiện để thông tin từ cơ sở được chuyển đến các lực lượng nhanh chóng, nhất là tại những khu vực xa trung tâm.

Anh Giàng Xuấn Cường - Trưởng thôn 1, xã Sìn Hồ chia sẻ: “Việc sử dụng các nền tảng số giúp thông tin về tình hình rừng được trao đổi nhanh chóng hơn. Khi xảy ra cháy hoặc phát hiện dấu hiệu chặt phá rừng, người dân có thể báo tin qua nhóm Zalo, gửi hình ảnh và địa điểm để các lực lượng kịp thời nắm bắt, phối hợp xử lý. Qua đó, bà con cũng nâng cao ý thức, trách nhiệm trong bảo vệ rừng”.

Hiện xã Sìn Hồ quản lý trên 6.690ha rừng, tỷ lệ che phủ đạt 39,31%. Công tác tuần tra, kiểm tra rừng được xã phối hợp triển khai cùng lực lượng Kiểm lâm với 35 đợt thực hiện. Cùng với đó, việc duy trì trao đổi thông tin giữa chính quyền, Kiểm lâm, trưởng bản và người dân qua các nhóm trực tuyến góp phần tăng cường sự phối hợp, nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng tại cơ sở.

Cán bộ Hạt Kiểm lâm Sìn Hồ tuyên truyền nhân dân bảo vệ và phát triển rừng.

Ông Triệu Thái Bình - Phó Chủ tịch UBND xã Sìn Hồ cho biết, việc ứng dụng công nghệ số tạo thuận lợi cho xã, lực lượng kiểm lâm, các thôn, bản và chủ rừng trong trao đổi thông tin, phối hợp xử lý công việc. Qua đó, những vấn đề phát sinh tại địa bàn có thêm kênh phản ánh để chính quyền nắm bắt, xem xét và chỉ đạo xử lý phù hợp. Đây cũng là cơ sở để địa phương nâng cao tính chủ động, gắn trách nhiệm của từng lực lượng với nhiệm vụ bảo vệ rừng.

Từ số hóa hồ sơ, theo dõi cảnh báo cháy đến kết nối thông tin với cộng đồng, công nghệ số đang từng bước hỗ trợ công tác quản lý, bảo vệ rừng tại Sìn Hồ. Dù vậy, hiệu quả vẫn phụ thuộc vào việc cập nhật dữ liệu thường xuyên, kiểm tra thực địa và sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng chức năng với người dân. Khi công nghệ trở thành công cụ hỗ trợ thiết thực, còn trách nhiệm giữ rừng được duy trì từ mỗi bản, mỗi hộ dân, những cánh rừng sẽ được bảo vệ chủ động hơn, góp phần gìn giữ môi trường sinh thái và phát triển rừng bền vững.