Đại biểu phải nhanh chóng nhập cuộc

Phát biểu tại tọa đàm “Từ lá phiếu tín nhiệm đến nghị trường hành động" do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức, ông Đinh Công Sỹ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội, cho hay, trong bối cảnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, đặc biệt là hệ thống pháp luật ngày càng cao, trách nhiệm của đại biểu vì thế cũng nặng nề hơn, thể hiện trên nhiều phương diện.

Trước hết là áp lực từ kỳ vọng ngày càng lớn của cử tri. Người dân không chỉ mong đại biểu phản ánh tiếng nói tại nghị trường, mà còn đòi hỏi năng lực tham gia hoạch định và phản biện chính sách. Niềm tin của cử tri đồng nghĩa với yêu cầu nâng cao chất lượng hoạt động của đại biểu dân cử.

Tiếp đến là áp lực về hành động. Không khí tích cực sau bầu cử đòi hỏi đại biểu phải nhanh chóng nhập cuộc, không có nhiều thời gian “làm quen”, đặc biệt khi kỳ họp thứ nhất đã cận kề. Điều này buộc đại biểu phải chủ động nghiên cứu, nắm chắc chương trình và bám sát thực tiễn.

Ông Đinh Công Sỹ cho rằng, những  áp lực góp phần hình thành phong cách làm việc chủ động, trách nhiệm và nuôi dưỡng khát vọng cống hiến của đại biểu ngay từ đầu nhiệm kỳ. Ảnh: BTC

Áp lực nữa là bảo đảm sự thống nhất giữa lời hứa và hành động. Các chương trình hành động đã công bố trước cử tri đặt đại biểu dưới sự giám sát trực tiếp của người dân, đòi hỏi họ phải chuyển hóa cam kết thành kết quả cụ thể.

Đại biểu còn chịu áp lực tự thân về danh dự và uy tín cá nhân. Niềm tin của cử tri là tài sản quý giá, yêu cầu đại biểu không ngừng trau dồi kiến thức, giữ tinh thần trách nhiệm và cầu thị trong thực thi nhiệm vụ.

“Những áp lực này không mang tính tiêu cực, mà là động lực góp phần hình thành phong cách làm việc chủ động, trách nhiệm và nuôi dưỡng khát vọng cống hiến của đại biểu ngay từ đầu nhiệm kỳ”, ông Đinh Công Sỹ phân tích.

TS Lê Thanh Kim cho rằng, đại biểu không chỉ hoạt động trong không gian nghị trường truyền thống, mà còn phải thích ứng với môi trường số.

Tại tọa đàm “Hành trang và kỹ năng của đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới”, TS Lê Thanh Kim, Phó Tổng biên tập Báo Đại biểu Nhân dân, nhận định, trong một nghị trường ngày càng mở, minh bạch và giàu tính tương tác, hiệu quả hoạt động của đại biểu không chỉ được đo bằng sự hiện diện, mà được thể hiện qua: chất lượng tham gia xây dựng pháp luật; bản lĩnh trong tranh luận và phản biện chính sách; hiệu quả giám sát và theo đuổi đến cùng các kiến nghị của cử tri và đặc biệt là khả năng kết nối giữa nghị trường với đời sống thực tiễn, nơi mỗi vấn đề dân sinh không chỉ được nêu ra, mà phải được theo đuổi đến cùng để tạo chuyển biến thực chất.

“Trong kỷ nguyên số, những yêu cầu đó lại càng được “nâng chuẩn”: Đại biểu không chỉ hoạt động trong không gian nghị trường truyền thống, mà còn phải thích ứng với môi trường số, với dòng chảy thông tin đa chiều, với kỳ vọng ngày càng cao của cử tri và xã hội, nơi mỗi phát ngôn, mỗi quyết định đều được theo dõi, phản hồi và kiểm chứng gần như tức thời”, TS Lê Thanh Kim nhận xét.

Cử tri tham thành phố Cần Thơ gặp gỡ đại biểu.

Lấy dân làm gốc

Phát biểu tại tọa đàm “Từ lá phiếu tín nhiệm đến nghị trường hành động", Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam Nguyễn Túc cho rằng, để tránh tình trạng “xa dân sau khi trúng cử” thì phải lấy dân làm gốc, làm sao để những chính sách xuất phát từ lợi ích của nhân dân, bên cạnh đó là phải tôn trọng pháp luật.

Ông Nguyễn Túc cho biết, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã có một loạt văn bản hướng dẫn việc thực hiện. Quy định của pháp luật là định kỳ một năm 2 lần tiếp xúc cử tri, còn trách nhiệm của MTTQ là phải ghi đầy đủ những ý kiến của cử tri đối với từng đại biểu quốc hội nói riêng và đối với các đại biểu Quốc hội nói chung. Với ý kiến về đại biểu Quốc hội do các nơi gửi đến, MTTQ phải thẩm định, phản biện.

“Chúng ta đã có Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, thực hiện phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”, thì người dân phải biết đại biểu Quốc hội mà mình bầu ra làm được những gì. Đây là một trong những hình thức giám sát của nhân dân đối với các đại biểu Quốc hội. Mặt trận Tổ quốc định kỳ 6 tháng, 1 năm phải có nhận xét về những đại biểu Quốc hội do mình giới thiệu", ông Nguyễn Túc nói.

Bài học "dân là gốc" chưa bao giờ cũ. Sau khi giành được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Chúng ta tranh được tự do, độc lập rồi mà dân cứ chết đói, chết rét, thì tự do, độc lập cũng không làm gì. Dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, của độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ”. MTTQ Việt Nam luôn thấm nhuần tư tưởng "dân là gốc" trong các hoạt động của mình. Tư tưởng "dân là gốc" cần tiếp tục được quán triệt sâu sắc trong cả hệ thống chính trị.

Ông Nguyễn Túc, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Ảnh BTC

TS. Nguyễn Thế Tài, Phân hiệu Học viện Hành chính và Quản trị công tại thành phố Hồ Chí Minh cũng coi trọng vai trò của MTTQ VN trong việc tập hợp, phản ánh ý kiến cử tri, cũng như giám sát hoạt động của đại biểu và cho rằng, đây là cầu nối quan trọng giúp tăng cường tính tổ chức và chiều sâu của sự tham gia.

Trong một nền dân chủ đại diện, mối liên hệ chặt chẽ giữa đại biểu và cử tri chính là nền tảng để bảo đảm tính trách nhiệm giải trình. Chương trình hành động của đại biểu khi tranh cử không chỉ là lời hứa chính trị, mà còn là “cam kết công khai” trước cử tri. Khi mối quan hệ giữa đại biểu và cử tri được củng cố, cử tri không chỉ dừng lại ở vai trò người bầu chọn mà còn trở thành chủ thể giám sát thường xuyên.

"Thông qua các kênh tiếp xúc, cử tri có thể đối chiếu giữa cam kết và thực hiện của đại biểu, từ đó đưa ra đánh giá khách quan. Đây chính là cơ chế “kiểm soát mềm” nhưng rất hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của đại biểu.. Sự tham gia chủ động của cử tri không chỉ giúp nâng cao trách nhiệm của đại biểu mà còn góp phần hoàn thiện cơ chế dân chủ, bảo đảm quyền lực thực sự thuộc về nhân dân, TS. Nguyễn Thế Tài nêu ý kiến.

VOV.VN