-
Lai Châu là tỉnh biên giới với 20 dân tộc anh em cùng sinh sống. Nhiều phong tục, tập quán tốt đẹp đã trở thành di sản văn hóa quốc gia, là tiềm năng, thế mạnh để phát triển du lịch văn hóa. Tuy nhiên, ở một số nơi vẫn tồn tại hủ tục, tập quán lạc hậu, như “sợi dây vô hình” kìm hãm sự phát triển. Trước thực trạng đó, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 15-NQ/TU, ngày 22 tháng 12 năm 2023 về xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh trong nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu giai đoạn 2024 – 2030. Đến nay, nghị quyết lan tỏa mạnh mẽ, khơi dậy quyết tâm của cả hệ thống chính trị, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững.

Để tạo sự thống nhất cao trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị, Ban Thường vụ Tỉnh ủy thành lập Ban Chỉ đạo tỉnh và ban hành Kế hoạch thực hiện. Chỉ đạo đưa nội dung xóa bỏ hủ tục vào sinh hoạt cấp ủy, tổ chức đảng; xây dựng mô hình chỉ đạo điểm; phát động phong trào thi đua chung tay xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh. Các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội đẩy mạnh công tác tuyên truyền nghị quyết đến cán bộ, đảng viên, nhân dân trên địa bàn tỉnh.
Bên cạnh việc đưa vào nội dung sinh hoạt thường kỳ của cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp gương mẫu thực hiện và nỗ lực vận động người thân trong gia đình thực hiện xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu. Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy xây dựng tài liệu Hỏi - Đáp về những nội dung trọng tâm, cốt lõi của nghị quyết, hướng dẫn tuyên truyền trong Sổ tay sinh hoạt chi bộ. UBND tỉnh chỉ đạo các ngành biên soạn tài liệu phù hợp với từng nhóm đối tượng; chú trọng xây dựng video clip, phóng sự, infographic.


Trong 3 năm, toàn tỉnh đã phát hành 120.750 tờ gấp, tờ rơi, tranh lật và hơn 1.500 sản phẩm tuyên truyền trực quan. Các cấp ủy, cơ quan tư tưởng văn hóa tập trung đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền hướng về cơ sở với các hình thức phù hợp như: thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, truyền thanh - truyền hình, hệ thống loa truyền thanh cơ sở; thông tin lưu động, chiếu bóng vùng cao; tuyên truyền miệng tại cộng đồng qua họp bản, sinh hoạt đoàn thể. Báo và Phát thanh, truyền hình Lai Châu đã tuyên truyền trên 1.600 tin, bài, biên dịch gần 1.000 tin, bài sang 4 thứ tiếng dân tộc, đăng tải hàng nghìn tin, bài trên các nền tảng mạng xã hội. Đã có trên 16.000 giờ tuyên truyền trên hệ thống phát thanh không dây; thực hiện tuyên truyền lưu động được 617 buổi về cơ sở.
Ngoài ra, các cơ quan, đơn vị, địa phương chú trọng tổ chức các hội thi, liên hoan theo hướng tập trung vào các thông điệp cụ thể để tuyên truyền, lan tỏa trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, như: Hội thi "Dân vận khéo" về tuyên truyền xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh; Liên hoan tuyên truyền lưu động với chủ đề "Xóa bỏ hủ tục - Lấy cái đẹp dẹp cái xấu"; Hội thi sáng tạo mô hình xóa bỏ định kiến giới. Từ các hội thi, liên hoan nhiều tiểu phẩm, video được tuyên truyền lan tỏa mạnh trên nền tảng số, các trang mạng xã hội tạo hiệu ứng tích cực trong cộng đồng.

Trên cơ sở 31 hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu cần tuyên truyền vận động xóa bỏ khi bắt đầu triển khai thực hiện nghị quyết, đến nay đã thống kê được 50 hủ tục được các thôn, bản, tổ dân phố thống nhất đưa vào trong quy ước của cộng đồng dân cư để thực hiện xóa bỏ. Nhiều địa phương đã tổ chức đối thoại, lấy ý kiến cộng đồng trước khi chỉnh sửa, bổ sung quy ước, hương ước, tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân. Đến nay, toàn tỉnh đã xóa được trên 30% hủ tục, đã có 26/50 hủ tục đã được xóa bỏ.
Anh Lò Văn Hoan -Trưởng bản Phiêng Cẩm, xã Than Uyên tâm sự: Thực hiện theo Nghị quyết số 15, bản tuyên truyền đến người dân từng nội dung trong đó có việc đưa chuồng trại ra gầm sàn. Bà con rất hoan nghênh, nhiệt tình thực hiện và đến nay có 155 hộ đã đưa chuồng trại ra khỏi gầm sàn. Đối với ma chay, trước bà còn cũng rất mê tín, cứ có người mất để lâu ngày, nhưng bản đã họp, giải thích, tuyên truyền, đến giờ người dân cũng chấp hành tốt. Cả bản cũng thống nhất cuối tuần quét dọn đường làng, ngõ xóm, thường xuyên dọn nhà ở xanh, sạch, đẹp.
Xã Pa Tần có hơn 9.000 nhân khẩu, chủ yếu là dân tộc thiểu số sinh sống, trong đó có đồng bào Mảng tồn tại một số hủ tục, phong tục lạc hậu như: người chết không cho vào áo quan và để trong nhà dài ngày. Để từng bước thay đổi nhận thức của người dân, Đảng ủy, UBND xã đẩy mạnh tuyên truyền về Nghị quyết số 15. Vận động người dân từng bước xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh, tiến bộ.

Nét nổi bật trong triển khai thực hiện Nghị quyết 15 là các cấp đã triển khai lồng ghép các phong trào thi đua và xây dựng mô hình điểm để xóa bỏ hủ tục theo phương châm "lấy cái đẹp dẹp cái xấu". Việc triển khai mô hình được thực hiện theo hướng bám sát địa bàn trọng điểm, tập trung vào các vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống Nhân dân. Toàn tỉnh đã triển khai 132 mô hình, trong đó 32 mô hình được lựa chọn chỉ đạo thực hiện điểm, hiện có 96 mô hình đang được triển khai ở các xã, phường. Phong trào thi đua "Chung tay xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh trong Nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu giai đoạn 2024-2030" được các cơ quan, đơn vị, các xã, phường lồng ghép trong các phong trào thi đua gắn chặt với nhiệm vụ chính trị.
Các mô hình, phong trào đã góp phần thay đổi thói quen cũ, từng bước hình thành nếp sống văn minh, được lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng. Tại các địa phương, đơn vị xuất hiện ngày càng nhiều các mô hình hiệu quả như Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh có mô hình "Chi hội phụ nữ không có con tảo hôn". Tại các trường học có mô hình "Phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống". Mô hình "Nếp sống văn hóa mới trong vùng đồng bào dân tộc Mông", "Tổ chức đám tang không còn giết mổ nhiều trâu, bò" tại xã Mường Than; "Xóa bỏ tập quán thả rông gia súc, xây dựng nếp sống văn minh" tại xã Tân Uyên; "Bản không tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống", "Không để tang lâu ngày, người chết cho vào áo quan" tại xã Mường Tè.

Cùng với đó, hạ tầng kinh tế - xã hội được quan tâm đầu tư, nhất là hệ thống giao thông nông thôn, hiện nay 100% thôn, bản có đường xe máy hoặc ô tô đi lại thuận lợi; diện mạo kinh tế - xã hội từng bước được cải thiện, điều kiện tiếp cận thông tin được cải thiện rõ rệt. Năm 2025 giải quyết việc làm cho 9.493 lao động, giảm 3,68% hộ nghèo; hỗ trợ xây mới, sửa chữa được 9.797 căn nhà. Cơ sở vật chất và các thiết chế sinh hoạt văn hóa được tăng cường; cảnh quan môi trường ngày càng sạch, đẹp.
Em Giàng A Dũng, Bản Chu Va 6, xã Bình Lư chia sẻ: "Khi được nghe tuyên truyền về Nghị quyết 15 thì tất cả thanh niên trong bản cũng không lấy vợ, lấy chồng sớm; lấy vợ, lấy chồng cùng huyết thống cũng không có, bà con giúp đỡ làm du lịch này, mong muốn mai kia du khách biết đến bản nhiều hơn, giúp cho bà con có việc làm phát triển kinh tế."

Trong 2 năm 2024 và 2025, toàn tỉnh tổ chức 46 lễ hội, phục dựng 5 lễ hội truyền thống. Đặc biệt là Lễ hội Then Kin Pang; Ẩm thực truyền thống dân tộc Thái; Lễ Cấp sắc của người Dao Tuyển; xòe của Hà Nhì; diễn xướng ca của Hà Nhì đã được công nhận di sản văn hóa cấp quốc gia. Đây chính là nền tảng để các địa phương phát triển du lịch cộng đồng dựa trên giá trị văn hóa đặc sắc theo hướng bền vững. Ước tính năm 2025 toàn tỉnh đón 1.475.000 lượt khách du lịch, tổng doanh thu hơn 1.205,7 tỷ đồng.


Với quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, những kết quả sau 3 năm thực hiện Nghị quyết 15 của BCH Đảng bộ tỉnh đã khẳng định tính đúng đắn, kịp thời và hiệu quả của nghị quyết đối với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh, nâng cao đời sống của nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh. Những kết quả đó đã góp phần thay đổi nhận thức, hành động và nâng cao chất lượng đời sống của nhân dân; tiến tới thay đổi diện mạo đô thị và nông thôn trên địa bàn tỉnh.
Chính quyền địa phương hai cấp: Bộ máy tinh gọn, phục vụ hiệu quả
Tư tưởng của Bác dẫn lối cho Lai Châu trên hành trình đổi mới
Đặc sắc “Nhịp điệu mùa xuân”, rực rỡ pháo hoa chào đón giao thừa tại Lai Châu
TIN BUỒN
Đổi mới trong lĩnh vực văn hóa - xã hội: Những dấu ấn nổi bật
Xây dựng đảng bộ và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện
Lai Châu vững tin bước vào kỷ nguyên mới
Lễ ra mắt Ứng dụng di động Tuyên giáo và Dân vận