Hòa vào dòng người tấp nập tiến về xã Khổng Lào – nơi diễn ra Lễ hội Then Kin Pang năm 2017 chúng tôi may mắn được trò chuyện với nhiều du khách trong và ngoài tỉnh. Họ đã vượt chặng đường xa hàng chục thậm chí hàng trăm ki lô mét để tham dự Lễ hội. Khoác ba lô trên vai, chị Nguyễn Thị Ngọc – du khách đến từ Hà Nội chia sẻ: “Qua mạng xã hội tôi được biết Then Kin Pang là Lễ hội truyền thống của người Thái trắng, được địa phương phục dựng và duy trì tổ chức từ năm 2003 đến nay. Đây là Lễ hội thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa khát vọng tâm linh và hiện thực, tạo niềm tin cho mỗi người dân trong cuộc sống mà còn là nét đẹp văn hóa đặc sắc, là hình thức diễn xướng dân gian độc đáo của dân tộc Thái trắng. Chính vì vậy, tôi và các bạn của tôi đã quyết định dành trọn ngày nghỉ để đến tận nơi, trực tiếp tham dự Lễ hội, thỏa sức tìm hiểu, khám phá về mảnh đất và con người nơi đây nhất là nét đẹp trong văn hóa truyền thống của dân tộc Thái trắng”.

Lần đầu tiên nội dung triển lãm ảnh đưa vào Lễ hội.

Chị Lâm Thị Thiên Nga – du khách đến từ thành phố Lai Châu cũng cùng các đồng nghiệp đưa con em về tham dự Lễ hội. Theo lời kể của chị bản thân là người dân tộc Thái song mỗi lần về tham dự Lễ hội Then Kin Pang tại xã Khổng Lào đều để lại cho chị ấn tượng khó phai và muốn quay trở lại nhiều hơn. Về tham dự Lễ hội lần này, chị mong muốn các con, cháu của mình có thể hiểu hơn về văn hóa truyền thống của dân tộc, tự giác nuôi dưỡng và ý thức hơn trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

Không nằm ngoài mong đợi của du khách, đúng 8 giờ Lễ hội bắt đầu với 2 phần: phần lễ và phần hội. Trong phần lễ, Nhân dân thắp hương tạ ơn các vị thần linh và những người có công lập bản, dựng bản. Bà Then trong trang phục làm lễ truyền thống thay mặt cho Nhân dân đọc lời xướng mời các vị thần linh về thưởng thức lễ vật do Nhân dân làm ra và phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, thóc lúa đầy nhà, bản làng yên vui, gia đình hạnh phúc. Phần hội, Nhân dân và du khách được thưởng thức các tiết mục ca, múa, nhạc đặc sắc của người Thái trong đó chủ yếu là múa khăn, nón, quạt do các nam nữ diễn viên không chuyên đến từ các bản: Đớ, Huổi Loỏng, Huổi Nả… của xã Khổng Lào thể hiện. Đặc biệt, sự tham gia của các đội văn nghệ đến từ thành phố Lai Châu, xã Mường Là (huyện Kim Bình, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) càng làm cho phần giao lưu văn nghệ trở nên phong phú, hấp dẫn.

Xen kẽ với giao lưu văn nghệ là phần thi ẩm thực. Sự lên ngôi của các món ăn mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Thái, điển hình là các món: lươn nướng xả ớt, gà tre chiên dầu, măng nướng chấm đậu phụ nhự, rau thối xào trứng… Không chỉ có ẩm thực, phần hội còn có các trò chơi dân gian tạo điểm nhấn và không khí sôi nổi của Lễ hội. Phần thi tung còn, bịt mắt đánh chiêng thể hiện sự khéo léo, khả năng phán đoán của người chơi. Phần thi đẩy gậy thu hút khán giả xem và cổ vũ bởi tinh thần thi đấu hết mình, kịch tính trong từng hiệp đấu cũng như khoe được kỹ thuật, sức khỏe dẻo dai của người chơi. Phần thi kéo co nhận được những tràng pháo tay, tiếng hò reo cổ vũ của khán giả bởi dưới cái nắng như thiêu như đốt của trời chiều, vận động viên các đội ra sức thi đấu trên tinh thần thể thao cao thượng, đoàn kết, quyết thắng.

Nhân dân và du khách tham gia té nước.

Ông Teo Văn Thín – Chủ tịch UBND xã Khổng Lào, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội cho biết: “Trên cơ sở kế thừa, phát huy các hoạt động tổ chức những năm trước, năm nay xã Khổng Lào còn phối hợp với Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Phong Thổ đưa vào nội dung triển lãm ảnh “Lai Châu rực rỡ sắc màu” với rất nhiều bức ảnh đặc sắc nói về mảnh đất, con người Lai Châu trong quá trình sinh sống, lao động sản xuất, sự khởi sắc của quê hương Lai Châu nói chung và khổng Lào nói riêng nhằm tạo tính mới lạ cho Lễ hội”. Quả thật, qua quan sát của chúng tôi, những tấm ảnh đẹp được trưng bày tại Lễ hội do rất nhiều tác giả chụp, ở nhiều góc độ khác nhau có thể kể đến các tác giả: Hà Minh Hưng (Hội Văn học Nghệ thuật), Nguyễn Trúc (huyện Sìn Hồ), Khánh Kiên, Tùng Phương (Báo Lai Châu)… đã thu hút đông đảo khán giả đến tham quan.

Nội dung cuối cùng trong Lễ hội nhưng cũng là nội dung thu hút đông người dân, du khách tham gia nhất là té nước bên bờ suối Nậm Lùm gần bản Chi Bú (xã Khổng Lào). Hàng trăm người dân và du khách cùng hòa mình vào dòng suối dùng tay và các vật dụng chứa nước để té nước vào người bên cạnh. Theo quan niệm của người dân địa phương té nước cho người khác sẽ giúp người đó gột rửa được những điều không may mắn, mang đến những điều tốt đẹp. Và người nào càng ướt đẫm thì người đó càng may mắn. Dưới ánh nắng cuối chiều những giọt nước mát lành xóa tan cái nóng và thắp sáng mơ ước cho người dân, du khách về một tương lai tốt đẹp.

Chia tay Khổng Lào, hình ảnh về miền đất nơi có những con người thân thiện với những nét đẹp văn hóa truyền thống đọng mãi trong tâm trí mỗi người  tham dự Lễ hội. Rồi đây, Lễ hội Then Kin Pang sẽ tiếp tục được bảo tồn, giữ gìn và tôn vinh góp phần tích cực vào việc xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.