Khách du lịch thăm khu nuôi đà điểu ở bản Gia Khâu 1 (xã Nậm Loỏng).

Đến thăm bản Gia Khâu 1, chúng tôi ấn tượng với những căn nhà gỗ mái ngói, ẩn khuất dưới tán cây, cảnh vật êm ả, thanh bình. Đến nhà ông Sùng A Sang - Bí thư Chi bộ bản khi bà Má Thị Lia (vợ ông Sang) đang chăm sóc 5 con trâu sinh sản. Bà cắt cỏ, nấu cháo ngô, gạo cho trâu ăn thay vì thả rông trên rừng. Đàn trâu còn được tiêm vắcxin phòng chống dịch bệnh định kỳ nên béo, khỏe, sinh sản tốt. Gia đình bà vừa bán 2 con nghé (tổng trị giá 50 triệu đồng). Tận dụng hơn 1.000m² đất vườn cạnh nhà, bà Lia nuôi hơn 100 con gà thả đồi, trồng 100 cây chanh, 50 cây đào chín sớm và hàng chục khóm chuối. Mỗi năm gia đình bà thu nhập từ 20 - 30 triệu đồng tiền bán gà, chuối. Trò chuyện với chúng tôi, ông Sang tâm sự: “Không riêng gia đình tôi mà tất cả bà con trong bản đều có hướng đi mới trong phát triển kinh tế. Bà con nuôi nhốt gia súc, gia cầm, bảo vệ rừng và sản xuất ngô, lúa lai theo hướng hàng hóa thay cho chăn nuôi, trồng trọt nhỏ lẻ trước đây. Ngoài ra, bà con còn khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch gắn với phát triển kinh tế gia đình. Nhờ đó, năm 2016, bản giảm 5% hộ nghèo. Bản được thành phố và xã Nậm Loỏng công nhận bản văn hóa, không tệ nạn ma tuý”.

Ở Gia Khâu 1, nét đẹp văn hóa dân tộc Mông từ trang phục, nếp nhà truyền thống đến tập quán canh tác... hiện lên rõ nét. Từ nghề dệt thổ cẩm, bà con làm thành những chiếc váy, áo, khăn, túi phục vụ khách du lịch. 5 năm qua, cán bộ thành phố, xã Nậm Loỏng đến tận bản hướng dẫn bà con kỹ thuật nuôi gà thả đồi, nuôi trâu, lợn kết hợp quản lý chặt chẽ dịch bệnh. Bà con nuôi gà tây, lợn hướng nạc, phát triển quy mô nuôi gia súc, gia cầm theo hướng hàng hóa cho thu nhập ổn định. Gia đình anh Thào A Cá (người dân trong bản) nuôi 50 con gà tây, hơn 100 con gà đen, 3 con trâu sinh sản và 5 con lợn thương phẩm/lứa. Để chăn nuôi gia súc, gia cầm hiệu quả, anh chú trọng từ khâu chọn giống, bổ sung thức ăn tinh bột và tiêm vắcxin phòng chống dịch bệnh. Nhờ đó, gia đình anh thu nhập hơn 50 triệu đồng tiền bán gia súc, gia cầm/năm.

Được biết, bà con trong bản còn chủ động tăng vụ ngô, lúa lai, trồng cây ăn quả ôn đới. Bản có 20ha ngô, lúa lai; 5ha cây ăn quả ôn đới (đào, mận) và bảo vệ rừng góp phần nâng cao thu nhập gia đình, xây dựng đời sống văn hoá mới. Đến nay, 80% hộ dân trong bản mua sắm xe máy, đời sống từng bước nâng lên. Nhắc đến bản Gia Khâu 1, anh Nguyễn Văn Lịch - Cán bộ Trạm Khuyến nông thành phố Lai Châu đánh giá: “Người dân ở bản Gia Khâu 1 cần cù, chịu khó, ham học hỏi kỹ thuật sản xuất, đầu tư phân bón cho ngô, lúa lai. Giờ đây, bà con đang tham gia mô hình gieo cấy thí điểm hơn 3ha lúa đông xuân góp phần nâng hệ số sử dụng đất, tăng năng suất cây có hạt. Nhờ an ninh lương thực đảm bảo, bản không có hộ đói, hộ nghèo giảm hẳn”.

Dân bản Gia Khâu 1 còn nỗ lực cùng cấp ủy, chính quyền địa phương phát triển điểm du lịch sinh thái cộng đồng, thu hút lượng khách lớn đến thăm Lai Châu. Tại điểm đón khách đầu bản, Trạm Khuyến nông thành phố triển khai dự án nuôi 10 con đà điểu, 14 con chim cảnh và trưng bày nhiều sản vật nông nghiệp do bà con nơi đây sản xuất. Bà con góp sức mở đường dẫn đến 3 hang: Ron, Khỉ và Gấu. Mỗi hang có nét đặc sắc riêng được tạo hóa ban tặng những lớp thạch nhũ uốn lượn, nhiều màu sắc. Mỗi tháng mùa khô, bản đón tiếp hàng trăm lượt khách du dịch đến tham quan, vãn cảnh. Đây là tiền đề thúc đẩy kinh tế bản phát triển.

Rời Gia Khâu 1 khi chiều muộn, chúng tôi cảm nhận hơi ấm “cuộc sống mới” đang đến.