Từ đổi thay đồng ruộng đến đổi thay đời sống

Còn nhớ lần gần đây nhất về Than Uyên, trước mắt chúng tôi là hình ảnh bà con miệt mài làm cỏ, sạ lúa. Các chương trình hỗ trợ của Nhà nước như: vốn tín dụng ưu đãi, tập huấn kỹ thuật, giống cây trồng - vật nuôi chất lượng cao đã về với từng bản, từng hộ. Nhờ vậy mà chỉ sau vài năm, những cánh đồng lúa chất lượng cao, mô hình trồng khoai tây, thí điểm trồng nho hạ đen, mô hình nuôi dúi hay nuôi bò tập trung… đã mang đến sự thay đổi rõ nét: nhiều mô hình thu nhập bình quân từ 55 - 75 triệu đồng, giúp hàng trăm hộ gia đình thoát nghèo bền vững.

Chị Đỗ Thị Lả ở bản Mường là một trong số đó. Dưới sự quan tâm, hỗ trợ của Nhà nước thông qua các chương trình vay vốn ưu đãi, tập huấn kỹ thuật sản xuất, gia đình chị Đỗ Thị Lả có thêm điều kiện mở rộng mô hình kinh tế tổng hợp, nâng cao thu nhập. Bởi vậy mà bàn tay chăm chỉ của chị không lúc nào ngơi nghỉ. Chưa hết vụ lúa mùa đã chuẩn bị giống khoai tây trồng vụ đông. Đó còn chưa kể đàn gia cầm (gà, vịt) luôn sẵn hàng trăm con và hàng chục con gia súc làm sức kéo và phục vụ thị trường thực phẩm. Với sự cần cù, siêng năng, gia đình chị trở thành hộ có kinh tế khá của bản.

Than Uyên sở hữu cánh đồng bằng phẳng, đất đai phì nhiêu, năng suất lúa đạt cao.

Theo báo cáo của xã Than Uyên, tổng sản lượng lương thực năm nay ước đạt gần 10 nghìn tấn, đạt hơn 95% kế hoạch dự kiến. Chè - cây trồng chủ lực của địa phương được chăm sóc, đầu tư đúng hướng, vừa nâng cao chất lượng, vừa được mở rộng diện tích. Sản lượng chè búp tươi đạt hơn 500 tấn trong 9 tháng đầu năm.

Mô hình trồng nho sữa đem lại nguồn thu nhập cao cho người dân.

Câu chuyện OCOP (mỗi xã một sản phẩm) cũng là một niềm tự hào. Trên địa bàn xã có 27 sản phẩm OCOP đã được công nhận, trong đó có 24 sản phẩm đạt 3 sao và 3 sản phẩm đạt 4 sao. Các sản phẩm như: chè Shan tuyết, mật ong, thảo dược… được quan tâm về mẫu mã, nhãn mác. Từ những sản phẩm đặc sản vùng cao, nay đã trở thành hàng hóa giá trị, tăng trưởng trung bình 5% doanh thu mỗi năm - một con số đánh dấu bước trưởng thành của những hộ sản xuất, hợp tác xã ở Than Uyên.

Không chỉ xây đường, còn xây lòng dân

Hạ tầng nông thôn là mục tiêu cấp thiết để thay đổi diện mạo và tạo đà phát triển lâu dài. Nhưng điều đáng quý là trong suốt chặng đường ấy, mỗi con đường, mỗi đoạn kênh mương đều có dấu ấn của nhân dân. Bà con đã tự nguyện hiến đất, đóng góp ngày công, thậm chí góp kinh phí để xây dựng những công trình phúc lợi mà xã hội không thể làm được nếu chỉ trông chờ vào ngân sách. Ông Hoàng Văn Toan - Phó Chủ tịch UBND xã luôn tự hào rằng, bà con nhân dân luôn đồng thuận chủ trương xây dựng nông thôn mới tích cực tham gia các phong trào thi đua, tự nguyện hiến đất, đóng góp ngày công và kinh phí để xây dựng các công trình hạ tầng. Đó chính là động lực lớn nhất để chính quyền và các cơ quan chuyên môn, đoàn thể chính trị thuận lợi trong quá trình biến chủ trương thành hành động, thực hiện.

Người dân tích cực tham gia dọn vệ sinh môi trường, xây dựng cảnh quan xanh-sạch-đẹp.

Xã Than Uyên đã có hơn 97% thôn bản và khu dân cư đã có nhà văn hóa đạt chuẩn. 100% dân cư có hệ thống loa truyền thanh hiện đại. Những ngày lễ hội hay những dịp xã có sự kiện lớn, tuyến phố đi bộ của xã rộn ràng, tiếng tính tẩu lại vang lên hòa cùng sắc màu váy áo thổ cẩm, tái hiện đời sống văn hóa truyền thống đầy màu sắc của đồng bào các dân tộc nơi đây.

Phố đi bộ xã Than Uyên rợp cờ hoa trong những ngày lễ của đất nước. 

Cũng chính bởi những màu sắc sinh động trong văn hóa của vùng đất này, Than Uyên luôn có rất đông khách đến tham quan, lưu trú, nghỉ dưỡng. Tính đến hết tháng 9, xã đón hơn 150.000 lượt khách du lịch. Không ít du khách đã xúc động chia sẻ: "Đến với Than Uyên là đến với vùng đất bình yên của thiên nhiên và chan hòa của tình người".

Thu hút được khách du lịch là bởi mỗi quyết định đưa ra của người đứng đầu địa phương đều được người dân hưởng ứng, làm theo và thấy ngay hiệu quả.

Những thách thức ở ngưỡng cửa “nông thôn mới nâng cao”

Mặc dù đã đạt 16/19 tiêu chí nông thôn mới, nhưng để đạt được danh hiệu “nông thôn mới nâng cao” thì Than Uyên vẫn còn một số tiêu chí chưa đạt chủ yếu liên quan đến nhà tạm, nhà dột nát, đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2, tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế.

Hiện, xã vẫn còn 4,26% hộ nghèo; tỷ lệ người tham gia bảo hiểm y tế chưa đạt mục tiêu. Thêm vào đó, tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường vẫn diễn ra. Chợ trung tâm xuống cấp, nhiều hộ phải kinh doanh ngoài trời, gây mất mỹ quan và tiềm ẩn rủi ro mất an toàn giao thông. Nhưng so thực trạng ấy với thực tế ở Than Uyên, hoàn toàn có thể cải thiện và người dân có quyền hy vọng là bởi ai cũng hiểu, chỉ cần từng bước, chung sức, đồng lòng có thể vượt qua.

Đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2 là một trong số các tiêu chí xã Than Uyên phải nỗ lực thực hiện trong thời gian tới.

Trong Hội nghị sơ kết 9 tháng đầu năm 2025 về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng – an ninh và thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, diễn ra cuối tháng 9 vừa qua, đồng chí Phan Văn Ngọc – Chủ tịch UBND xã Than Uyên đã nhấn mạnh: “Thành công đạt được là nền tảng để bước tiếp vững vàng hơn. Những tháng cuối năm là giai đoạn nước rút, đòi hỏi sự nỗ lực vượt bậc của cả hệ thống chính trị và từng người dân. Với tinh thần trách nhiệm, chủ động sáng tạo, xã sẽ hoàn thiện các tiêu chí chưa đạt và hướng tới mục tiêu xã nông thôn mới nâng cao trong thời gian sớm nhất.”

Đó không chỉ là lời khẳng định, còn là lời hiệu triệu, khơi dậy tinh thần đoàn kết và ý chí vượt khó trong mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân. Những bước tiến bền vững của Than Uyên hôm nay càng thêm ý nghĩa khi được vun đắp từ niềm tin, khát vọng và sức mạnh chung của ý Đảng, lòng dân.

Một góc trung tâm xã Than Uyên hôm nay.

Giai đoạn 2026 - 2030, xã Than Uyên đặt mục tiêu hoàn thành 3 tiêu chí còn lại, trở thành xã nông thôn mới nâng cao kiểu mẫu. Trọng tâm là tiếp tục tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp; phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa; xây dựng kinh tế nông thôn xanh - sạch - bền vững; đẩy mạnh cải cách hành chính hướng đến mô hình chính quyền số; phát triển đô thị hóa theo hướng văn minh, hiện đại mà vẫn giữ được bản sắc. Kiên định tư tưởng “lấy dân làm gốc” sẽ là động lực, đòn bẩy để Than Uyên sớm hiện thực hóa giấc mơ nông thôn mới nâng cao.