Tìm hiểu chúng tôi được biết, hiện nay toàn tỉnh có 7 trung tâm y tế và 1 Trung tâm y tế dự phòng thành phố thực hiện hai chức năng khám bệnh, chữa bệnh và phòng bệnh; 8 Trung tâm Dân số-KHHGĐ ở 8 huyện, thành phố; 15 phòng khám đa khoa khu vực, 108 trạm y tế xã, phường, thị trấn. Hầu hết các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (bệnh viện) trực thuộc trung tâm y tế huyện, thành phố đã được đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị từ nguồn ngân sách nhà nước trái phiếu Chính phủ và các dự án ODA với quy mô thiết kế 100 giường bệnh/cơ sở; 54/108 trạm y tế được nâng cấp, sửa chữa  đạt bộ tiêu chí quốc gia về y tế giai đoạn 2011 – 2020.

Cán bộ y tế xã Nậm Hàng, huyện Nậm Nhùn khám bệnh cho người dân.

Công tác truyền thông giáo dục sức khỏe được quan tâm, triển khai đồng bộ từ huyện tới cơ sở, với nhiều hình thức phong phú qua đó nhận thức của người dân về phòng bệnh, vệ sinh môi trường, dân số có nhiều chuyển biến. Công tác phòng chống các bệnh truyền nhiễm gây dịch đã được quan tâm triển khai tích cực, đồng bộ; kịp thời phát hiện và khống chế không để dịch bệnh lớn xảy ra trên địa bàn, đặc biệt các bệnh dịch mới phát sinh như: tay- chân-miệng, bệnh sốt xuất huyết, bệnh tiêu chảy cấp, bệnh Cúm A(H7N9, H5N1, H1N1), Sởi... các dịch bệnh nguy hiểm được khống chế và trong nhiều năm không có dịch lớn xảy ra trên địa bàn.

Các chương trình mục tiêu Y tế quốc gia được triển khai đồng bộ tại 100% các xã, phường, thị trấn, đặc biệt tại các xã vùng sâu, vùng biên giới và vùng khó khăn của tỉnh. Năm 2015, tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ trẻ em dưới 1 tuổi  đạt 93,42% ;60,15% tỷ lệ phụ nữ đẻ được khám thai; Tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân ở trẻ dưới 5 tuổi là 23,1%; Tỷ lệ mắc bệnh sốt rét năm sau giảm hơn năm trước. Công tác phòng, chống HIV/AIDS được triển khai đồng bộ, đặc biệt công tác điều trị thay thế nghiện các chất dạng ma túy bằng thuốc Methadone. Hiện tại, 8/8 huyện/thành phố đã thành lập cơ sở điều trị và 27 điểm cấp phát thuốc điều trị Methadone tại các phòng khám đa khoa khu vực và trạm y tế xã với 2.000 bệnh nhân. Công tác phòng chống bệnh phong, da liễu, lao được triển khai tích cực.

Công tác đảm bảo chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm được đẩy mạnh. Các trung tâm y tế huyện, thành phố, trạm y tế xã, phường, thị trấn tích cực tham mưu cho Ban Chỉ đạo vì chất lượng VSATTP của địa phương chủ động thanh tra, kiểm tra chất lượng VSATTP cũng như tuyên truyền cho Nhân dân và các cơ sở chế biến, sản xuất kinh doanh thực phẩm trên địa bàn, hạn chế các vụ ngộ độc và tử vong do ngộ độc thực phẩm

Tăng cường công tác tuyên truyền vận động cho người dân về chính sách dân số, trong đó tập trung tuyên truyền trực tiếp tại các hộ gia đình giảm tỷ lệ sinh con thứ 3, không nên tảo hôn hay kết hôn cận huyết thống; xây dựng các mô hình điểm, câu lạc bộ thực hiện chính sách dân số…, đồng thời tăng cường cung ứng dịch vụ KHHGĐ đến tuyến xã, phường, thị trấn. Năm 2015, giảm tỷ lệ sinh đạt 1,31‰, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên còn 20,41%. Từng bước nâng cao chất lượng thể lực, tuổi thọ trung bình của người dân.

Công tác khám chữa bệnh tại tuyến y tế cơ sở được quan tâm chú trọng, Chất lượng và số lượng dịch vụ y tế từng bước được cải thiện, nhất là phát huy hiệu quả Đề án 1816 của Bộ Y tế về công tác tăng cường luân phiên cán bộ, chuyển giao kỹ thuật từ tuyến tỉnh xuống tuyến huyện và y tế tuyến xã. Mở rộng các dịch vụ y tế đến gần người dân, tạo điều kiện cho người dân được tiếp cận các dịch vụ y tế hiện đại. Thực hiện có hiệu quả chất lượng khám chữa bệnh BHYT, khám chữa bệnh cho người nghèo và trẻ em dưới 6 tuổi. Tăng cường kiểm tra, giám sát về cung ứng, bảo quản và sử dụng thuốc tại tuyến xã. Tỷ lệ danh mục thuốc tại tuyến xã ngày được nâng cao. Trên 90% số trạm y tế xã có cán bộ dược trung học, đảm bảo sử dụng thuốc an toàn hợp lý.

Y sỹ Bùi Văn Hiệp – Trưởng Trạm Y tế xã Nậm Hàng (huyện Nậm Nhùn) cho biết: Hiện Trạm có 8 cán bộ chuyên môn gồm một bác sỹ, còn lại là y sỹ, điều dưỡng, y sỹ hộ sinh và cán bộ dân số. Cơ sở vật chất của Trạm được đầu tư khang trang, đảm bảo nhu cầu chăm sóc sức khỏe cho người dân. Tuy nhiên, để hoàn thành nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải có tinh thần, trách nhiệm và lòng yêu nghề bởi địa bàn xã rất rộng, có những bản cách trung tâm xã tới 90km; một bộ phận người dân không biết tiếng phổ thông, vẫn còn các phong tục lạc hậu, phải đến khi bệnh nặng mới tìm đến Trạm để khám …Do vậy, cùng với tiếp nhận khám và điều trị tại Trạm thì định kỳ các cán bộ Trạm lại đến tận bản, để khám, điều trị cho bà con, giúp người bệnh giảm kinh phí đi lại cũng như giảm tải cho bệnh viện tuyến trên.

Đó cũng là nỗ lực chung của y tế vùng cao, góp phần khẳng định, bên cạnh sự hỗ trợ của tuyến trên, sự quan tâm đầu tư cơ sở vật chất thì những năm qua, công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp vụ, y đức cho đội ngũ cán bộ, nhất là y tế cơ sở được ngành Y tế tỉnh đặc biệt quan tâm. Hiện nay 100% số xã có y sỹ đa khoa, 87,96% xã, phường, thị trấn có nữ hộ sinh trung học hoặc y sỹ sản nhi. Trung bình 8,08 bác sỹ/vạn dân; 0,7 dược sỹ đại học/vạn dân.  50% trạm y tế có bác sỹ làm việc; 72% số nhân viên y tế thôn bản được trang bị túi y tế; 90,89% thôn bản có nhân viên y tế thôn bản hoạt động.

Nhờ đó, tỷ lệ lượt người dân được khám chữa bệnh trung bình/người/năm là 2,7 lần; 93,5%, người dân tham gia bảo hiểm y tế, trong đó số thẻ đăng ký KCB ban đầu tại tuyến y tế cơ sở đạt 83,6%; số bệnh nhân điều trị nội trú đạt 68,3%, trong đó khám chữa bệnh bằng YHCT đạt 25% - 30%; Thực hiện danh mục kỹ thuật tuyến huyện đạt trung bình 55%; tuyến xã đạt trung bình 45%.

Theo đánh giá của đồng chí Bùi Tiến Thanh – Phó Giám đốc Sở Y tế thì  những năm qua chất lượng hoạt động y tế cơ sở đã nâng lên đáng kể, hệ thống y tế cơ sở từng bước được củng cố, kiện toàn; cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế từng bước được đầu tư; đảm bảo cung ứng thuốc thiết yếu, vật tư y tế cho khám chữa bệnh; đội ngũ cán bộ y tế được bổ sung, tăng cường, việc kết hợp quân dân y trong chăm sóc bảo vệ sức khỏe Nhân dân được coi trọng; nhiều dịch vụ kỹ thuật mới được triển khai tại tuyến y tế cơ sở, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận các dịch vụ y tế hiện đại, giảm bớt khó khăn cho người bệnh cũng như giảm quá tải cho tuyến trên. Các dịch vụ y tế ngày một đa dạng, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khoẻ của Nhân dân.