Những ngày này, trên các phương tiện thông tin đại chúng, trang mạng xã hội đăng tải, chia sẻ dày đặc hình ảnh về nơi rốn lũ Mường Tè, Nậm Nhùn khi các tuyến quốc lộ, liên xã sạt sụt, chia cắt giao thông; hàng chục con trâu - đầu cơ nghiệp của Nhân dân chết nổi trên dòng sông; những ngôi nhà chống hoác chỉ thấy khung gỗ và mái ngói giữa dòng nước đục ngầu; ánh mắt xót của, tâm trạng hoang mang của người dân khi những nỗ lực bao năm gây dựng trong phút chốc bị “bà thủy” nuốt trọn. Và, lo lắng hơn là mưa lũ, sạt lở đất đúng thời điểm bắt đầu ngày thi đầu tiên của kỳ thi THPT Quốc gia năm 2019.

Theo báo cáo tình hình và công tác khắc phục hậu quả do mưa, lũ trên địa bàn tỉnh từ ngày 23/6 đến 16 giờ ngày 25/6 của Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn (PCTT&TKCN) tỉnh, đã có 4 người mất tích rạng sáng 24/6, trong đó 3 công nhân của Công ty Cổ phần xây dựng Trường Thành đang thi công đường giao thông tại xã Pa Vệ Sủ (huyện Mường Tè), hiện 1 người đã tìm thấy và 1 cháu bé 2 tuổi dân tộc Mảng tại xã Hua Bum (huyện Nậm Nhùn). Về tài sản, 4 ngôi nhà bị lũ cuốn trôi ở xã Bum Nưa và Pa Vệ Sủ (huyện Mường Tè); 29 ngôi nhà ở 2 xã trên phải di dời khẩn cấp; 43 hộ dân ở bản Pa Cheo, xã Hua Bum có nguy cơ sạt lở. 250m2 ao cá bị cuốn trôi tại xã Hua Bum; 22ha lúa, 13ha hoa màu, 270 con gia súc, gia cầm bị vùi lấp, cuốn trôi. 5 máy xúc, 7 xe máy và một số máy móc, thiết bị xây dựng bị cuốn trôi.

Bên cạnh đó, hệ thống giao thông có 3 cầu bê tông, 2 ngầm tràn bị cuốn trôi, hư hỏng; các tuyến quốc lộ 12, 4H, một số tuyến đường liên xã huyện Mường Tè, Nậm Nhùn sạt lở gây tắc nghẽn giao thông nghiêm trọng. 4 công trình thủy lợi bị vùi lấp, cuốn trôi kênh.

Đồng chí Trần Tiến Dũng – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp kiểm tra công tác ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai tại huyện Mường Tè.

Chủ động các biện pháp ứng phó ngay từ đầu mùa mưa nên công tác chỉ đạo, huy động lực lượng ứng cứu của Ban Chỉ huy PCTT&TKCN từ tỉnh đến cơ sở được tiến hành khẩn trương, kịp thời. Bên cạnh đó, tinh thần sẻ chia “tương thân tương ái” của cộng đồng phát huy kịp thời và hiệu quả. Ngay sau khi thiên tai xảy ra, UBND tỉnh đã ban hành Công điện số 06/CĐ-UBND tỉnh ngày 24/6 về chủ động ứng phó với các tình huống mưa, lũ, sạt lở đất; công văn tăng cường kiểm tra, rà soát, chủ động ứng phó và khắc phục hậu quả mưa, lũ trên địa bàn tỉnh.

Đoàn công tác của tỉnh, Ban Chỉ huy PCTT&TKCN tỉnh do đồng chí Tống Thanh Hải - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ huy làm Trưởng đoàn xuống hiện trường chỉ đạo công tác ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai; hỗ trợ hộ gia đình có người chết 5 triệu đồng. Ngày 25/6, trực tiếp đồng chí Trần Tiến Dũng - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh cũng đã đến kiểm tra công tác ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, động viên các gia đình bị ảnh hưởng tại huyện Mường Tè.

Được biết, nhân chuyến công tác tại Lai Châu, thông qua đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh gửi 4 phần quà hỗ trợ 4 gia đình có người chết, mất tích tại huyện Mường Tè và Nậm Nhùn.

Sớm khắc phục hậu quả, ổn định đời sống Nhân dân, UBND các huyện Mường Tè, Nậm Nhùn huy động lực lượng tổ chức tìm kiếm người mất tích. Thăm hỏi, động viên gia đình có người chết tại huyện Mường Tè tổng số tiền 8 triệu đồng (Phòng Lao động, Thương binh và Xã hội 5,4 triệu đồng, Hội Chữ thập đỏ huyện 2,6 triệu đồng). Tuyên truyền Nhân dân khẩn trương khắc phục, tu sửa nhà ở để sớm ổn định cuộc sống. Với sự quan tâm kịp thời của các cá nhân, cấp, ngành, địa phương thiết thực chia sẻ mất mát đối với các gia đình; động viên Nhân dân trong vùng thiên tai kết hợp với chính quyền, các lực lượng di dời tài sản, gia cố, sửa chữa nhà ở, ổn định tâm lý để yên tâm lao động sản xuất.

Cùng với đó, các địa phương đang tích cực triển khai di dời khẩn cấp các hộ trong vùng thiên tai đến nơi an toàn. Thống kê, lập danh sách hỗ trợ lương thực, nhu yếu phẩm, cấp vật tư, vật liệu hỗ trợ tu sửa cho các hộ dân bị thiệt hại về nhà và tài sản. Theo dõi sát sao 43 hộ dân ở bản Pa Cheo để ứng phó kịp thời khi có nguy cơ xảy ra sạt lở.

Các lực lượng hỗ trợ Nhân dân bản Nà Hừ (xã Bum Nưa, huyện Mường Tè) dựng lại nhà sau thiên tai.

Đảm bảo kỳ thi THPT Quốc gia năm 2019 diễn ra thuận lợi, quyết tâm không để thí sinh phải bỏ thi do thiếu phương tiện, ảnh hưởng thiên tai, Sở Giáo dục và Đào tạo cùng với các huyện, thành phố chuẩn bị các điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất, nguồn nhân lực. Huy động sự vào cuộc của các nhà trường, đoàn thanh niên các địa phương triển khai hiệu quả Chương trình tiếp sức mùa thi, hỗ trợ phương tiện, theo dõi sát sao diễn biến thời tiết, lập danh sách những thí sinh ở bản xa, có nguy cơ cao bỏ thi để đưa, đón, đảm bảo chế độ hỗ trợ về ăn, ở.

Sở Giao thông - Vận tải, UBND huyện Nậm Nhùn, Mường Tè chỉ đạo tổ chức phân luồng giao thông, cắm biển cảnh báo, yêu cầu các đơn vị thi công hót sạt, sụt thông tuyến đảm bảo giao thông trên các tuyến đường. Đến thời điểm hiện tại, chỉ còn tuyến quốc lộ 4H đang triển khai khắc phục, quyết tâm thông tuyến trong thời gian sớm nhất.

Nhìn nhận thực tế, thời tiết những năm gần đây diễn biến rất bất thường, đặc biệt từ đầu năm đến nay, thiên tai đã xảy ra ở hầu hết các địa phương trong tỉnh và thiệt hại thường tính tới con số hàng chục tỷ đồng/đợt. Đây không chỉ là tổn hại đến kinh tế của Nhà nước, tỉnh, địa phương mà hơn hết là gây tâm lý hoang mang trong Nhân dân. Điều đó không thể quy chụp trách nhiệm cho các cấp ngành, địa phương, bởi từ những hành động ứng phó cụ thể, kịp thời đã nêu trên cho thấy tỉnh đã rất nỗ lực trong công tác phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn.

Với thiệt hại về người chỉ trong một đêm như vừa qua thì thấy rất rõ một phần nguyên nhân từ chính bản thân mỗi người dân, đơn vị sử dụng lao động còn chủ quan khi đã có rất nhiều cảnh báo mưa lũ, sạt lở đất mà cơ quan Khí tượng thủy văn tỉnh phát đi liên tục trong thời gian vừa qua. Sự việc đau lòng này cũng là bài học sâu sắc cần rút kinh nghiệm cho các đơn vị chuyên môn, chính quyền địa phương sở tại trong công tác truyền thông, chỉ đạo thực hiện các biện pháp phòng chống thiên tai khi mới chính thức bước vào mùa cao điểm của mưa lũ.

Trao đổi với chúng tôi, ông Vũ Văn Luật - Chánh Văn phòng Ban Chỉ huy PCTT&TKCN tỉnh thông tin, dự báo thời gian tới có thể sẽ tiếp tục mưa lớn kèm theo lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh trên địa bàn tỉnh và từ thực tế đợt thiên tai những ngày qua không thể đoán định trước hệ quả. Do vậy, giảm thiểu tối đa thiệt hại, thành viên Ban Chỉ huy PCTT&TKCN tỉnh, các sở, ngành, đoàn thể, Chủ tịch UBND huyện, thành phố và Ban Quản lý Dự án Nhà máy thủy điện Sơn La, Công ty Thủy điện Huội Quảng cần khẩn trương khắc phục hậu quả mưa, lũ gây ra trên địa bàn, huy động lực lượng tìm kiếm người mất tích tại huyện Mường Tè. Triển khai đồng bộ giải pháp từ theo dõi chặt chẽ diễn biến mưa, lũ, cảnh báo chính xác, kịp thời đến Nhân dân, khắc phục sạt lở trên các tuyến đường. Và, quan trọng nhất là nâng cao hơn nữa ý thức và khả năng phòng tránh thiên tai cho Nhân dân.

Hiện, thời tiết có dấu hiệu khả quan: nắng nhẹ và lượng mưa giảm rõ rệt. Đây là điều kiện để các đơn vị, địa phương huy động nhân lực, phương tiện khắc phục sạt lở, đứt tuyến giao thông; vận động, hỗ trợ Nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai, ổn định cuộc sống trong thời gian sớm nhất. Thiên tai xảy ra tại những địa phương vùng sâu, vùng xa của 2 huyện khó khăn trong tỉnh, bởi vậy, điều cần thiết nhất hiện nay đối với các hộ dân bị ảnh hưởng đó là nhận được nhiều hơn sự hỗ trợ vật chất, động viên tinh thần của các cơ quan, đơn vị, tấm lòng hảo tâm trong và ngoài tỉnh.