Thay lời cảnh báo

Xin được viện dẫn một số vụ cháy do xăng dầu trong thời gian qua, thay cho lời cảnh báo nguy cơ cháy nổ từ việc kinh doanh xăng dầu trái phép.

Một cây xăng mini hoạt động tại khu vực chợ San Thàng.

Chiều ngày 4/5/2011 tại bản Riêng (xã Nậm Mạ, huyện Sìn Hồ) xảy ra đám cháy gây xôn xao dư luận trong một thời gian dài. Nguyên nhân được các cơ quan chức năng xác định do gia đình anh Trịnh Thanh Quyên (SN 1989, trú tại bản Riêng) tích trữ trong nhà một lượng lớn xăng, dầu hỏa để phục vụ nhu cầu sinh hoạt, sản xuất và bán lẻ, kiếm lãi chênh lệch. Do bất cẩn nên xăng, dầu bắt lửa và bùng phát thành đám cháy lớn. 7 ngôi nhà cùng toàn bộ tài sản, hàng hóa đã bị thiêu trụi, khiến gia đình anh Quyên và 6 gia đình hàng xóm trong chốc lát rơi vào cảnh màn trời, chiếu đất. Thiệt hại của vụ cháy này ước tính trên 16 tỷ đồng.

Mới đây, ngày 1/5/2012, ông Lê Văn Lợi (SN 1948, bản Nậm Ô, xã Nậm Ban, huyện Sìn Hồ) trong quá trình sang chiết xăng từ thùng ra các can nhỏ để bán lẻ đã làm xăng dầu bị bén lửa, bốc cháy. Hậu quả khiến ông Lợi bị bỏng nặng, phải chuyển đến Viện Bỏng Trung ương để cứu chữa.

Nhiều cây xăng mini mọc lên

Chúng tôi đã có cuộc khảo sát sơ bộ trên địa bàn thị xã Lai Châu, các huyện: Tam Đường, Tân Uyên và một số địa phương khác trong tỉnh. Dọc theo các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ có nhiều điểm bán xăng từ cây xăng mini. Nhiều cột xăng được trang bị thêm ô che mưa nắng và cứ đứng “làm duyên” bên đường mà không biết đã vi phạm hành lang an toàn giao thông.

Có cầu là có cung, giá bán ở các cây xăng mini này thường chênh lệch so với các cây xăng được cấp phép hoạt động từ 2.000 – 4.000 đồng/1 lít, thậm chí còn hơn thế. Giá do chủ quán tự áp đặt và không niêm yết. Đặc biệt giá bán xăng ở cây xăng mini phụ thuộc phần lớn vào thời điểm, thời tiết khách tới giao dịch. Trời mưa, đêm khuya - giá xăng càng đắt; các ngày lễ, tết giá cũng được dịp leo thang.

Chị Nguyễn Thị Nhung (tổ 17, phường Tân Phong, thị xã Lai Châu) sau khi mua đầy bình xăng ở một cây xăng mini tại khu vực chợ San Thàng khá bức xúc khi giá chênh lệch so với giá niêm yết tại các cây xăng được cấp phép hoạt động tới 3.000 đồng/lít.

Trong khi các cây xăng được phép hoạt động luôn cảnh báo tới khách hàng tắt khóa điện, không hút thuốc… trong khu vực bán xăng nhằm phòng chống cháy nổ thì ở các cây xăng mini chúng tôi không ít lần toát mồ hôi khi thấy chủ - khách sẵn sàng chia nhau mồi lửa thuốc lá.

Khi được hỏi về các biện pháp phòng chống cháy nổ phần lớn các hộ kinh doanh các cây, cột xăng mini đều chung câu trả lời: có chục lít xăng gì mà đáng lo (?!). Một số hộ thì có cách phòng cháy chữa cháy rất thô sơ: người thì trông chờ vào mấy vốc cát ven đường, người thì nói có bình xịt cứu hỏa cất ở… gầm giường. Như vậy ngoài việc tự ý nâng giá bán xăng, đa số các cây xăng mini chưa chú trọng các công tác phòng cháy, chữa cháy.

Các ngành chức năng cần thực sự vào cuộc

Muốn có câu trả lời về quản lý kinh doanh xăng dầu trái phép và công tác phòng chống cháy nổ chúng tôi làm việc với một số cơ quan chức năng. Thiếu tá Phạm Văn Tuấn – Phó Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (Công an tỉnh) khẳng định: các cây xăng mini trên địa bàn đều hoạt động trái phép, không được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện đảm bảo an toàn. Các cây xăng lưu động này đều có nguy cơ cháy nổ cao. Tuy nhiên, giải pháp quản lý hoạt động của các cây xăng mini vẫn chưa hiệu quả, cần sự phối hợp liên ngành chức năng. Trước mắt Phòng đã tham mưu, chỉ đạo công an các huyện, thị phối hợp với các phòng chức năng, chính quyền địa phương tuyên truyền công tác phòng chống cháy nổ, tăng cường quản lý, kiểm tra các cơ sở kinh doanh xăng dầu.

Ông Đỗ Văn Tính – Phó Chi cục Quản lý thị trường (Sở Công thương) cho biết: Theo báo cáo của các đội quản lý thị trường, hiện nay trên địa bàn có 68 điểm kinh doanh xăng dầu trái phép.

Chất lượng, giá cả xăng dầu trôi nổi theo cảm tính của người bán; hoạt động kinh doanh trái phép tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao, nhưng các cây xăng mini vẫn ngang nhiên hoạt động, đã đến lúc các ngành chức năng cần thực sự vào cuộc.